T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2023/633
Karar No : 2024/2954
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
DAVANIN KONUSU : ... Lisesinde tarih öğretmeni olarak görev yapan davacının, uzman öğretmen unvanını alabilmek için yapmış olduğu 06/07/2012 tarihli başvurunun reddine dayanak oluşturan Milli Eğitim Bakanlığının "Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları" konulu, 21/03/2012 günlü, 10213 sayılı genel yazısının iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, kıdem şartına ilişkin mevzuat hükmünün Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilerek hükümsüz kaldığı, bu nedenle mevcut hukuki durumun uzman öğretmenlik unvanını almasına cevaz verdiği ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Anayasa Mahkemesinin iptal kararından sonra Kanun hükmünün öğretmenlere uzman unvanı verilmesini sağlayabilecek nitelikte olmadığı, yürürlükte bulunmayan kanun hükümlerine göre işlem tesis edilemeyeceği, işlemin mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Dava, Tarih öğretmeni olan ve 26.06.2009 tarihinde Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırma Enstitüsünde "Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi" alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlayarak Yüksek Lisans diplomasına hak kazanan davacı tarafından, uzman öğretmen unvanı verilmesi için 06.07.2012 tarihinde yaptığı başvurusunun Kadıköy Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işlemi ile Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün ''Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları" konulu 21.03.2012 tarih ve 10213 sayılı genel yazısı gerekçe gösterilerek reddi üzerine, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren yasal fâiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanununun "Öğretmenlik" başlıklı 43 üncü maddesinin sonuna 08.07.2004 tarih ve 25516 sayılı resmi gazetede yayımlanan 5204 sayılı Kanunun 1. maddesiyle aşağıdaki fıkralar eklenmiş olup, yapılan bu ekleme sonucunda 1739 sayılı Kanunun 43. maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
"Öğretmenlik, Devletin eğitim, öğretim ve bununla ilgili yönetim görevlerini üzerine alan özel bir ihtisas mesleğidir. Öğretmenler bu görevlerini Türk Millî Eğitiminin amaçlarına ve temel ilkelerine uygun olarak ifa etmekle yükümlüdürler.
Öğretmenlik mesleğine hazırlık genel kültür, özel alan eğitimi ve pedagojik formasyon ile sağlanır.
Yukarıda belirtilen nitelikleri kazanabilmeleri için, hangi öğretim kademesinde olursa olsun, öğretmen adaylarının yüksek öğrenim görmelerinin sağlanması esastır. Bu öğrenim lisans öncesi, lisans ve lisans üstü seviyelerde yatay ve dikey geçişlere de imkân verecek biçimde düzenlenir.
(Ek fıkra:1) öğretmenlik mesleği; adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılır. Adaylık dönemini başarıyla tamamlayanlar mesleğe öğretmen olarak atanır.
(Ek fıkra:2) Kariyer basamaklarında yükselmede kıdem, eğitim (hizmet içi eğitim, lisansüstü eğitim), etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) puanları ile sınav sonuçları esas alınır. Değerlendirme 100 tam puan üzerinden yapılır. Değerlendirme puanının % 10’unu kıdem, % 20’sini eğitim, % 10’unu etkinlikler, % 10’unu sicil (iş başarımı) ve % 50’sini de sınav puanı oluşturur.
(Ek fıkra:3) Kariyer basamaklarında yükselecekler değerlendirme puanlarına göre başarı sıralamasına alınır. Değerlendirmeye alınmak için sınav tam puanının en az % 60’ını almış olmak şartı aranır.
(Ek fıkra:4) Sınav yılda bir defa olmak üzere ÖSYM’ce yapılır.
(Ek fıkra:5) Alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlamış öğretmenlerden uzman öğretmenlik, doktora öğrenimini tamamlamış olan öğretmenlerden ise başöğretmenlik için sınav şartı aranmaz. Bu durumda olan öğretmenler kıdem, hizmet içi eğitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) ölçütlerine göre değerlendirilir.
