Vergi Dava Daireleri Kurulu 2000/71 E. , 2000/341 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2000/71
Karar No: 2000/341
Temyiz Eden: ... Limited Şirketi
Vekili: ...
Karşı Taraf: ... Kurumlar Vergi Dairesi Başkanlığı
İstemin Özeti: Yükümlü şirketin 1996-1997 yılı işlemlerinin incelemesi sırasında ilk tespitlere göre belirlenen amme alacağının güvenceye alınması için kurumun bağlı olduğu vergi dairesi başkanlığına yazılan ihtiyati haciz uygulanması gerektiğini belirten 19.11.1998 günlü yazının iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesi, ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; vergi mahkemesinde kesin ve yürütülmesi zorunlu işlemlere karşı dava açılabileceği, olayda ise, davacı hakkında ihtiyati haciz uygulanmasını öneren inceleme elemanı yazısının dava konusu edildiği, bu yazının kesin ve yürütülmesi zorunlu bir idari işlem niteliğinde olmadığı, ihtiyati haczin, dava açma tarihinden sonra ve 9.12.1998 tarihinde uygulandığının anlaşıldığı gerekçesiyle davayı incelemeksizin reddetmiştir.
Yükümlü kurumun temyiz istemini inceleyen Danıştay Onbirinci Dairesi, 11.10.1999 günlü ve E:1999/1949, K:1999/3551 sayılı kararıyla; bir işlemin iptal davasına konu olabilmesi için idari bir işlem olmasının yanısıra icrai nitelikte olması ve ilgilinin hukuksal durumunda değişiklik meydana getirmesi gerektiği, idari işlemlerin tesis edildikleri anda hukuken varolan geçerli bir işlem niteliği kazandıkları, yazılı bildirimin, ilgilileri işlemden haberdar etmek ve dava haklarını kullanmalarına olanak sağlamak amacıyla yapıldığı, dava konusu
işlem idarenin birimleri arasında yazışma niteliğinde olup, kesin ve yürütülmesi gerekli bir işlem niteliği taşımasa da idari işlemin varlığını, kendisine tebliğ edilen söz konusu yazı ile öğrenen yükümlü şirketin açtığı davanın esastan incelenmesine bir engel bulunmadığı, 9.12.1998 tarihinde haciz uygulandığı ve bu hacze karşı süresinde dava açılmadığı, davanın esastan incelenmemesi halinde davacı şirketin hak kaybı ile karşılaşabileceği açık olduğundan davanın usul yönünden reddinde isabet görülmediği gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi, ... günlü ve E. ..., K: ... sayılı kararıyla ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe ile ısrar etmiştir.
Yükümlü şirket temyiz dilekçesinde, dava konusu yazı üzerine idarenin ihtiyati haciz uyguladığını ve ihtiyati hacze karşı dava açılmadığını, yürütülmesi zorunlu bir işlem bulunduğunu ileri sürerek ısrar kararının bozulmasını istemiştir.
Savunmanın Özeti: Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.
Danıştay Tetkik Hakimi ...'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar ısrar kararının bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'un Düşüncesi: Uyuşmazlık; Davacı hakkında ihtiyati haciz uygulanması ve sonucundan vergi incelemesini yapan Hesap Uzmanları Kuruluna bilgi verilmesi işlemine karşı açılmış bulunan davayı ortada kesin ve yürütülmesi zorunlu bulunan idari davaya konu teşkil edecek bir işlemin bulunmadığı gerekçesiyle reddeden vergi mahkemesi kararının Danıştay 11 inci Dairesince bozulması üzerine vergi mahkemesince verilen ısrar kararının bozulması isteğine ilişkindir.
Dava dosyasının incelenmesi sonucunda; vergi inceleme elemanınca yükümlü kurumun iş ve işlemlerinin incelenerek yapılan ilk tespitlere göre vergi ve vergi cezası borcunun bulunduğu hesaplandığından Hesap Uzmanları Kurulunun 19.11.1998 gün ve 257sayılı yazısıyla 6183 sayılı Kanunun 9 ve 13 üncü maddeleri uyarınca ihtiyati haciz uygulanmasının ve sonucunun bildirilmesinin vergi dairesine bildirildiği ve yükümlüye de tebliğ edildiği, vergi dairesince de 7.12.1998 gün ve 1790 sayılı yazı ile ihtiyati haciz kararının alınmasının Defterdarlıktan talep edildiği,11.12.1998 tarihinde ihtiyati haciz kararının alındığı,26.11.1998 tarihinde vergi mahkemesinde dava açıldığı anlaşılmıştır.
