10. Daire 2001/1462 E. , 2003/4043 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2001/1462
Karar No : 2003/4043
Davacı : …
Davalı : T.C.Başbakanlık - ANKARA
Davanın Özeti : 3.4.2001 tarih ve 24362 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … Bankası Anonim Şirketi, … Bankası Anonim Şirketi ve … Bankası Anomim Şirketinin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Usul ve Esasları düzenleyen 28.3.2001 tarih ve 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının; 4603 sayılı Yasaya göre bankaların yeniden yapılandırılmalarına ilişkin usul ve esasların Bakanlar Kurulunca belirleneceği, 4603 sayılı Yasanın 2.maddesinin Anayasa'nın7.ve 47.maddesine aykırı olduğu iddialarıyla iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : 4603 sayılı Yasanın Anayasaya uygun olduğu, Bakanlar Kurulunca yetki devri yapılmadığı, Bankaların yönetim kurullarınca hazırlanacak yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık planlarının ilgili bankaların genel kurullarında onaylanmasını müteakiben Bakanlar Kurulunun onayına sunulma zorunluluğu bulunduğu ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi : Dava konusu edilen Bakanlar Kurulu kararında 4603 sayılı Yasaya aykırı bir durum bulunmadığından davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi :Dava, 3.4.2001 günlü ve 24362 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … Bankası Anonim Şirketi, … Bankası Anonim Şirketi ve … Bankası Anonim Şirketinin Yeniden Yapılandırılmalarına İlişkin Usul ve Esasların yürürlüğe konulması hakkındaki Bakanlar Kurulu kararının, usul ve esasları belirleme yetkisinin iki bakana, banka yönetim kurulları ve genel müdürlere bırakıldığı, bunun ilgili Yasa ve Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülerek iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı, dava konusu edilen Bakanlar Kurulu kararının dayanağı olan 4603 sayılı … Bankası, … Bankası Anonim Şirketi ve … Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 2. maddesi 1. fıkrasının Anayasanın 7. maddesine aykırı olduğunu bu maddenin iptali halinde 5. maddenin de uygulamanamayacağını belirterek iptalleri için Anayasanın 152. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesine gönderilmesini istemektedir. 4603 sayılı Kanunun tümünün iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine açılan dava sonunda, Yasada yer alan bazı kurallar yanında 2. maddenin 1. fıkrasına yönelik dava, Mahkemenin 19.6.2002 günlü E:2001/33, K:2002/56 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Bu nedenle, davacının Anayasaya aykırılık iddiası ciddi bulunmamıştır.
Davalı idarenin usüle ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.
İşin esasına gelince:
4603 sayılı Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrasında, bu Kanunun amacının, … Bankası, … Bankası ve … Bankasının (Bankalar) çağdaş bankacılığın ve uluslararası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak biçimde yeniden yapılandırılmaları ile hisse satışlarına ilişkin düzenlemelerin ve hisselerin tamamına kadarının özel hukuk hükümlerine tabi gerçek ve tüzel kişilere satışının gerçekleştirilmesi olduğu belirtilmiştir. Yasanın 2. maddesinin 1. fıkrasında da, Bankaların, etkin, verimli ve özerk bir şekilde çalışmalarının sağlanması amacıyla yeniden yapılandırılmalarına ilişkin usul ve esasların, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2. maddesinin (b) fıkrası uyarınca ve mevcut yönetim düzenlemelerinin dikkate alınarak Bakanlar Kurulunca belirleneceği kurala bağlanmıştır.
Bu kural uyarınca tesis edilen, 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesinde, … Bankasının, bankacılık faaliyetleri dışında kalan mal varlıkları ve bu konuda faaliyet gösteren iştiraklerindeki hisse payları ve ticari gayrimenkulleri ile ihtiyaç fazlası gayrimenküllerinin tüm hak ve yükümleriyle bilanço değerleri üzerinden Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredildiği, bunların dağılımının … Bankası ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılacak protokolle belirleneceği hususları yer almıştır.
