T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/1358
Karar No : 2025/208
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Yrd. V. ...
2- ... Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem :Dava, ... İl Emniyet Müdürlüğü emrinde polis memuru olarak görev yapmakta iken görevden uzaklaştırılan davacı tarafından, "... adlı yabancı uyruklu şahsın pasaportunu diğer aracı şahıslardan alıp polis memuru ...'ye teslim ettiği, giriş damgası vurulduktan sonra da pasaportu aracı şahıslara teslim ettiği ve bu işlem kârşılığında aracı şahıslarla anlaşarak birlikte hareket edip menfaat temin ettiğinden" bahisle, "Memurluk sıfatıyla bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" fiili nedeniyle 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük hakların yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; disiplin soruşturmasında alınan ifadeler ve davacının savunmaları ile adli yargıda yapılan soruşturmada kapsamında elde edilen mevcut veriler değerlendirildiğinde; davacının memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelikte yüz kızartıcı ve utanç verici davranışta bulunduğunun, disiplin soruşturması kapsamında ortaya konulan delillerle sabit olduğu anlaşıldığından, davacının Devlet memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi, ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işleme konu fiilleri işlemediği, söz konusu fiillere ilişkin somut bir delil, yargı kararı vs bulunmadığı, yoruma ve somut olmayan verilere dayalı değerlendirme sonucu hakkında böyle bir cezaya hükmedildiği, aynı olaya ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... esasına kayden açılan davanın derdest olduğu, devam eden bir yargılama varken ve henüz hakkında mahkumiyet yönünde verilmiş ve kesinleşmiş bir hüküm bulunmazken, peşinen suçlu kabul edilerek hakkında Devlet memurluğundan çıkarılma kararı verilmesinin masumiyet karinesine aykırı olduğu, soruşturma kapsamında ifadesi alınan ... tarafından verilen beyanların iftira niteliğinde olduğu, ... tarafından verilen ifadelerin kendi içerisinde çelişkiler barındırdığı, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI :
İçişleri Bakanlığı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesi 2. fıkrası uyarınca davacının temyiz aşamasında duruşma yapılması yolundaki istemi yerinde görülmeyerek ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
... Cumhuriyet Başsavcılığınca "Rüşvet ve Resmi Belge Sahtecilik" suçlarından yürütülen soruşturma kapsamında davacının tutuklanması üzerine Emniyet Genel Müdürlüğünün ... günlü, ... sayılı yazısı ile davacı hakkındaki iddiaların araştırılması için müfettiş görevlendirilmesi istenilerek soruşturma başlatıldığı, yürütülen soruşturma sonucu hazırlanan soruşturma raporunda; davacı hakkında ; "-Davacının ... adlı yabancı uyruklu şahsın pasaportunu diğer aracı şahıslardan alıp Polis Memuru ...'ye teslim etmesi ve giriş damgası vurulduktan sonra tekrar pasaportu aracı şahıslara teslim etmesi ve bu işlem karşılığında aracı şahıslarla anlaşarak birlikte hareket edip menfaat temin ettiği, bu hususların gerek telefon görüşmelerinden, gerek alınan ifadelerden, gerekse de dosya kapsamında bulunan delillerden anlaşıldığından kusurlu olduğu ve hakkında isnat olunan suçlamanın sübuta erdiği" sonucuna varılarak söz konusu eylemleri nedeniyle 7068 sayılı Kanunun 9/1. maddesine istinaden "memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak " fiilini işlediğinden bahisle 657 sayılı Kanun'un 125/E-g maddesi uyarınca "Devlet Memurluğundan Çıkarma" cezasıyla cezalandırılması gerektiği yönünde getirilen teklif doğrultusunda davacının, "Devlet memurluğundan çıkarma" cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir.
Davacı anılan işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük hakların yasal faizi ile birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 9. maddesinde; ''(1) Devlet memurluğundan çıkarma cezası uygulanacak fiiller ve bu cezayı verme yetkisi ile ilgili olarak 657 sayılı Kanun hükümleri uygulanır...'' hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde; ''Devlet memurlarına verilecek disiplin cezaları ile her bir disiplin cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
...