(Ek fıkra:6) Öğretmenlik kariyer basamaklarında yükseleceklerin gireceği sınav, sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresi, hizmet içi eğitim veya lisansüstü eğitim nitelikleri, her bir değerlendirme ölçütüne ilişkin hususlar ve puan değerleri, alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdem, hizmet içi eğitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) şartları ve puan değerleri, branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları, yükselmeye ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususlar Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşleri alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir.
(Ek fıkra:7) Toplam serbest öğretmen kadro sayısı içinde, başöğretmen oranı % 10, uzman öğretmen oranı % 20’dir. Bakanlar Kurulu bu oranları bir katına kadar yükseltmeye yetkilidir.”
Anayasa Mahkemesinin 21.05.2008 tarih ve E.2004/83:K.200/107 sayılı kararıyla,5204 sayılı Kanunun 1. maddesinin 2. ve 5. fıkralarında geçen "hizmet içi eğitim" ibareleri ile 6. ve 7. fıkralarının iptaline, diğer fıkralara yönelik iptal isteminin reddine ve iptal hükümlerinin kararın resmi gazetede yayımlanmasından itibaren 1 yıl sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiş, bu karar 18.03.2009 tarih ve 27173 sayılı resmi gazetede yayımlanmış, iptal edilen kanun maddeleri ile doğan hukuki boşluğun giderilmesi için dava konusu işlem tarihi itibariyle kanun koyucu tarafından yeni bir düzenleme yapılmamış 1739 sayılı Kanunun 43. maddesine eklenen 5204 sayılı Kanunun 1. maddesinin 2. ve 5. fıkralarda geçen "hizmet içi eğitim" ibareleri ile 6. ve 7. fıkraları 18.03.2010 tarihi itibariyle tamamen yürürlükten kalkmıştır.
14.03.2014 tarih ve 28941 sayılı resmi gazetede yayımlanan 6528 sayılı Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrası ile 1739 sayılı Kanunun 43. maddesinin 4. fıkrasının 2. Cümlesi,7. ve yüksek lisans öğrenimini bitirenlere uzman öğretmenlik unvanı verilmesine ilişkin 8. fıkrası (yukarıdaki Ek fıkra 5) yürürlükten kaldırılmıştır.
Anayasa mahkemesinin 6. fıkranın iptaline ilişkin gerekçeli kararında, kuralda yönetmeliğe bırakılan "sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresi", "alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdem,", "branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları," ve "ile diğer hususlar" ibarelerinin kariyer basamaklarında yükselme hakkından yararlanabilmeye ilişkin olduğu belirtilerek "Yasada, yönetmelikle düzenlenecek konuların çerçevesinin, Anayasa yargısı bağlamında denetime olanak verecek biçimde düzenlenmiş olması gerekir. Kuraldaki "sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresi", "alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdem,", "branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları," ve "ile diğer hususlar" ibarelerinin belirlenmesinde belirtilen çerçeveye yer verilmediği açıktır. Bu nedenlerle kuraldaki anılan ibareler Anayasa'nın 2. ve 7. maddelerine aykırıdır. İptalleri gerekir." denilmiştir.
Dava konusu işlem tarihi itibariyle yürürlükte bulunan ve 13/08/2005 tarih ve 25905 sayılı resmi gazetede yayımlanan 7/1/2006 tarih ve 26046 sayılı resmi gazetede yayımlanan yönetmelik ile değişik Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin;
"Uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları" başlıklı 7.maddesinde "Bakanlık eğitim-öğretim hizmetleri sınıfındaki toplam serbest öğretmen kadro sayısı içinde uzman öğretmen oranı % 20, başöğretmen oranı % 10’dur. Bu oranlar, Bakanlar Kurulunca artırılması durumunda, artırıldığı oranda uzman öğretmen ve başöğretmenlik sayılarına yansıtılır. Bu sayılardan;
a) Alanlara göre mevcut öğretmen sayısının, Bakanlık eğitim-öğretim hizmetleri sınıfındaki toplam serbest öğretmen kadro sayısı içindeki oranı esas alınarak uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayılarının her alan için en az bir olmak şartıyla alanlar arasındaki dağılımı,
b) Alanlara göre uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları içinde sınavdan muaf olan veya olmayanlar için kullanılacak uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları Bakan onayı ile belirlenir." düzenlemesine,
"Uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sınavına başvuracaklarda aranacak şartlar" başlıklı 8. Maddesinde "Kariyer basamaklarında yükselme sınavına başvurularda eğitim-öğretim hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunan lisans mezunu öğretmenlerden adaylık dönemi hariç başvuru süresinin son günü itibarıyla;
a) Uzman öğretmenlik için öğretmenlikte 7 yıl,
b) Başöğretmenlik için uzman öğretmenlikte 6 yıl
kıdemi bulunmak şartı aranır." düzenlemesine,
" Sınavdan muaf olan adayların başvurularında aranacak şartlar" başlıklı 9. maddesinde " Alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlayanlar, öğretmenlik kariyer basamaklarında yükselme sınavından muaftır.
