T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2024/341
Karar No : 2024/5878
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde Jandarma Okullar Komutanlığına bağlı Jandarma Astsubay Temel Kursunda (JATEK) Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimini sürdürmekteyken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle kurstan ilişiği kesilen davacı, anılan işleme karşı açtığı dava sonunca ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı "iptal" kararı uyarınca göreve başlatılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... /Öğr.İşl.Ş. Md.lüğü sayılı İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile kararın uygulanmaması nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle dava açmıştır.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; 669 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca, Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay ve astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak üzere bünyesinde astsubay meslek yüksekokulları da bulunan bir yükseköğretim kurumu olarak Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığının kurulduğu ve davacının ilgili Mahkeme kararının uygulanmasını teminen idareye yaptığı başvuru tarihi (15/02/2019 tarihi) itibarıyla Jandarma Okullar Komutanlığının ilgili KHK uyarınca yeniden yapılandırılması sonucu Jandarma Astsubay Temel Kursu (JATEK)'nun mevcudiyetini kaybetmiş olduğu ve ilgili KHK sonrası Jandarma Genel Komutanlığına muvazzaf astsubay alımı da yapılamadığı sabit olup, bu haliyle davalı idarece Mahkeme kararının hukuki ve fiili imkansızlık nedeniyle uygulanmasının mümkün olmadığına ilişkin olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; öte yandan, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, davacının Mahkeme kararının uygulanmaması nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 10.000-TL manevi tazminatın tarafına ödenmesine karar verilmesi isteminin de yerinde görülmediği; ayrıca, UYAP üzerinden yapılan inceleme sonucu, davacının istemlerine dayanak ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı iptal kararının, istinaf incelemesi aşamasında ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile kaldırılarak davanın reddine karar verildiği görülmüş olup, bu haliyle davacı istemlerinin dayanağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin sayılı temyize konu kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararın usul ve hukuka uygun olduğu ve kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, mahkemenin kararına gerekçe gösterdiği ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararına karşı temyiz yoluna başvurulduğu ve kararın bozulmasının kuvvetle muhtemel olduğu, okuldan ilişiğinin kesilmesinin istihbari bilgilere dayandığı, salt istihbari bilgilere dayalı olarak işlem tesis edilemeyeceği, ... Cumhuriyet Başsavcılığınca yürütülen soruşturmanın kovuşturmaya yer olmadığı kararı ile sonuçlandığı, hukuki ve fiili imkansızlık gerekçesine dayanılamayacağı, zira, anılan kurum 669 sayılı KHK ile kapatılmış ise de, eğitimin Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde verilmeye devam ettiği, dönem arkadaşlarının kıtalarına dağılıp göreve başladığı, idarenin yargı kararının uygulanması bakımından bağlı yetkisinin olduğu, eğitimin yarım kaldığı iddia ediliyorsa ASEM'de eksik eğitimin tamamlanabileceği, ayrıca hukuki imkansızlık gerekçesine dayanılamayacağı, zira yürürlükteki mevzuatın sözleşmeli astsubay eğitimine cevaz verdiği kadar muvazzaf astsubay eğitimine de cevaz verdiği, kaldı ki emsallerinin göreve başladığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Başkanlık Kurulunun 18/12/2020 günlü, K:2020/62 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 6. fıkrası uyarınca, doğrudan Dairemize iletilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde Jandarma Okullar Komutanlığına bağlı Jandarma Astsubay Temel Kursunda (JATEK) Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimini sürdürmekteyken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle kurstan ilişiği kesilen davacı tarafından, anılan işleme karşı açtığı dava sonunca ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı "iptal" kararı uyarınca göreve başlatılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü, ... Öğr.İşl.Ş. Md.lüğü sayılı İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile kararın uygulanmaması nedeniyle uğradığı zararlara karşılık olmak üzere 10.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle temyizen bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'nın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.
