T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/2799
Karar No : 2024/5907
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALILAR) : 1- ...
VEKİLİ : Hukuk ve Mevzuat Genel Müdürü ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:..., T:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; davacının, ... İl Milli Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereğince görevden alınmasına ilişkin 11/03/2023 gün ve 2023/131 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının ve anılan Kararnamenin 6. maddesinin 4. fıkrası uyarınca bakanlık merkez teşkilatına araştırmacı unvanı ile atanmasına ilişkin Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğü'nün ... gün ve ... sayılı işleminin iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:...; K:... sayılı kararıyla davanın reddine hükmedilmiştir.
Anılan kararın davacı tarafından istinaf yoluyla incelenmesinin istenilmesi üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla, davacının istinaf başvurusunun reddine kesin olarak hükmedilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : Davacı tarafından kararın temyiz edilmesi üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; uyuşmazlıkta, Dairelerince verilen kararın, 2577 sayılı Yasa'nın 46. maddesinde sayılan ve temyizi kabil kararlar arasında bulunmadığı, temyiz talebinde bulunulan kararın kesin nitelikte olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin reddine, işbu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 7 (yedi) gün içinde Danıştay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, istinaf incelemesi sonucunda verilen kararın temyiz incelemesine açık olduğu, temyiz isteminin reddine dair kararın kaldırılması ve dosyanın esastan incelenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından, istemin reddi gerektiği ileri sürülmektedir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı, ... İl Milli Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi çerçevesinde 11/03/2023 tarih ve 2023/131 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararıyla bu görevinden alınmış, akabinde de Milli Eğitim Bakanlığının ...ve ... sayılı işlemiyle Bakanlık Merkez Teşkilatı Personel Genel Müdürlüğü Koordinasyon biriminde görev yapmak üzere araştırmacı olarak atanmıştır.
Davacı tarafından, anılan işlemlerin iptali ve bu işlemler nedeniyle mahrum kalınan özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 21/01/2017 günlü, 6771 sayılı Kanun'un 8. maddesi ile değişik 104. maddesinde, Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri sayılmış; anılan maddenin 9. fıkrasında, "Üst kademe kamu yöneticilerini atar, görevlerine son verir ve bunların atanmalarına ilişkin usul ve esasları Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenler." hükmü yer almıştır.
Anayasa'nın ilgili hükmü uyarınca çıkarılan ve 10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair (3) Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinin 1. fıkrasında, "Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir." hükmüne; 2. fıkrasında, "Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir." hükmüne yer verilmiş, anılan Kararnamede, "Cumhurbaşkanı onayıyla atanacak "Bakanlık Müfettişleri (Adalet, Mülkiye, Vergi ve İş Müfettişleri Dahil)" (II) sayılı cetvelde yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 20. maddesiyle değiştirilen "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde, "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir." hükmü yer almış, devamında Bölge İdare Mahkemelerinin temyiz edilebilecek nihai kararları sayma suretiyle belirtilmiş ve aynı maddenin (e) bendinde; "müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları"na yer verilmiştir.
Aynı Kanun'un "Temyiz Dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 6. fıkrasında, "... Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü; 7. fıkrasında da, "... temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir." düzenlemesi yer almıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nda 21/10/2017 günlü, 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la getirilen düzenlemelerin, 16/04/2017 tarihinde gerçekleştirilen halk oylamasında kabul edilmesi sonrasında ülkemizde uygulanan hükümet sisteminde esaslı değişiklikler yapılmış ve bu yeni hükümet sistemine ilişkin değişiklikler Cumhurbaşkanının Türkiye Büyük Millet Meclisinde ant içerek göreve başladığı 09/07/2018 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. Anayasa'nın eski halinde yürütme yetki ve görevi, Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu arasında bölüşülmüşken, yeni halinde bu yetki ve görev, sadece Cumhurbaşkanına verilmiş; Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık kaldırılmıştır.