Sınavdan muaf bulunanların kariyer basamaklarında yükselmelerinde, eğitim-öğretim hizmetleri sınıfı kadrolarında bulunan öğretmenlerden adaylık dönemi hariç başvuru süresinin son günü itibarıyla;
a) Alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlayanlardan uzman öğretmenlik için öğretmenlikte 7 yıl,
b) Alanında veya eğitim bilimleri alanında doktora öğrenimini tamamlayanlardan başöğretmenlik için öğretmenlikte 7 yıl kıdemi bulunmak şartı aranır." düzenlemesine,
" Değerlendirme ölçütleri ve puan değerleri" başlıklı 20. maddesinde "İl Öğretmen Değerlendirme Komisyonunca uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik için değerlendirme, adayların görevli oldukları Bakanlık, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel öğretim kurumları temelinde, alanlara göre sınavdan muaf olan ve olmayanlar bakımından ayrı ayrı olmak üzere Öğretmen/Uzman Öğretmen Değerlendirme Çizelgesi esas alınarak yapılır.
Değerlendirme ölçüt ve puan değerleri şunlardır:
a) Lisans mezunu öğretmenler ile alanı ve eğitim bilimleri alanı dışında yüksek lisans ya da doktora öğrenimini tamamlayan öğretmenler için değerlendirme; kıdem, eğitim, etkinlikler, sicil ve sınav ölçütlerine göre 100 puan üzerinden yapılır. Değerlendirme puanının % 10’unu kıdem, % 20’sini eğitim (hizmet içi, lisansüstü), % 10’unu etkinlikler, % 10’unu sicil ve % 50’sini de sınav puanı oluşturur.
b) Alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans ya da doktora öğrenimini tamamlayan öğretmenler için değerlendirme; kıdem, hizmet içi eğitim, etkinlikler ve sicil ölçütlerine göre 100 puan üzerinden yapılır. Değerlendirme puanının % 20’sini kıdem, % 40’ını hizmet içi eğitim, % 20’sini etkinlikler ve % 20’sini de sicil puanı oluşturur.
Başöğretmenliğe yükselmede, uzman öğretmenliğe yükselmede değerlendirmeye alınan uzman öğretmenlik sertifikasının düzenlendiği tarihten önceki belgeler, değerlendirmeye alınmaz." düzenlemesine,
"Başarı sıralaması ve sertifika" başlıklı 21.maddesinde "Alanlara göre uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik kontenjanına girecek olanların belirlenmesi amacıyla, İl Öğretmen Değerlendirme Komisyonlarından gelen İl Başarı Sıralaması Çizelgesine göre sınavdan muaf olan ve olmayanlar bakımından eş zamanlı olarak ve ayrı ayrı olmak üzere puan üstünlüğü dikkate alınarak Merkez Sınav ve Değerlendirme Komisyonunca Türkiye Geneli Başarı Sıralaması Çizelgesi (EK-4) düzenlenir.
Başarı sıralaması sonucunda kontenjanın aşılmasına neden olacak şekilde puanların eşit olması durumunda, kontenjana girecek olanları belirlemek için sırasıyla sınav, eğitim, kıdem, etkinlikler ve sicil puanı üstünlüğüne bakılır.
Başarı sıralaması sonucunda alanlara göre belirlenen kontenjana girenler, Türkiye Geneli Başarı Sıralaması Çizelgesine göre tespit edilir.