31/07/2016 günlü, 29787 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 669 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması ve Milli Savunma Üniversitesi Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname'nin 104. maddesinde; "(1) Harp Akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okulları kapatılmıştır...." hükmüne; 105. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde; "1) Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinde; ... b) Harp okulları, fakülte ve yüksekokullar ile astsubay meslek yüksekokullarında (Jandarma dahil) öğrenimine devam eden öğrenciler ile Yükseköğretim Kurulunca, üniversite sınavının yapıldığı tarihte aldıkları yerleştirme puanları dikkate alınarak durumlarına uygun fakülte ve yüksekokullara, naklen kaydedilirler." hükmüne; 113. maddesinde ise; "2803 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki 13/A maddesi eklenmiştir." hükmüne; anılan madde gereği eklenen "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde ise; "Jandarma ve Sahil Güvenlik Teşkilatlarının subay ve astsubay ve diğer personel ihtiyacını karşılamak, önlisans, lisans ve lisansüstü eğitim-öğretim, bilimsel araştırma, yayın yapmak üzere bünyesinde fakülte, enstitü, astsubay meslek yüksekokulları, eğitim ve araştırma merkezleri ve kurslar bulunan bir yükseköğretim kurumu olarak İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi kurulmuştur.' .." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Anayasa'nın 138. ve 2577 sayılı Yasa'nın 28. maddesi uyarınca idarenin, yargı kararının gereğini "aynen" ve "gecikmeksizin" yerine getirmesi zorunluluk olmakla birlikte; idarenin, yargı kararının biçimsel olarak uygulanması sonucunu doğuracak yeni işlem tesisinin de yukarıda anılan ilke ve kurallara aykırılık teşkil edeceği kuşkusuzdur.
Dosyanın incelenmesinden, davacının, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde Jandarma Okullar Komutanlığına bağlı Jandarma Astsubay Temel Kursunda (JATEK) Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimini sürdürmekteyken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle 14/12/2015 tarihinde kurstan ilişiğinin kesildiği ve söz konusu işleme karşı açılan davada ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile ilgili işlemin iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı tarafından, 15/02/2019 tarihli dilekçesi ile Jandarma Genel Komutanlığına başvuruda bulunularak ilgili karar uyarınca göreve başlatılmasının istenildiği, buna istinaden İçişleri Bakanlığı Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığınca, Jandarma Okullar Komutanlığının 669 sayılı KHK sonucu Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı (JSGA) olarak yeniden yapılandırılması sonucu Jandarma Astsubay Meslek Yüksek Okulu (JAMYO) ve Jandarma Astsubay Temel Kursu (JATEK)'nun bu kapsamda lağvedilmesi ve şu anda böyle bir kurumun mevcut olmaması, halihazırda Jandarma Genel Komutanlığına muvazzaf astsubay alınmaması nedenleri ile davacının öğrenciliğe alınmasının mümkün olmadığına ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.
Davacının, Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde Jandarma Okullar Komutanlığına bağlı Jandarma Astsubay Temel Kursunda (JATEK) Astsubay Temel Askerlik ve Astsubaylık Anlayışı Kazandırma eğitimini sürdürmekteyken güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle 14/12/2015 tarihinde kurstan ilişiğinin kesilmesine yönelik işlemin iptali istemiyle açtığı davada; ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işlemin iptaline hükmedildiği; davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile istinaf isteminin kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verildiği; anılan kararın, Danıştay İkinci Dairesinin 02/12/2024 günlü, E:2023/4714/ K:2024/5877 sayılı kararıyla bozulduğu görülmüştür.
Bununla birlikte, her ne kadar davalı idare tarafından, Jandarma Astsubay Temel Kursunun (JATEK) ve muvazzaf astsubay alımının 669 sayılı KHK gereği hukuken son erdirildiği, bu durumun hukuki ve fiili imkansızlık nedeniyle yargı kararını uygulanamaz hale getirdiği gerekçesiyle dava konusu işlem tesis edilmiş ise de; gelinen aşamada; davacının, emsallerinin 26/12/2015 tarihinde atanıp göreve başladıkları da dikkate alındığında, davacının iptal kararının gereği olarak tekrar kursa alınmasının yargı kararı gereği olduğu; kaldı ki yüksekokul mezunu olan davacının, yukarıda yer verilen 669 sayılı KHK'nin 105/1-b maddesi gereği durumunun değerlendirilebileceğinin de görüldüğü, bu haliyle yargı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesi gereğince aynen uygulanmadığı anlaşılmaktadır.
Bu durumda, davacının, ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı "iptal" kararı uyarınca göreve başlatılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın dayanağı olan asıl kararın Danıştay İkinci Dairesinin 02/12/2024 günlü, E:2023/4714/ K:2024/5877 sayılı kararıyla bozulması üzerine -yukarıda yer verilen değerlendirmeler de dikkate alınarak- yeniden bir karar verileceğinden; davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,
2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, 02/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.