Bu çerçevede, 09/07/2018 günlü, 30473 sayılı (3. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile pek çok Kanun ve KHK'da önemli değişiklikler yapılmıştır. Bu kapsamda, anılan KHK'nın 130. maddesiyle 23/04/1981 günlü, 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun, 131. maddesiyle de 23/06/1981 günlü, 2477 sayılı 23/04/1981 günlü, 2451 sayılı Kanunun Kapsamı Dışında Kalan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usulüne İlişkin Kanun yürürlükten kaldırılmıştır.
Anayasa'nın amir hükmü uyarınca çıkarılan ve yukarıda metnine yer verilen 10/07/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair (3) Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin "Atama usulü" başlıklı 2. maddesinin 2. fıkrasında, anılan Kararname'nin ekinde yer alan (I) sayılı cetvelde sayılan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla; (II) sayılı cetvelde sayılan kadro, pozisyon ve görevlere ise Cumhurbaşkanı onayıyla atama yapılacağı belirtilmiştir.
(3) sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin (I) sayılı cetvelinde yer alan kadrolara yönelik atama ve görevden alma işlemlerinin doğrudan doğruya Cumhurbaşkanı tarafından verilen kararla; (II) sayılı cetvelde yer alan kadrolara ilişkin olarak yapılan atama ve görevden alma işlemlerinin ise, ilgili makamın teklifi, önerisi üzerine Cumhurbaşkanının verdiği onay ile tesis edildiği; bu doğrultuda, Cumhurbaşkanının (I) sayılı cetvele tabi olanlara yönelik atama işlemleri konusunda karar makamı, (II) sayılı cetvele tabi olanlara yönelik atama işlemleri konusunda ise onay makamı olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca, (3) sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin ekinde sunulan (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer verilen kadrolara yönelik atama, görevden alma ve benzeri tasarrufların tamamı "Cumhurbaşkanı Kararı" adı altında Resmi Gazete'de yayımlanmaktaysa da, uygulamada, bu işlemlerin ayrı bir bölüm olarak "Atama Kararları" başlığı altında yayımlanmakta olduğu, bu işlemlerde Cumhurbaşkanı yanında işlemin tesisi aşamasında teklifde bulunan ilgili bakanlığın veya kamu kurumunun ismine yer verilmediği görülmektedir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar ve mevzuat hükümleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi kapsamında Başbakanlığın kaldırılması nedeniyle Parlamenter Hükümet Sistemi döneminde uygulanan şekliyle müşterek kararname ile atama işlemi tesis edilmesine fiili ve hukuki olarak imkan kalmadığı, bu nedenle üst kademe kamu yöneticileri ile kamu kurum ve kuruluşlarındaki atama usullerinin 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeni hükümet sistemine uygun olarak belirlendiği, bu kapsamda Kararname'nin (I) sayılı cetvelinde sayılan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla; (II) sayılı cetvelinde sayılan kadro, pozisyon ve görevlere ise Cumhurbaşkanı onayıyla atama yapılacağının düzenlendiği, bu suretle önceki hükümet sisteminde müşterek kararnameyle yapılan atama ve görevden alma işlemlerinin yerini, yeni hükümet sisteminde Cumhurbaşkanı onayı ile yapılan atama ve görevden alma işlemlerinin aldığının kabulü gerektiği, bu doğrultuda Cumhurbaşkanı onayı ile tesis edilen atama ve görevden alma işlemlerinin 2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde sayılan "müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri" kapsamında değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, davacının Bursa İl Milli Eğitim Müdürü olarak görev yapmakta iken 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 2. maddesi gereğince bu görevinden alınmasına ilişkin 11/03/2023 günlü, 2023/131 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararının iptali istemiyle açılan davanın konusu itibarıyla; 2577 sayılı Kanun'un 46/1-(e) maddesinde öngörülen müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri kapsamında olup, temyiz yolu açık olmak üzere karar verilmesi gerekirken, anılan karara karşı temyiz yoluna gidilemeyeceği gerekçesiyle temyiz isteminin reddi yönünde verilen kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:..., T:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/c fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. Kullanılmayan ...-TL YD harcının davacıya iadesine,
4. Aynı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, dosya tekemmülü sağlandıktan sonra Danıştaya gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 03/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.