12. Daire 2002/241 E. , 2003/3715 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2002/241
Karar No: 2003/3715
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı): …
Karşı Taraf: …
Vekili: …
İsteğin Özeti: … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararının dilekçede yazılı nedenlerle temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: Davacının, Devlet memurluğundan çıkarma cezasının iptali istemiyle açtığı davada, Yüksek Disiplin Kurulunca 657 sayılı Yasanın 130.maddesi uyarınca usulüne uygun olarak istenen savunma yazısın tebellüğ eden davacının, savunmasını yazılı yapabileceği gibi vekil vasıtası ile de yapma imkanı olduğu halde bu imkanını kullanmadığı anlaşılmış olup, daha önce aldığı disiplin cezalarına rağmen ısrarlı tutum ve davranışlarını sürdürülmesi nedeniyle hakkında tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle aksi yönde verilen idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı: …
Düşüncesi: Dava, öğretmen olan davacının 657 sayılı Yasanın 125/E-a maddesi uyarınca Devlet Memurluğundan çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu işleminin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen kararın temyizen incelenerek bozulması talebine ilişkindir.
657 sayılı Yasanın 128/3 maddesinde memurluktan çıkarma cezası için disiplin amirleri tarafından yaptırılan soruşturmaya ait dosyanın memurun bağlı bulunduğu kurumun yüksek disiplin kuruluna tevdiinden itibaren azami altı ay içinde bu kurulca karara bağlanacağı, 129/2 maddesinde Hakkında Memurluktan çıkarma cezası istenen memurun, sicil dosyası hariç, soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu, aynı yasanın 130 uncu maddesinde ise devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemeyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen tarihte savunmasını yapmayan memurun savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Yazılı bulunan madde metinlerinin birlikte değerlendirilmesinden yasanın 129/2 nci maddesinde hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memura tanınan haklar kullanılması veya kullanılma şekli talep edildiği takdirde idarece belirlenen zaman veya sürede kullanılabilecek haklardan olup, kullanılmasını zaruri veya mutlak kılan bir hüküm değildir.
Bakılan davada hakkında soruşturma açılan davacının soruşturmacı tarafından ifadesi alınmış olup, memurluktan çıkarma cezası teklifi ile rapor düzenlendiğinden Yüksek disiplin kurulunca savunması istenilmiştir. Davacı savunma talep tebligatından sonra hastahaneye yattığından savunmasını veremeyeceğini belirten dilekçe kocası tarafından gönderilmiş ise de; davacının savunmasını yazılı yapabileceği gibi vekil vasıtası ile de yapabilme imkanları mevcut olduğundan savunmasını kullanmak istemediği sonucuna varılmış olup, bu haliyle yüksek disiplin kurulu tarafından tesis edilen işlemi savunma hakkı kısıtlandığı gerekçesi ile iptal eden İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle davalı idare temyiz isteminin kabulüyle, yasal dayanaktan yoksun İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince işin gereği düşünüldü:
Öğretmen olarak görev yapan davacının, 657 sayılı Yasa'nın 125/E-a maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin …günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden; öğretmen olarak görev yapmakta olan davacı hakkında yapılan soruşturma sonucunda kılık-kıyafete ilişkin kurallara ısrarla uymayacağı yolunda görüş belirtildiği, bu nedenle eyleminin 657 sayılı Yasa'nın 125/E-a maddesinde karşılığını bulduğu yolunda görüş belirtilerek ceza teklif edildiği, davacıdan … tarih ve … sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek Disiplin Kurulu Başkanlığı yazısı ile savunmasının istendiği, ancak bu yazıda 657 sayılı Yasa'nın yukarıda anılan 129.maddesinin ikinci fıkrası hükmünde sayılı hakları kullanıp kullanamayacağı yolunda herhangi bir bildirim yapılmadığı ve teklif edilen cezanın da belirtilmediği, savunma isteme yazısının davacıya tebliğ edildiği 9.8.2000 tarihinde davacının doğum nedeniyle … Üniversitesi Araştırma Hastanesi Kadın Doğum servisine yatırıldığı, eşi tarafından savunma isteme yazısına verilen cevap niteliğinde ki yazıda davacının doğum nedeniyle hastaneye yatırıldığı, davacının durumunun savunma yapmaya uygun olmadığı ve bu hususun gözönünde bulundurulmasının belirtildiği, ancak davalı idarece bu hususla ilgili herhangi bir işlem yapılmaksızın dava konusu işlemin tesis edildiğinin anlaşıldığı,bu durumda, 657 sayılı Yasa'nın 130.maddesinde yer alan Devlet memuru hakkında savunması alınmadan disiplin cezası verilemez hükmü bakımından gerek davacıya gönderilen savunma isteme yazısında aynı Yasanın 129.maddesindeki haklarının bildirilmemiş olması, gerekse davacının rahatsızlığının eşi tarafından verilmiş olan 14.8.2000 tarihli yazıda belirtilmiş olmasına rağmen uygun bir