11. Daire 2001/3616 E. , 2004/905 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONBİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2001/3616
Karar No : 2004/905
Davacı : …
Davalılar : 1. Milli Eğitim Bakanlığı - ANKARA
2. Ankara Valiliği - ANKARA
Davanın Özeti : Dava, ilköğretim müfettişi olup yüksek lisans eğitimini tamamlayan davacının, ek ders ücretinin %25 oranında fazla ödenmesi yolunda yaptığı başvurunun reddine ilişkin Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin ve dayanağı olarak gösterilen Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesinin (c) bendinin iptali ile yoksun kaldığı ek ders ücret farklarının 3.4.1998 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Milli Eğitim Bakanlığı'nın Savunmasının Özeti : %25 fazlasıyla ek ders ücretinden yararlanacak kişinin bizzat öğretmen kadrosunda görev yapması gerektiği, her ne kadar ilköğretim müfettişleri eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında bulunmakta ise de, öğretmen kadrosunda bulunmadıklarından ek ders ücretini %25 fazlasıyla alamayacakları ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Ankara Valiliği'nin Savunmasının Özeti : İptali istenilen Genelgenin 657 sayılı Yasanın 176. maddesine dayandığı, Yasada öğretmen ve müfettişlerin tanım ve görevlerinin farklı olarak belirtildiği, müfettişin bir öğretmen gibi fiilen hizmet yapmadığı, söz konusu Yasa maddesinde alanlarında master derecesini almış öğretmenlere ders ücretinin % 25 fazlasıyla ödeneceği yolundaki hükmün yöneticilik görevinde bulunan müfettişleri kapsamadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : İstanbul Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin dayanağı olarak gösterilen Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesinin (c) bendi; Danıştay Onbirinci Dairesinin 17.10.2001 gün ve E:2000/10027, K:2001/2226 sayılı kararıyla iptal edilmiş bulunmaktadır.
Bu durumda, hukuka aykırılığı saptanan söz konusu Genelgenin 8/c maddesine dayalı olarak tesis edilen işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, genel düzenleyici işlem yönünden karar verilmesine yer olmadığı, bireysel işlemin iptali ve parasal hakların başvuru tarihinden itibaren tazmini gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : İlköğretim Müfettiş yardımcısı olan ve yüksek lisans eğitimini tamamlayan davacının, ek ders ücretinin %25 fazla olarak ödenmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlem ile bu işlemin dayanağı Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel müdürlüğünce çıkarılan 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgenin 8/c maddesinin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte tazminen tahsiline karar verilmesi istenilmektedir.
Dava konusu işlemin dayanağı olan ve Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce çıkarılan 25.12.1998 tarih ve 1998/127 sayılı Genelgenin 8 inci maddesinin c bendinin Danıştay Onbirinci Dairesinin 17.10.2001 gün ve E:2000/10027, K:2001/2226 sayılı kararıyla iptal edildiği anlaşıldığından, bu konuda ayrıca karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Danıştayca hukuka aykırılığı saptanarak iptal edilen Genelgeye dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davanın tazminat istemine ilişkin kısmına gelince:
Anayasanın 125 inci maddesine göre, idare eylem ve işlemlerinden doğan zararları ödemek zorunda olup, davacının, davalı idareye yaptığı başvuru tarihinden itibaren, ek ders ücret farklarının yasal faiziyle birlikte tazmini gerekmektedir.
Belirtilen nedenlerden dolayı davanın, Genelgeye yönelik kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ek ders ücretinin % 25 fazlasıyla ödenmemesine ilişkin işlemin iptaline, davacının parasal kayıplarınında yasal faiziyle birlikte tazminen tahsiline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesi (c) bendi ile bu Genelgeye istinaden tesis edilen Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali, yoksun kalınan ek ders ücret farklarının 3.4.1998 tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin dayanağı olarak gösterilen Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesinin (c) bendinin iptali istemiyle açılan davada, Danıştay Onbirinci Dairesinin 17.10.2001 günlü, E:2000/10027, K:2001/2226 sayılı kararıyla;
"İptali istenilen Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesinin (c) bendinde, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 176. maddesinde, alanında master derecesi almış öğretmenlere %25, alanında doktora derecesi almış öğretmenlere ise %40 oranında ek ders ücretinin fazla ödeneceğinin belirtildiği, "alanlarında master derecesi almış öğretmenler" ifadesinden eğitim ve öğretim hizmetleri sınıfında öğretmen kadro unvanında bulunanların anlaşılacağı, bu hizmet sınıfında olmakla birlikte "öğretmen kadro unvanında görevli olmayan ilköğretim müfettiş ve yardımcılarının bu öğrenimlerinden dolayı %25 fazla ödemeden yararlanamayacakları açıklanmış bulunmaktadır.