Bu tespite göre Bakanlık kadrolarında çalışan öğretmenlerden alanlarında ayrılan kontenjana en son sırada yerleşenlerin değerlendirme puanı esas alınarak, diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel öğretim kurumlarında görevli öğretmenlerden de uzman öğretmen veya başöğretmen unvanını kullanmaya hak kazanacaklar, eş zamanlı olarak ve kurum türüne göre ayrı ayrı olmak üzere Türkiye Geneli Başarı Sıralaması Çizelgesi üzerinden belirlenir. ...." düzenlemesine yer verilmiştir.
Dava konusu Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün 21.03.2012 tarihli genel yazısında, Anayasa Mahkemesinin 21.05.2008 tarih ve E.2004/83:K.200/107 sayılı kararı ile 5204 sayılı Kanunun bazı fıkralarının iptalinden sonra Öğretmenlik Kariyer Basamaklarında Yükselme Yönetmeliğinin uygulama imkanının kalmadığı belirtilerek " alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora eğitimini tamamlayan öğretmenlerden uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için sınav koşulu aranmamakla beraber bazı unsurlar çerçevesinde bir değerlendirme yapılmasının gerektiği anlaşılmaktadır. Görüldüğü gibi sadece sınav sonucuna ya da alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini bitirmiş olmaya dayalı olarak uzman öğretmen veya başöğretmen unvanı verilmesi kanun koyucunun iradesi olmamıştır.
Bu nedenle sadece sınava dayalı olarak ya da alanında, eğitim bilimleri alanında veya alan dışında yapılan tezli yüksek lisans öğrenimine dayalı olarak idarece uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik sertifikası düzenlenmesi mümkün değildir." denilmiştir.
Anayasa Mahkemesinin 21.05.2008 tarih ve E.2004/83:K.200/107 sayılı kararıyla,5204 sayılı Kanunun 1. maddesinin 2. ve 5. fıkralarda geçen "hizmet içi eğitim" ibareleri ile 6. ve 7. fıkralarının iptalinden sonraki şekliyle 1739 sayılı Kanunun 43. maddesi incelendiğinde; öğretmenlik mesleğinin adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrıldığı, alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlamış öğretmenlere uzman öğretmenlik, doktora öğrenimini tamamlamış olan öğretmenlere başöğretmenlik için sınav şartı aranmaksızın kıdem, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) ölçütlerine göre yapılacak değerlendirme sonucuna göre herhangi bir kontenjan şartı aranmaksızın uzman öğretmen veya başöğretmen unvanının verilebileceği düşünülebilir ise de;
Öncelikle belirtmek gerekir ki, 5204 sayılı Kanunun 1. maddesinin 5. fıkrası ile getirilen düzenleme gereği sadece yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olmanın uzman öğretmen unvanın verilmesi için yeterli olmadığı, ayrıca kıdem, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) ölçütlerine göre değerlendirme yapılması gerektiği açıktır.
Anayasa Mahkemesinin anılan kararında 5204 sayılı Kanunun 6. fıkrasının kariyer basamaklarında yükselme hakkından yararlanabilmeye ilişkin olduğu belirtilerek kuraldaki "sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresi", "alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdem,", "branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları," ve "ile diğer hususlar" ibareleri bakımından yönetmelikle düzenlenecek konuların Anayasa yargısı bağlamında yasada denetime olanak verecek biçimde çerçevesi çizilerek düzenlenmediği gerekçesine yer verildiği dikkate alındığında, anılan yönetmeliğin 9. maddesindeki kariyer basamaklarında yükselme sınavından muaf olan alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlayan öğretmenler bakımından anılan unvanların verilebilmesi için, alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlayanlardan uzman öğretmenlik için öğretmenlikte 7 yıl kıdemi bulunmak şartı arayan düzenlemenin uygulama imkanının kalmadığı,5204 sayılı Kanunun 1. maddesinin 5. fıkrasındaki düzenleme ve Anayasa Mahkemesinin anılan kararı gereği uzman öğretmen veya başöğretmen unvanının verilebilmesi için öğretmenin başvuru tarihi itibariyle kanun ile belirlenen yıl sayısında kıdeminin bulunmasının şart olduğu, uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik unvanı için kıdem (hizmet veya çalışma süresi süresi) şartı ve diğer husuların Anayasa Mahkemesinin anılan iptal kararından sonra ilk defa 14/02 2022 tarihinde yürürlüğe giren 7354 sayılı Kanunun 6. maddesi ile düzenlendiği, dava konusu işlem tarihi itibariyle bu hususa ilişkin yasal bir düzenleme bulunmadığı, yine alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlamış öğretmenlere uzman öğretmenlik unvanı verilebilmesi için kanunda yer verilen değerlendirme kriterlerinden biri olan "hizmet içi eğitim" ibaresi ile, değerlendirme kriterlerine ilişkin usul ve esasların yönetmelik ile düzenleneceğine ilişkin 6. fıkranın 18.03.2010 tarihi itibariyle tamamen yürürlükten kalkmış olduğu dikkate alındığında, anılan yönetmeliğin " Değerlendirme ölçütleri ve puan değerleri" başlıklı 20. