1. Daire 2001/15 E. , 2001/28 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2001/15
Karar No : 2001/28
Bütçe Kanunu uyarınca özel koruma ve güvenlik personeline ödenecek fazla çalışma ücretinin belediye meclislerince belirlenmesi yetkisinin, EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümenine devredilmesine ilişkin Ankara Büyükşehir Belediyesi Meclisinin 16.11.1999 günlü ve … sayılı kararının 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin 1580 sayılı Belediye Kanununun 74 üncü maddesi gereğince iptali istemine ilişkin İçişleri Bakanlığının 12.2.2001 günlü ve Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü … sayılı yazısında aynen:
"Ankara Valiliğinden alınan 22.12.2000 tarih ve … sayılı yazıda;
Büyükşehir Belediyesi EGO Genel Müdürlüğünde görev yapan güvenlik görevlilerinin
fazla mesailerinin noksan belirlendiği iddiasıyla dava açmaları nedeniyle idarece disiplin soruşturması açıldığı ve toplu sürgüne gönderildiği, konusunda Av….'nın Valiliğe sunduğu 10.10.2000 tarihli dilekçe üzerine yapılan incelemede; Belediye personeline meclis kararıyla fazla mesai verilmesinin belirlenmesi yetkisinin, EGO 2000 yılı bütçe kararının 6.maddesinin 1.Fıkrasının (h) bendi ile İdare Encümenine devredilmesinin 4494 Sayılı 2000 Yılı Bütçe Kanununa uygun olmadığı bildirilerek Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.11.1999 tarih ve … sayılı kararının yetki devrine dair maddesinin 1580
sayılı Kanunun 74. maddesine göre iptal edilmesi talep edilmektedir.
Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.11.1999 tarih ve … sayılı kararının yetki devrine dair maddesinin 1580 sayılı Kanunun 74 üncü maddesi uyarınca iptali hususunda gereğini müsaadelerinize arz ederim." denilmektedir.
Dairemizce yapılan çağrıya karşın Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı temsilcisi gelmedi. Gelen EGO Genel Müdürlüğü Hukuk Müşaviri …, İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Daire Başkanı …, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Daire Başkanı … ve Şube Müdürü …'ün sözlü açıklamaları dinlendikten sonra konu incelenerek,
Gereği Görüşülüp Düşünüldü:
1580 sayılı Belediye Kanununun 74 üncü maddesinde, olağan ve olağanüstü toplantılar dışında veya görev ve yasal yetkiye aykırı olarak ya da mevzuata aykırı şekilde alınacak belediye meclisi kararlarından; il merkezi dışındaki belediye meclislerince alınacak olanların valinin isteği üzerine il idare kurullarınca, il merkezi olan yerlerin belediye meclislerince alınacak kararların da İçişleri Bakanlığının isteğiyle Danıştayca incelenerek tasdik veya iptal olunacağı hükmü yer almaktadır.
4325 sayılı Ankara Elektrik ve Havagazı ve Adana Elektrik Müesseselerinin İdare ve İşletmeleri Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde EGO Genel Müdürlüğünün, hükmü şahsiyeti haiz olmak ve Ankara Büyükşehir Belediyesine bağlı bulunmak üzere kurulan bir müessese olduğu, bu Kanunda yazılı esaslara ve hususi hukuk hükümlerine göre idare edileceği, 25 inci maddesinde ise müesselerin işletme kısımlarında ve işletmelerde mesai saatleri haricinde çalıştırılmalarına lüzum ve zaruret görülecek memur ve müstahdemlere mesai saatleri dışında çalışacakları müddetler için belediye meclisince tespit edilecek esaslara göre munzam ücret verilebileceği hükme bağlanmıştır.
