3. Daire 2001/447 E. , 2002/2851 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No: 2001/447
Karar No: 2002/2851
Temyiz Eden : Vergi Dairesi Müdürlüğü-NİĞDE
Karşı Taraf : …
İstemin Özeti : … Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen 1998 yılı pedagojik formasyon eğitim sertifikası kurs programından dolayı Üniversite Geliştirme Derneği tarafından ödenen ve tevkifata tabi tutulan ücretin bir takvim yılı içinde ikinci işverenden elde edilen ücret olduğu ve ödenen ücretler toplamının beyanı gereken düzeye ulaştığı görüşüyle teftiş kurulu raporuna dayanılarak davacı adına 1998 takvim yılı için ikmalen salınan kusur cezalı gelir vergisini; pedagojik formasyon eğitim kursu sertifika programına katılan öğretim görevlilerinin ücret ödemelerinin Üniversite Geliştirme Derneğince yapıldığı ve beyannamelerin bu dernekçe verildiği anlaşılmakta ise de, dosyada yer alan belgelerden programın, … Üniversitesi Eğitim Fakültesi tarafından organize edildiği, konuyla ilgili gerek fakülte yönetim kurulunca gerekse rektörlükçe kararlar alındığı, gazete ilanlarının Eğitim Fakültesince verildiği, programa katılacak öğretim üyelerinin Fakülte Yönetim Kurulunca belirlenerek görevlendirildiği, ücret bordrolarının fakültece yapıldığı, Üniversitenin kendi döner sermayesi olmadığı için ödemelerin, derneğe geçici vergi numarası alınarak yapıldığı ve dernekle programa katılanlar arasında iş akdi bulunmadığı gibi derneğin Gelir Vergisi Kanununun 62'nci maddesinde yer alan işveren tanımına da girmediği, bu nedenle tarhiyatta hukuka uygunluk görülmediği gerekçesiyle kaldıran …Mahkemesinin … gün ve E:…,K:… sayılı kararının; maaş ödeme ve tahakkuklarının ayrı tüzel kişiler tarafından yapıldığı, 160 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğine göre yalnızca genel ve katma bütçeli idarelere bağlı döner sermayeler ile fonlardan yapılan ödemelerin ayrı işverenlerce yapılan ödemeler olarak nitelendirilemeyeceği ileri sürülerek bozulması istenmiştir.
Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar Vergi Mahkemesi kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından, temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Savcı : …
Düşüncesi : Uyuşmazlık, üniversite öğretim üyesi olarak görev yapan davacının Genel Bütçeden ve Üniversite Geliştirme derneğinden ayrı ayrı aldığı ücretler dolayısıyla aynı işverenlere bağlı olarak çalıştığının,bu nedenle de aldığı ücretleri Gelir Vergisi Kanunu uyarınca beyan zorunluğunun bulunup bulunmadığına ilişkindir.
İşveren-işçi ilişkisi emir ve itaat zincirini ifade eder. Olayda bu zincir üniversite ile kurulmuştur. Davacının hizmet gördüğü üniversite tek olduğuna göre üniversite tarafından iki ayrı kaynaktantemin edilerek iki ayrı ücret ödenmiş olması, davacının birden fazla işverene tabi olarak çalıştığını göstermez.
Açıklanan nedenle temyiz isteminin reddinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Üçüncü Dairesince işin gereği görüşülüp düşünüldü: Uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 86'ncı maddesinin birinci fıkrasının 1/b bendinde, birden fazla işverenden alınan, tevkif suretiyle vergilendirilmiş ve yıllık gayrisafi tutarları toplamı 103'üncü maddede yazılı tarifenin birinci ve ikinci gelir dilimleri, toplamının yarısını aşmayan ücretler için toplama yapılmayacağı ve beyanname verilmeyeceği kurala bağlanmıştır. Aynı Yasanın geçici 54'üncü maddesi ile 1998 yılı gelirleri için 86'ncı maddenin birinci fıkrasının (1/b) bendindeki had yerine 2.500.000.000.-liranın esas alınması öngörülmüştür. 1998 yaz döneminde, … Üniversitesi Geliştirme Derneği tarafından Pedagojik Formasyon Eğitim Sertifikası kursu düzenlendiği, kursa öğretim görevlisi olarak katılanlara dernek tarafından yapılan ücret ödemeleri üzerinden tevkifatın da Dernek tarafından yapıldığı tartışmasızdır. Kursu düzenleyen ve ücret ödemelerini yapan Dernek, Üniversite'den ayrı bir tüzel kişiliğe sahiptir. Nitekim Dernek; bu amaçla vergi numarası alarak, tevkif ettiği vergileri gösteren muhtasar beyannameleri sorumlu sıfatıyla düzenleyerek vermiştir. Bu tespitler Derneğin öğretim görevlisi istihdam ettiğini kanıtladığından ve iş akti yazılı şekle tabi bir sözleşme olmadığından, derneğin işveren olarak kabulünde yasaya aykırı bir yön yoktur. 1998 takvim yılı içinde iki ayrı işverenden ücret elde ettiği sabit olan davacının Geçici 54'üncü maddedeki sınırı aşan bu ücretleri nedeniyle yapılan tarhiyatın kaldırılması yolunda verilen kararda hukuka uygunluk görülmemiştir. Açıklanan nedenle, … Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına, Harçlar Kanununun 13'üncü maddesinin (j) bendi parantez içi hükmü uyarınca alınması gereken harç dahil olmak üzere yargılama giderlerinin yeniden verilecek kararda karşılanması gerektiğine, 19.9.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.