E - Devlet memurluğundan çıkarma : Bir daha Devlet memurluğuna atanmamak üzere memurluktan çıkarmaktır.
Devlet memurluğundan çıkarma cezasını gerektiren fiil ve haller şunlardır:
...
g) Memurluk sıfatı ile bağdaşmayacak nitelik ve derecede yüz kızartıcı ve utanç verici hareketlerde bulunmak" hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için; disipline aykırı eylem veya işlemlerinin sübut bulup bulmadığının, usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak bu eyleme uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir.
Bu bağlamda, yapılan soruşturma sonucunda disiplin cezası verilebilmesi için, suça esas fiilin sübuta erdiğine ilişkin tespitin, hukuken geçerli, her türlü şüpheden uzak, kesin ve somut delillere dayanması gerektiği; aksi durumda; Anayasa, uluslararası sözleşmeler ve yargı kararları ile güvence altına alınmış bulunan masumiyet karinesinin ihlali sonucunun doğabileceği açıktır.
Nitekim; Anayasa Mahkemesi Genel Kurulunun, Karar Tarihi: 02/07/2020, Başvuru Numarası:2016/14253 olan "Barış Baş" başvurusunda verdiği kararın 56. paragrafında; "Ceza muhakemesi hukuku ve disiplin hukuku farklı kural ve ilkelere tabi disiplinlerdir. Disiplin hukuku kurumun iç düzenini korumayı amaçlayan ve bunun için kamu görevlilerinin mevzuata, çalışma düzenine, hizmetin gereklerine aykırı fiillerine yönelik olarak uygulanacak yaptırımları ve bu yaptırımların uygulanmasındaki usul ve esasları düzenleyen bir hukuk alanıdır. Bazı hâllerde ise kamu görevlisinin fiili ceza hukuku kapsamında suç tanımına uymasının yanı sıra disiplin hukuku yönünden de sorumluluk gerektiren bir mahiyet taşıyabilir (benzer yöndeki değerlendirmeler için bkz. Özcan Pektaş, B. No: 2013/6879, 2/12/2015, § 25; Kürşat Eyol, § 30)."; 58. paragrafında ise; "Adli ve idari makamların kendi görev sınırlarını aşarak kişiyi suçlu ilan etmesi veya bu bağlamda birtakım çıkarımlarda bulunması masumiyet karinesinin ihlaline yol açabilir. Masumiyet karinesi kapsamındaki güvencelerin sağlanıp sağlanmadığının tespiti yapılırken ise kararın gerekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi gerekir (Galip Şahin, § 48; M.I., B. No: 2012/1268, 30/12/2014, § 50). Bu kapsamda karar vericilerin kullandıkları dil kritik önem taşır (Mustafa Kıvrak, B. No: 2013/3175, 20/2/2014, § 36). Kamu makamlarının işlem ya da kararlarında belirttikleri gerekçeler veya kullandıkları dil nedeniyle bireye cezai sorumluluk yüklememeleri, ceza mahkemeleri tarafından suçlu bulunmamış bireyin masumiyeti üzerine gölge düşürülmesine sebebiyet vermemeleri gerekmektedir (Galip Şahin, § 47)." değerlendirmelerine yer verildiği görülmektedir.
Dava dosyasına sunulan belgeler ile Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden gerçekleştirilen incelemelerde; davacının, dava konusu işleme dayanak gösterilen olaya yönelik resmi belgede sahtecilik ve rüşvet vermek suçlarından yargılandığı; ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yargılamanın devam ettiği görülmektedir.
Tüm bu açıklamalar doğrultusunda, davacıya isnat edilen fiilin aynı zamanda Türk Ceza Kanunu bakımından da suç olduğu göz önüne alındığında; bu suça yönelik ceza yargılaması sonunda verilecek kararın sonucu beklenilerek bakılan uyuşmazlıkta yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 14/01/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.