Öte yandan, 4494 sayılı 2000 Mali Yılı Bütçe Kanununun eki K işaretli Cetvelin "Fazla Çalışma Ücreti"ne ilişkin üçüncü bölümünde, belediyelerde görevinin niteliği gereği günün 24 saatinde devamlılık gösteren zabıta ve itfaiye hizmetlerinde çalışan personel (destek hizmeti yürüten personel hariç) ile 22.7.1981 tarih ve 2495 sayılı Kanuna göre görev yapan "özel koruma ve güvenlik personeli"ne Bakanlar Kurulu kararı aranmaksızın belediye meclisi kararı ile tespit edilen miktarın, fazla çalışma ücreti olarak maktuen ödeneceği, ancak bunlara ödenecek aylık fazla mesai ücretinin Ankara, İstanbul ve İzmir Büyükşehir sınırları içerisindekiler için 110.000.000 lirayı geçemeyeceği hükmüne yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.11.1999 gün ve … sayılı kararı ile EGO Genel Müdürlüğünün 2000 Yılı Bütçesi ve buna bağlı kadro cetvellerinin kabul edildiği, bu kararın eki bütçe kararnamesinin "Yetkilendirme" başlığını taşıyan 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h) bendine "her yıl yayınlanan Bütçe Kanununda 2495 sayılı Kanuna tabi çalışan Koruma ve Güvenlik Personeline yönelik mesai ücreti belirlenmesi hakkındaki Belediye Meclisine verilmiş bulunan yetkinin EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümenine devredilmesine" şeklinde bir hüküm konularak, özel koruma ve güvenlik personeline 2000 yılında aylık maktuen ödenecek fazla çalışma ücretinin
belediye meclisince belirleneceğine ilişkin 4494 sayılı Kanundan kaynaklanan yetkinin, EGO Genel Müdürlüğü İdare Encümenine devredildiği, İdare Encümeninin de bu hükme dayanarak almış olduğu 4.4.2000 gün ve … sayılı kararla kuruluşlarında görev yapan sözkonusu personele 2000 yılının ilk altı ayı için aylık …- lira fazla çalışma ücreti tespit ettiği, 16.11.1999 gün ve … sayılı Büyükşehir Belediye Meclisi kararının eki bütçe kararnamesinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin 4494 sayılı Yasa hükmüne aykırı olduğu gerekçesiyle İçişleri Bakanlığınca 1580 sayılı Kanunun 74 üncü maddesine göre iptalinin istendiği anlaşılmaktadır.
4494 sayılı Bütçe Kanununun (K) işaretli Cetvelinde yer alan, belediyelerde görev yapan özel koruma ve güvenlik personelinin fazla çalışma ücretine ilişkin düzenlemenin, 4325 sayılı Kanunun yukarıda açıklanan hükümleri dikkate alındığında EGO Genel Müdürlüğünde görev yapan özel koruma ve güvenlik personelini kapsamadığı açıktır.
4325 sayılı Kanunun 25 inci maddesi ile EGO Genel Müdürlüğünde görev yapan memur ve müstahdemlere aylık fazla çalışma ücreti olarak ödenecek miktara ilişkin esasların belirlenmesinde belediye meclisleri yetkili kılınmış ve adı geçen Yasada bu yetkinin EGO İdare Encümenine devredilebileceğine ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiştir.
Bu durumda, EGO Genel Müdürlüğünde özel koruma ve güvenlik görevlisi olarak çalışan personele ödenecek fazla çalışma ücretinin belirlenmesi için, hiçbir esas saptanmaksızın Genel Müdürlük İdare Encümenine yetki verilmesine ilişkin itiraza konu Belediye Meclisi kararında sözü edilen 4325 sayılı Kanunun 25 inci maddesine uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, Kanuna aykırı bulunan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.11.1999 gün ve … sayılı kararının eki EGO Genel Müdürlüğü Bütçe Kararnamesinin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinin, 1580 sayılı Belediye Kanununun 74 üncü maddesi gereğince iptaline ve dosyanın Danıştay Başkanlığına sunulmasına 16.3.2001 gününde oybirliğiyle karar verildi.