zaman saptanarak bizzat veya vekil aracılığıyla savunma yapması için olanak tanınmayarak savunma hakkı kısıtlanmak suretiyle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Davalı idare, 657 sayılı Yasa'nın 129/2. maddesinde yazılı hakları kullanıp kullanamayacağı konusunda ilgiliye bildirim yapma zorunluluğu bulunmadığını, kaldı ki davacının yazılı olarak savunmasını yazabilecek durumda olduğunu öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanun'unun 129.maddesinde; Yüksek disiplin kurulları kendilerine intikal eden dosyaların incelenmesinde gerekli gördükleri takdirde, ilgilinin sicil dosyasını ve her nevi evrakı incelemeye, ilgili kurumlardan bilgi almaya, yeminli tanık ve bilirkişi dinlemeye veya niyabeten dinletmeye, mahallen keşif yapmaya veya yaptırmaya yetkili olacağı, hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memurun, sicil dosyası hariç soruşturma evrakını incelemeye, tanık dinletmeye, disiplin kurulunda sözlü veya yazılı olarak kendisi veya vekili vasıtasıyla savunma yapma hakkına sahip olduğu, 130.maddesinde ise, Devlet memuru hakkında savunma alınmadan disiplin cezası verilemiyeceği, soruşturmayı yapanın veya yetkili disiplin kurulunun 7 günden az olmamak üzere verdiği süre içinde veya belirtilen bir tarihte savunmasını yapmayan memurun, savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı kurala bağlanmış olup, belirtilen hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, Yasa'nın 129/2. maddesinde belirtilen ve hakkında memurluktan çıkarma cezası istenen memura tanınan haklar, kullanılması talep edildiği takdirde, idarece belirlenen zaman veya sürede kullanılabilecek haklardan olup sözüedilen maddenin bu hakların kullanılmasını zorunlu kılan bir hükmü içermediği açıktır.
Dosyanın incelenmesinden; öğretmen olarak görev yapan davacı hakkında uyarma, kınama ve aylıktan kesme cezaları tesis edilmesine rağmen Kılık Kıyafet Yönetmeliğine uymadığı, görev mahallinde başı kapalı olarak bulunduğu, ideolojik amaçlarla kurumun huzur, sükun ve çalışma düzenini bozduğundan bahisle yapılan soruşturma sonucunda, müfettiş tarafından ifadesi alınarak Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasının teklif edildiği, bunun üzerine soruşturma dosyasının Yüksek Disiplin Kuruluna intikal ettiği,Yüksek Disiplin Kurulunun 12.7.2000 günlü yazısıyla davacının yukarıda belirtilen hususlarla ilgili olarak 657 sayılı Yasa'nın 130.maddesine göre 7 gün içinde savunmasını yapmasının istenildiği, bu yazının davacıya 9.8.2000 tarihinde görevli olduğu okulda tebliğ edildiği halde aynı gün sevk alarak 11.8.2000 tarihinde hastaneye yattığı, eşi tarafından Yüksek Disiplin Kuruluna verilen 14.8.2000 tarihli dilekçede, davacının hastaneye yattığı, sağlık durumunun savunma yapmaya uygun olmadığının belirtilmesi üzerine Yüksek Disiplin Kurulunun … tarihli ve … sayılı işlemi ile ilgiliye isnat edilen fiilin sübut bulduğu ve süreklilik gösterdiğinin anlaşıldığı gerekçesiyle 657 sayılı Yasanın 125/E-a maddesi uyarınca Devlet memurluğundan çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin teklifin kabulüne karar verilerek dava konusu işlemin tesis edildiği davacının ise mazeretini belgelediği halde Yüksek disiplin Kurulunca 657 sayılı Yasanın 129/2.maddesi gereğince kendisinin bizzat veya vekil aracılığıyla savunma yapmasına, tanık dinletmesine imkan tanınmadığı, anılan madde uyarınca savunma hakkını kullanmasına imkan verilmediğini öne sürerek işlemin iptali istemiyle bakılan davayı açtığı anlaşılmıştır.
Olayda, davacı tarafından, savunma isteme yazısının tebliği üzerine sağlık durumunun savunmaya elverişli olmadığını belirttiği halde 657 sayılı Yasa'nın 129.maddesinde yer alan haklar bildirilmeyerek kullanmasına imkan verilmediği ileri sürülmekte ise de, Yüksek Disiplin Kurulunca, 657 sayılı Yasa'nın 130. maddesinde belirtilen usule uygun olarak 7 gün içinde savunmasını vermesine ilişkin yazının davacıya tebliğ edilmek suretiyle anılan madde uyarınca yasal yükümlülüğün yerine etirildiği anlaşıldığından ve 657 sayılı Yasa'nın 129.maddesinde belirtilen haklar, talep edildiği takdirde idarece belirlenen zaman veya sürede kullanılabilecek haklardan olup, anılan maddenin bu hakların kullanılmasını zorunlu kılan bir hüküm niteliğinde bulunmaması karşısında, savunma istem yazısının tebliği üzerine savunmasını yazılı yapabileceği gibi vekil vasıtası ile de yapabilme imkanı olduğu halde bu imkanı kullanmayan davacının, yukarıda sözü edilen ısrarlı tutum ve davranışlarını sürdürmesi nedeniyle hukuka uygun olarak tesis edildiği kanaatine varılan dava konusu işlemin, savunma hakkı kısıtlandığından hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile iptaline ilişkin mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüyle, … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine 21.11.2003 tarihinde oybirliği ile karar verildi.