3.7.2001 günlü 24451 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair 4684 sayılı Kanunla, 4603 sayılı Kanuna eklenen Geçici Madde 3 de, … Bankasının yeniden yapılandırma sürecinde, dava konusu Bakanlar Kurulu kararının 1. maddesi ile, Emlak Bankasının devredilen varlıklar hariç, Bankanın bankacılık hizmetleri ve işlemlerinden doğan her türlü hak ve borcun devri ve tasfiye işlemlerinin usul ve esasları öngörülmüştür.
Dava konusu Bakanlar Kurulu kararının 2. maddesinde Bankaların 4603 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden sonra, bunların yapmış oldukları veya yapacakları olağan veya olağan üstü genel kurul toplantılarında seçilmiş veya seçilecek olan yönetim kurulu üyeleri ile genel müdürlerinin, Bankaların özelleştirilmesine hazırlık amacıyla yeniden yapılandırmaya yönelik her türlü işlemlerin yürütülmesinde yetkili olduğu; 3. maddesinde, Bankaların yönetim kurullarının 4603 sayılı Yasanın 2. maddesinin 2. fıkrası uyarınca hisse satış işlemlerinin tamamlanması için belirlenen süreyi dikkate alarak yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık işlemlerini tamamlayacağı; 4. maddesinde, bu işlemler için ihtiyaç duyulan kaynağın ne şekilde sağlanacağı; 5. maddesinde, Bankaların yönetim kurullarınca her banka için ayrı ayrı hazırlanacak yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık planlarının, ilgili bankaların genel kurullarında onaylanmasından sonra Bakanlar Kurulunun onayına sunulacağı belirtilmiştir. Kararın 7. maddesi yürürlüğe, 8. maddesi ise yürütmeye ilişkindir.
Yukarıda yazılı Yasalar ve Bakanlar Kurulu kararının içerdiği kuralların birlikte değerlendirilmesi sonucunda, Bankaların yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık işlemlerinde Bakanlar Kurulunun yetkili kılınmasında ve Bakanlar Kuruluna devredilen bu yetkilerin sınırlarının belirlenmiş, konu ile ilgili ayrıntılı düzenlemelerin yapılmış olması karşısında, ilgili Yasa ve hukuka aykırılık saptanmamıştır. Ayrıca, Bankaların yeniden yapılandırma ve özelleştirme işlemlerinin yürütülmesinde yetkili olan Bankaların yönetim kurulları üyeleri ve genel müdürlerinin hazırladıkları planların hukuki geçerlik kazanması 5. madde uyarınca ancak Bakanlar Kurulunun onayı ile mümkün olduğundan, başka bir anlatımla bu işlemler Bakanlar Kurulunun onayı ile tekemmül ettiğinden, söz konusu kurallarda da hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği görüşüldü:
Dava, 3.4.2001 tarih ve 24362 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan … Bankası Anonim Şirketi, … Bankası Anonim Şirketi ve … Bankası Anonim Şirketinin Yeniden Yapılandırılmasına İlişkin Usul ve Esasları düzenleyen 28.3.2001 tarih ve 2001/2202 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı tarafından 4603 Sayılı Yasanın 2.maddesinin Anayasaya aykırı olduğu iddia edilmekte ise de; Anayasa Mahkemesi 19.6.2002 tarih ve E:2001/33, K:2002/56 Sayılı Kararıyla 4603 Sayılı Yasanın 2.maddesinin Anayasaya aykırı olmadığına ve iptal isteminin reddine karar verdiğinden işin esasına geçildi.
Anayasının 47.maddesinin üçüncü fıkrasında, devletin, kamu iktisadi teşebbüslerinin ve diğer kamu tüzelkişilerinin mülkiyetinde bulunan işletme ve varlıkların özelleştirilmesine ilişkin esas ve usullerin kanunla gösterileceği öngörülmüştür.