439 sayılı Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Yüksek ve Orta Dereceli Okullar Öğretmenleri ile İlkokul Öğretmenlerinin Haftalık Ders Saatleri ile Ek Ders Ücretleri Hakkında Kanunun Ek 1. maddesinde, 3.4.1998 tarih ve 4359 sayılı Kanunun 7. maddesi ile yapılan değişiklikle, Eğitim Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahil denetim elemanlarına da ek ders ücreti ödeneceği belirtilerek, 98/12120 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmen ve Yöneticilerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Esaslar çerçevesinde; inceleme, araştırma, planlama, programlama, yönetim, denetim, eğitim ve öğretim gibi görevlerinden haftada 15 saatinin, ders niteliğinde yönetim görevi sayılarak ek ders ücreti ödeneceği öngörülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun "Ders ve Konferans Ücretleri" başlıklı 176. maddesinde 4359 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle de; ek ders ücretlerinin alanlarında master derecesini almış olan öğretmenlere %25, alanlarında doktora derecesini almış olan öğretmenlere ise %40 fazlasıyla ödeneceği hükme bağlanmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, ilköğretim müfettiş yardımcısı olan davacının, Felsefe ve Din Anabilim dalında Dinler Tarihi bilim dalında yüksek lisansını tamamlaması üzerine ek ders ücretinin % 25 fazlasıyla ödenmesi istemiyle yaptığı başvurunun, öğretmen kadro unvanında olmadığından bahisle anılan düzenlemeden yararlanamayacağı gerekçesiyle reddedildiği, bakılan davanın da bu işlemin ve bu işlemin dayanağı olan Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8/c maddesinin iptali istemiyle açıldığı anlaşılmıştır.
657 sayılı Yasanın 4359 sayılı Yasa ile değişik 36. maddesine göre ilköğretim müfettişlerinin Eğitim Öğretim Hizmetleri Sınıfında yer almış olması ve yukarıda sözü edilen 439 sayılı Yasanın 4359 sayılı Yasa ile değişik Ek 1. maddesi gereğince ek ders ücretinden yararlandırılacaklarının belirtilmiş bulunması karşısında, ilköğretim müfettişlerinin de 657 sayılı Yasanın 176. maddesinin 2. fıkrası (c) bendi kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, alanında master yaptığı anlaşılan davacıya master eğitimi nedeniyle %25 fazla oranda ek ders ücreti ödenmemesi işleminde hukuka uyarlık bulunmamaktadır."
Gerekçesiyle söz konusu Genelgenin 8. maddesinin (c) bendi iptal edilmiştir.
Bu durumda, davanın genel düzenleyici işlem yönünden iptale ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Davanın, bireysel işleme yönelik kısmı ile ek ders ücret farklarının tazminine ilişkin kısmına gelince;
Hukuka aykırılığı saptanarak iptal edilen Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünün 25.12.1998 gün ve 1998/127 sayılı Genelgesinin 8. maddesinin (c) bendine dayanılarak Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğünce tesis edilen dava konusu işlemde de hukuka uyarlık görülmemiştir.
Dosya içeriğinden, ilköğretim müfettişi olan davacının yüksek lisans yaptığından bahisle almakta olduğu ek ders ücretinin %25 fazlasıyla ödenmesi yolundaki başvurusunun, fiilen öğretmenlik yapmaması nedeniyle reddedildiği, dolayısıyla bu aşamada davalı idarece davacının yaptığı yüksek lisansın alanında olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmakla birlikte, dava konusu edilen Genelgenin 8/c maddesinde yer alan öğretmen kadro unvanında görevli olmayan ilköğretim müfettiş ve yardımcılarının yüksek lisans öğrenimlerinden dolayı %25 oranında fazla ödemeden yararlanamayacağına ilişkin düzenlemesi ve buna dayalı dava konusu işlemin hukuka aykırılığı tespit edildiğinden, ilköğretim müfettişlerinin de öğretmenler gibi, alanlarında yüksek lisans yapmaları halinde belirtilen hukuka aykırılıktan dolayı uğradıkları zararın tazmini Anayasanın 125. maddesi ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 28. maddesinden kaynaklanan bir zorunluluktur.
Buna göre, davalı idarece davacının yaptığı yüksek lisansın alanında olup olmadığına ilişkin bir inceleme yapılıp, bu husus açıklığa kavuşturulduktan sonra, ek ders ücret farklarının ödeneceği tabii olup, bu aşamada ek ders ücret farklarının ödenmesi hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle davanın, genel düzenleyici işlemin iptaline yönelik kısmı ile ek ders ücret farklarının tazminine ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Ankara Valiliği Milli Eğitim Müdürlüğü dava konusu işleminin iptaline, aşağıda dökümü yapılan toplam ...- lira yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, noksan olan ...- lira posta giderinin davacıya tamamlattırılmasına 25.2.2004 tarihinde oybirliği ile karar verildi.