T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/5200
Karar No : 2025/3177
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
2- ... Genel Komutanlığı
VEKİLLERİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem: Dava, ... Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında ... olarak öğrenim görmekte iken, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığının ... günlü işlemi uyarınca eğitim kurumundan çıkarılan davacı tarafından, eğitim kurumundan çıkarılmasına ilişkin işlemin iptali ile 84.879,60-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; davacının, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararı ve Eğitim Merkezi Komutanlığı Yönetim Kurulunun ... günlü, 2018-2019/2 toplantı sayılı kararı ile eğitim kurumundan çıkarılmasına karar verildiği; anılan eğitim kurumundan çıkarma cezasının, Bakan onayı alınmaksızın tesis edildiği gerekçesiyle ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edildiği; yargı kararı üzerine davacının ... tarihinde eğitim merkezine katılışının yapıldığı, Disiplin Kurulu Kararının ... tarihli Bakan onayı ile kesinleşmesi üzerine ... tarihinde eğitim kurumundan tekrar çıkartıldığı, davacının disiplin cezasına konu fiillerinin de sübuta erdiği; bu durumda, ... günlü, İçişleri Bakanı onayı ile kesinleşen eğitim kurumundan çıkarma cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; disiplin soruşturmasına konu eylemin ... tarihinde meydana geldiği, ... tarihli savunma istem yazısı altında "Savunmamdır" başlıklı davacıya ait ifadenin bulunduğu görülmekte ise de, söz konusu savunma istem yazısının ve soruşturma raporunun aynı tarihli olduğu (... tarihli), Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin "Savunma hakkı" başlıklı 26/1 maddesinde, "Hakkında disiplin soruşturması açılan öğrenciye veya kursiyere atfedilen suçun neden ibaret olduğu, ifadesini vereceği tarihten en az üç gün önce yazılı olarak bildirilir." kuralına yer verildiği; davacıya ifadesi alınmadan en az 3 gün önce üzerine atfedilen suçun neden ibaret olduğu bildirilmek suretiyle savunma hakkı tanınması gerekirken, savunma istem yazısının hazırlandığı tarihte soruşturma raporunun hazırlandığı, dolayısıyla davacıya savunmasından önce usulüne uygun şekilde bildirimde bulunularak savunma hakkının tanınmadığının anlaşıldığı; bu itibarla, dava konusu işlemde "şekil" unsuru yönünden hukuka uygun görülmediği gerekçesiyle davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun İdare Mahkemesi kararının tazminat istemlerine ilişkin kısmı yönünden reddine; istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının dava konusu işleme ilişkin kısmının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı dareler tarafından; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak 07/10/2018 tarihli "Savunma İstem Yazısı" ile davacıya, kendisine atfedilen fiiller ve hakkında uygulanması öngörülen Yönetmelik hükümleri de belirtilerek ve soruşturma evrakını inceleme hakkı bulunduğu da hatırlatılarak üç gün içinde olayla ilgili savunma hakkının bulunduğunun bildirildiği, davacının kendisine tanınan savunma hakkını kullandığı, savunma yapma hakkının kısıtlanmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : İstemlerin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmı uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında ... olarak öğrenim görmektedir.
Davacı hakkında, cinsel saldırı iddiasıyla ... Cumhuriyet Başsavcılığınca ... sayılı soruşturma başlatılmıştır.
Davacı, hakkında yürütülen disiplin soruşturması sonucunda Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 44. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3 numaralı alt bendi uyarınca Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile eğitim kurumundan çıkarılmasına ve (-100) ceza puanı ile cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Anılan karara karşı yapılan itiraz da, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Üst Disiplin Kurulunun ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Eğitim kurumundan çıkarma işleminin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Anılan iptal kararının uygulanması çerçevesinde davacı tekrar eğitime başlamıştır.
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının ... günlü, ... sayılı işlemi ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin 18. maddesi uyarınca disiplin ceza puanı toplamı yirmiyi (20) aşan davacının, yılsonu başarı durumu değerlendirilmeksizin disiplin kurulunun kararı, Başkanın önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile eğitim kurumundan çıkarılmasına karar verilmiştir.
07/11/2019 tarihli işlem ile davacı eğitim kurumundan tekrar çıkarılmıştır.