4603 Sayılı ... Bankası, ... Bankası Anonim Şirketi ve ... Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un 1.maddesinde, Kanunun amacının ... Bankası, ... Bankası Anonim Şirketi ve ... Bankası Anonim Şirketinin çağdaş bankacılığın ve uluslararası rekabetin gereklerine göre çalışmalarını ve özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılmaları olduğu, 2.maddesinde, bankaların etkin, verimli ve özerk bir şekilde çalışmalarının sağlanması amacıyla yeniden yapılandırılmalarına ilişkin usul ve esasların 4059 Sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 2 nci maddesinin (b) fıkrası uyarınca ve mevcut yönetim düzenlemeleri dikkate alınarak Bakanlar Kurulunca belirleneceği, yine 4603 Sayılı Yasaya 4684 Sayılı Yasanın 2.maddesiyle eklenen Geçici 3.maddesinde ... Bankası Anonim Şirketinin yeniden yapılandırma çalışmaları süresinde, bankanın her türlü bankacılık hizmetleri ile bankacılık iş veya işlemlerinden ve bankalara olan yükümlülüklerinden doğan taahhütleri ve bankacılıkla ilgili sabit kıymetler dahil kanuni takibe intikal etmiş alacaklar ile 2001/2202 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 1 inci maddesi ile devri öngörülen ... Bankası A.Ş'nin varlıkları hariç tüm aktifleri bankaların yönetim kurullarının kendi aralarında düzenleyecekleri protokol doğrultusunda, Protokole konu bütün hak, alacak ve borçların, alacaklıların rızası veya sair herhangi bir işleme gerek kalmaksızın, ... Bankası Anonim Şirketine veya ... Bankası Anonim Şirketine devredileceği belirtilmiştir.
4603 Sayılı ... Bankası, ... Bankası Anonim Şirketi ve ... Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanunun 2. maddesine dayanılarak çıkarılan ve dava konusu edilen ... Bankası Anonim Şirketi, ... Bankası Anonim Şirketi ve ... Bankası Anonim Şirketinin Yeniden Yapılandırılmalarına İlişkin Usul ve Esaslara İlişkin 28.3.2001 tarih ve 2001/2202 Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2.maddesinde, 15.11.2000 tarihli ve 4603 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesini müteakiben her bankanın yapılmış veya yapılacak olan olağan veya olağanüstü genel kurul toplantılarında seçilmiş veya seçilecek olan yönetim kurulu üyeleri ile bankaların genel müdürlerinin; söz konusu bankaların özelleştirilmesine hazırlık amacıyla, yeniden yapılandırılmasına yönelik her türlü işlemlerin yürütülmesinde yetkili olduğu, 3.maddesinde, bankaların yönetim kurullarının 4603 Sayılı Kanunun 2nci maddesinin 2nci fıkrası uyarınca bankaların hisse satış işlemlerinin tamamlanması için öngörülen süreyi dikkate alarak, bankaların yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık işlemlerini tamamlayacağı, 5.maddesinde bankaların yönetim kurullarınca her banka için ayrı ayrı hazırlanacak yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık planlarının, ilgili bankaların genel kurullarında onaylanmasını müteakiben Bakanlar Kurulunun onayına sunulacağı esası getirilmiştir.
Bu durumda adı geçen bankaların yeniden yapılandırma ve özelleştirmeye hazırlık işlemlerinde Bakanlar Kurulunun yetkili kılınmasında, Bakanlar Kuruluna devredilen yetkilerin sınırlarının belirlenmiş, konu ile ilgili ayrıntılı düzenlemelerin yapılmış olması, ayrıca bankaların yeniden yapılandırma ve özelleştirme işlemlerinin yürütülmesinde yetkili olan bankaların yönetim kurulları üyeleri ile genel müdürlerinin hazırladıkları planların geçerlilik kazanmasının Bakanlar Kurulunun Onayı ile mümkün olması karşısında dava konusu edilen Bakanlar Kurulu Kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına 20.10.2003 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.