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendindeki alanında veya eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans ya da doktora öğrenimini tamamlayan öğretmenler için değerlendirme puanının hesaplanmasına ilişkin düzenlemenin de uygulama imkanının kalmadığı, bu hususu düzenleyen bir yasa hükmünün de bulunmadığı, dolayısıyla davacıya uzman öğretmenlik unvanı verilebilmesi için hakkında değerlendirme yapılmasına imkan veren hangi kriterin hangi oranda değerlendirmeye esas alınacağına ilişkin olarak değerlendirme ölçütlerini düzenleyen yasal bir düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu genel yazıda üst hukuk normlarına ve hukuka aykırılık bulunmadığı, bu sebeple davacıya uzman öğretmenlik unvanı verilmesinin mümkün olmaması sebebiyle parasal ödeme yapılmamasına ilişkin işlemde de hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Tarih öğretmeni olan ve 26/06/2009 tarihinde Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırma Enstitüsünde "Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi" alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlayarak Yüksek Lisans diplomasına hak kazanan davacı tarafından, uzman öğretmen unvanı verilmesi için 06/07/2012 tarihinde yaptığı başvurusunun Kadıköy Kaymakamlığı İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı işlemi ile Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün ''Öğretmenlik Mesleği Kariyer Basamakları" konulu 21/03/2012 günlü, 10213 sayılı genel yazısı gerekçe gösterilerek reddi üzerine, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğünün... günlü, ... sayılı işleminin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının başvuru tarihinden itibaren yasal fâiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu'nun 43. maddesine üçüncü fıkradan sonra gelmek üzere yedi fıkra ekleyen 5204 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 1. fıkrasında; Öğretmenlik mesleğinin; adaylık döneminden sonra öğretmen, uzman öğretmen ve başöğretmen olmak üzere üç kariyer basamağına ayrılacağı, adaylık dönemini başarıyla tamamlayanların mesleğe öğretmen olarak atanacağı, 2. fıkrasında; kariyer basamaklarında yükselmede kıdem, eğitim (hizmet içi eğitim, lisansüstü eğitim), etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) puanları ile sınav sonuçlarının esas alınacağı, değerlendirmenin 100 tam puan üzerinden yapılacağı, değerlendirme puanının % 10'unu kıdem, % 20'sini eğitim, % 10'unu etkinlikler, % 10'unu sicil (iş başarımı) ve % 50'sini de sınav puanının oluşturacağı, 3. fıkrasında; kariyer basamaklarında yükseleceklerin değerlendirme puanlarına göre başarı sıralamasına alınacağı, değerlendirmeye alınmak için sınav tam puanının en az % 60'ını almış olmak şartının aranacağı, 4. fıkrasında; sınavın yılda bir defa olmak üzere ÖSYM'ce yapılacağı; 5. fıkrasında; alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans öğrenimini tamamlamış öğretmenlerden uzman öğretmenlik, doktora öğrenimini tamamlamış olan öğretmenlerden ise başöğretmenlik için sınav şartının aranmayacağı, bu durumda olan öğretmenlerin kıdem, hizmet içi eğitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) ölçütlerine göre değerlendirileceği, 6. fıkrasında; öğretmenlik kariyer basamaklarında yükseleceklerin gireceği sınavın, sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresinin, hizmet içi eğitim veya lisansüstü eğitim niteliklerinin, her bir değerlendirme ölçütüne ilişkin hususlar ve puan değerlerinin, alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdemin, hizmet içi eğitim, etkinlikler (bilimsel, kültürel, sanatsal ve sportif çalışmalar) ve sicil (iş başarımı) şartları ve puan değerlerinin, branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayılarının, yükselmeye ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususların Maliye Bakanlığı ve Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşleri alınarak Millî Eğitim Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, 7. fıkrasında; toplam serbest öğretmen kadro sayısı içinde, başöğretmen oranının % 10, uzman öğretmen oranının % 20 olduğu, Bakanlar Kurulu'nun bu oranları bir katına kadar yükseltmeye yetkili olduğu kuralları yer almıştır.