Bu işlemin iptali ile 84.879,60-TL maddi, 10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin "Disiplin notu" başlıklı 15. maddesinde, "(1) Teşkilat mensubu olan SUEM ve ASEM öğrencileri ile Meslek İçi Eğitim kursiyerlerine katılış yaptıklarında; eğitim ve öğretime başlayan her öğrenciye ise İntibak Eğitimini müteakip yüz (100) disiplin notu verilmiş kabul edilir. 2) Öğrencilerin disiplinsiz hareketlerinden dolayı bu yönetmelik gereği kendilerine verilen cezaların karşılığı olan ceza puanları, kursiyerlerin ise kendilerinin tabi olduğu disiplin kanununa göre aldığı cezanın karşılığı puan bu yüz (100) disiplin notundan düşürülür.(...) 4) Eğitim ve öğretim süresi içinde herhangi bir zamanda SUEM ve ASEM öğrencileri için (20) yirmi; MYO öğrencileri için (40) kırk; Fakülte ve FYO öğrencileri için (80) seksen disiplin ceza puanı düşenlerin, kıta kaynağından gelen öğrenci veya kursiyerler hakkında bir yılda yirmi (20) disiplin ceza puanı alanların yılsonu başarı notu dikkate alınmaksızın haklarında 18’nci madde hükümleri uygulanır. (...)" düzenlemesine; "Disiplin notunun düşürülmesi" başlıklı 16. maddesinde, "(1) Yetkili disiplin amirleri ve disiplin kurullarınca öğrencilere verilen cezalar karşılığında yüz(100) disiplin notundan aşağıdaki esaslara göre puan düşürülmesi yapılır. (...) d) Eğitim Kurumundan Çıkarma : Yüz ( 100 ) puan" düzenlemesine; "Disiplinsizlik sebebiyle eğitim kurumundan çıkarılma" başlıklı 18. maddesinde, "(1) Disiplin ceza puanı toplamı 15’inci madde esaslarına göre Fakülte ve FYO öğrencileri için (80) seksen’i, MYO öğrencileri için kırk'ı (40), SUEM ve ASEM öğrencileri için yirmi’yi (20) aşan öğrenci yılsonu başarı durumu değerlendirilmeksizin ve sadece verilen disiplin cezaları ile karşılıkları olan disiplin puanları dikkate alınarak, ilgili disiplin kurulunun kararı, Başkanın önerisi ve İçişleri Bakanının onayı ile eğitim kurumlarından çıkarılır. Aynı durumdaki kıta kaynağından gelen öğrenci veya kursiyerlerin ise ilgili disiplin mevzuatına göre yirmi (20) disiplin ceza puanı alması halinde, eğitimleri sonlandırılıp önceki görev yerlerine gönderilir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Dava konusu eğitim kurumundan çıkarma cezası, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Öğrenci Ödül ve Disiplin Yönetmeliği'nin "Disiplinsizlik sebebiyle eğitim kurumundan çıkarılma" başlıklı 18. maddesi uyarınca tesis edilmiştir.
Anılan Yönetmelik'in 44/1-d-3 maddesinin iptali istemiyle açılan davada; Danıştay İkinci Dairesince verilen 24/06/2025 günlü, E:2023/3313, K:2025/3172 sayılı kararla; "7068 sayılı Kanun'un 2. maddesinde ifade edildiği üzere bu Kanun, Emniyet Genel Müdürlüğü teşkilatında çalışan her sınıftan memurlar ile Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı teşkilatlarında görev yapan subay, astsubay, sözleşmeli subay, sözleşmeli astsubay, uzman jandarma, uzman erbaş, sözleşmeli erbaş ve sözleşmeli erler ile diğer sınıflardaki memurlar hakkında uygulanmakta olup; Akademide eğitim-öğretim gören ve öğrenci statüsünde bulunanlar, Kanun kapsamında yer almamaktadır.
Bu itibarla, hali hazırda görev yapan memur ve diğer kamu görevlilerini ilgilendiren 7068 sayılı Kanun'un 35/1 maddesinin, Akademide eğitim-öğretim gören öğrencilerin disiplin işlemlerine yönelik usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin bir yetki vermediği, bir başka anlatımla maddenin, dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olmadığı anlaşılmaktadır.
Yönetmeliğin dayanağı olarak gösterilen diğer 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 2. fıkrasında, Akademinin kuruluş, görev ve çalışma usullerinin 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu hükümleri saklı olmak kaydıyla Yükseköğretim Kurulunun da görüşü alınarak İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirleneceği; onyedinci fıkranın (a) alt bendinde de, bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların da öğrenimlerine son verileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan düzenlemede Akademinin kuruluşu, görev ve çalışma usullerinin İçişleri Bakanlığınca çıkarılan Yönetmelik'le belirleneceği ifade edilmekle birlikte, öğrencilerin disiplin suçları, disiplin yönünden verilecek cezaların türleri (uyarma, kınama, hafta sonu izinsizliği, eğitim kurumundan çıkarma gibi) ve miktarı, bu cezaları vermeye yetkili disiplin amirleri ile kurulları ve kurulların oluşumu, cezalara karşı itiraz gibi disiplin işlemlerinin Yönetmelik'le belirleneceğine ilişkin herhangi bir hükme ise yer verilmemiştir.
Öte yandan, aynı maddede; "...çıkarılacak Yönetmelikle belirlenecek disiplin notu yetersiz olanların..." öğrenimlerine son verileceği ifade edilmekle birlikte, anılan düzenlemenin disiplin suçu ve cezalarının Yönetmelik'le belirlenmesine dayanak alınabilecek nitelikte bir düzenleme olarak kabulü mümkün değildir.
Bu durumda, 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin de, dava konusu uyuşmazlık kapsamında Yönetmelik'in dayanağı olamayacağı sonuç ve kanaatine varıldığından, davacının, eğitim kurumundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasında esas alınan Yönetmelik'in yasal dayanağının bulunmaması nedeniyle, Yönetmelik'in dava konusu 44. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinin 3 numaralı alt bendinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır." gerekçesine yer verilerek Yönetmelik'in 44/1-d-3 maddesinin iptaline karar verilmiştir.
Bu durumda, yasal dayanağı bulunmadığı Dairemizin 24/06/2025 günlü, E:2023/3313, K:2025/3172 sayılı kararı ile ortaya konulan Yönetmelik'in, 18. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun maddi ve manevi tazminat isteminin reddine ilişkin kısmı yönünden reddine; istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının dava konusu işleme yönelik davanın reddine ilişkin kısım yönünden kabulüne, bu kısma yönelik kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında da sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİ REDDİNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı temyize konu kararın yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7035 sayılı Kanun ile değişik 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 24/06/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.