Bu durumda, söz konusu işlemlerin tarihleri ve dava dilekçesinin içeriği dikkate alındığında yükümlünün ihtiyatı haciz kararına karşı dava açtığı sonucuna varıldığından aksine verilen vergi mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmadığı görülmüştür.
Açıklanan nedenle, Temyiz isteminin kabul edilerek temyiz konusu vergi mahkemesinin ısrar kararının bozulması düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Yükümlünün 1996 ve 1997 yıllarına ilişkin işlemlerin incelenmesi sonucu ilk tespitlere göre belirlenen amme alacağının güvenceye alınması için kurumun bağlı olduğu vergi dairesi başkanlığına yazılan ve 6183 sayılı yasanın 9 ve 13 üncü maddeleri uyarınca ihtiyati haciz uygulanması gerektiğini belirten 19.11.1998 günlü yazıya karşı açılan davanın incelenmeksizin reddi yolundaki vergi mahkemesi ısrar kararı yükümlü şirket tarafından temyiz edilmiştir.
Teminat ve ihtiyati haciz 6183 sayılı yasanın 1'inci kısmının "Amme Alacağının Korunması" başlıklı ikinci bölümünde düzenlenmiştir. Belirtilen bölümün 9 uncu ve 13 üncü maddelerinde Vergi Usul Kanununun 344 üncü maddesinde sayılan durumlara ilişkin bir kamu alacağının salınması yolunda gereken işlemlere başlanmış olması, ilgiliden teminat istenmesi ve hakkında ihtiyati haciz uygulanmasına yeterli sayılmış, 15 inci maddesinde ise, haklarında ihtiyati haciz uygulananların ancak bu haczin sebebine itiraz edebilecekleri açıklanmış bulunmaktadır.
Davacı şirketin 1996 ve 1997 yılları işlemlerinin baş hesap uzmanınca incelenmesi sonucu ilk tespitlere göre kurumlar vergisi, katma değer vergisi, gelir (stopaj) vergisi, fon payları, vergi cezaları ve bunlara ilişkin gecikme faizleri de dikkate alınarak ... trilyon lira tutarında amme alacağı tespit edildiği, belirtilen tutar üzerinden 6183 sayılı yasanın 9 ve 13 üncü maddeleri uyarınca ihtiyati haciz uygulanmasının kurumun bağlı olduğu vergi dairesine 19.11.1998 günlü ve 0.02.01.960/260-257 sayılı yazı ile bildirildiği, 24.11.1998 tarihinde ihtiyati haciz varakası düzenlendiği, 27.11.1998 tarihli yazı ile şirketten teminat istendiği dosyadaki belgelerden anlaşılmıştır.
Hakkında ihtiyati haciz uygulanmasını öngören 19.11.1998 tarihli yazının iptali istemiyle 26.11.1998 tarihinde dava açan yükümlü şirket 9.12.1998 tarihinde uygulanan ihtiyati haciz işlemine karşı ayrıca dava açmamıştır.
İhtiyati haciz işlemine karşı dava açılmamış olması nedeniyle 19.11.1998 tarihli yazıya karşı açılan davada 13 üncü maddede yazılı ihtiyati haciz sebeplerinin bulunup bulunmadığı yolunda bir inceleme yapılmadan karar verilmesi halinde yeni bir dava yoluna gidemeyecek olan şirketin hak kaybıyla karşılaşacağı dikkate alındığında davayı usul yönünden reddeden vergi mahkemesi ısrar kararı hukuka uygun görülmemiştir.
Bu nedenlerle temyiz isteminin kabulü ile ... Vergi Mahkemesinin ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararının bozulmasına, yeniden verilecek kararda karşılanacağından yargılama giderleri yönünden hüküm tesisine gerek bulunmadığına, 27.10.2000 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
X- K A R Ş I O Y
Temyiz istemine ilişkin dilekçede ileri sürülen iddialar bozulması istenen ... Vergi Mahkemesinin ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı ısrar kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında yerinde ve istemin kabulünü gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Bu nedenlerle yükümlü temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.