Ancak, 5204 sayılı Kanun'un 1. maddesiyle getirilen bu düzenlemelerin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi'nde açılan davada, Anayasa Mahkemesi'nin 21/05/2008 günlü, E:2004/83, K:2008/107 sayılı kararıyla; 5204 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 2. ve 5. fıkralarındaki “hizmet içi eğitim” ibaresi ile 6. fıkrasındaki "sınava katılacaklarda aranacak en az çalışma süresi", "alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans veya doktora öğrenimini tamamlamış olanlardan uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik için aranacak kıdem,", "branşlar temelindeki uzman öğretmenlik ve başöğretmenlik sayıları," ve "ile diğer hususlar" ibareleri ve 7. fıkrasındaki kontenjan sınırlaması getiren düzenleme ve altıncı fıkranın iptal edilen ibareleri nedeniyle uygulanma olanağı kalmayan kalan bölümü iptal edilmiş; Anayasa Mahkemesi, 5204 sayılı Kanun'un 1. maddesinin iptal edilen fıkra ve ibarelerinin doğuracağı hukuksal boşluk kamu yararını ihlal edici nitelikte gördüğünden, Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrasıyla 2949 sayılı Kanun'un 53. maddesinin dördüncü ve beşinci fıkraları gereğince iptal hükümlerinin, kararın Resmî Gazete'de yayımlanmasından başlayarak bir yıl sonra yürürlüğe girmesine karar vermiştir.
HUKUKİ GEREKÇE :
Olayda, dava konusu 21/03/2012 günlü Genel Yazı ile öğretmenlik mesleği kariyer basamaklarında yaşanan gelişmeler ve Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararı sonrasında oluşan hukuki boşluk açıklandıktan sonra, sadece sınava dayalı olarak ya da alanında, eğitim bilimleri alanında veya alanı dışında yapılan tezli yüksek lisans öğrenimine dayalı olarak idarece uzman öğretmenlik veya başöğretmenlik sertifikasının düzenlenmesinin mümkün olmadığının belirtildiği görülmektedir.
Bu durumda, Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edilen düzenlemelerin, belli bir sistem içinde, iptal edilmeyen diğer düzenlemelerle bir bütünlük oluşturarak anlam ihtiva ettiği, bir kısım düzenlemelerin iptal edilmesinin ise uzman ya da başöğretmenliğe atanma hususundaki bütünlüğü bozduğu, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra yasal bir düzenleme yapılmamış olmasının bu konuda boşluk yarattığı ve bu boşluğun yargı içtihadıyla doldurulmasının da olanaklı olmadığı anlaşılmakla, Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararından sonra, sadece sınavdan alınan nota veya alanında ya da eğitim bilimleri alanında tezli yüksek lisans eğitimine dayanılarak uzman öğretmen unvanının kazanılması mümkün olmadığından, dava konusu 21/03/2012 günlü işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 28/03/2013 günlü, E:2010/2397, K:2013/1123 sayılı kararı da bu yöndedir.
Öte yandan, yukarıda da belirtildiği üzere, dava konusu işlemde hukuka aykırılık olmadığının saptanmış olması karşısında, davacının bu işlem nedeniyle tazminat isteminin de haklı dayanağı bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam...-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 15/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.