8. Daire 2002/5293 E. , 2004/347 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No: 2002/5293
Karar No: 2004/347
Davacılar : 1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
Vekilleri : …
Davalılar : 1- Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı
Vekili : …
2- Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı
Vekili : …
3- Milli Eğitim Bakanlığı
Davanın Özeti: Maliye Meslek Lisesi mezunlarının, merkezi yerleştirme ile öğrenci alan tüm üniversitelerin İktisat, İşletme, Maliye, Muhasebe ve hukuk lisans programlarına meslek lisesi statüsü (ek puan) ile yerleştirilmemelerine ilişkin düzenleme ile 2000 yılı Öğrenci Seçme Sınavı sonucunda dört yıllık İktisat, İşletme, Maliye, Muhasebe ve hukuk lisans programlarını seçen Maliye Meslek Lisesi mezunlarına belirtilen bu alanlarda da ek puan verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemidir.
Savunmaların Özeti: Yükseköğretime girişte yapılan ve 1999 yılından itibaren uygulamaya konulan düzenlemenin, Anayasa, Milli Eğitim Temel Kanunu ve Yükseköğretim Kanunu ile belirlenmiş olan temel ilkelere, fırsat eşitliği ve adaleti sağlama amaçlarına erişmeyi hedef alan bir düzenleme olduğu öne sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi … 'ın Düşüncesi: Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı … 'ün Düşüncesi: Dava, Maliye Meslek Lisesini bitirenlerin merkezi yerleştirme ile öğrenci alan tüm üniversitelerin iktisat, işletme, maliye, muhasebe ve hukuk lisans programlarına yerleştirilmemelerine, ilişkin düzenleme ile ÖSS'de dört yıllık iktisat, işletme,maliye, muhasebe ve hukuk lisans programlarını seçen maliye meslek lisesi mezunlarına, belirtilen alanlarda da ek puan tanınmamasına ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 45 inci maddesinde; öğrencilerin Devlet yükseköğretim kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından tesbit edilen sınavla girecekleri, sonuçların değerlendirilmesinde adayların orta öğretimdeki başarılarının dikkate alınacağı, yükseköğretim kurumlarına öğrenci seçiminde adayların ortaöğretim sürecindeki başarılarının Yükseköğretim Kurulunun uygun göreceği şekilde ÖSYM tarafından geliştirilecek
bir yöntemle ek bir puan olarak tesbit edilip yükseköğretim giriş sınav puanlarına ekleneceği, bir mesleğe yönelik programlar uygulayan lise mezunlarının Yükseköğretim Kurulu tarafından belirlenecek aynı alanda bir yükseköğretim kurumuna girerken başarı notlarının ayrıca tespit edilecek bir katsayı ile çarpılmak suretiyle değerlendirilerek giriş sınavı puanlarına ekleneceği hükmü yer almıştır.
Yükseköğretim Kurulunca anılan hüküm uyarınca alınan karar uyarınca sistemde esaslı değişikliklere gidilmiş, sınav tek aşamaya indirilmiş, uygulamaya yönelik aksaklıkların giderilebilmesi için öğrencilerin yöneldikleri alanla ilgili olarak seçtikleri ortaöğretim türünde ve özellikle öğrenme yeteneklerini daha iyi ölçebilmek için ortaöğretim başarı puanının hesaplanması yöntemi değiştirilmiş, kendi alanında ve alan dışı yapılan seçimde ortaöğretim başarı puanının farklı katsayılarla çarpımı ve ek puan esası getirilmiş,bu suretle öğrencilerin yöneldikleri alanda daha nitelikli öğrenim görmelerini sağlamak amaçlanmıştır.
Bu sistemde, Maliye meslek lisesi mezunlarının da yöneltildikleri alandaki yüksek öğretim kurumunu seçtikleri takdirde farklı katsayı ile ek puan uygulamasından yararlanacakları kuşkusuzdur. Diğer taratan gördükleri eğitim ve yöneldikleri alan nedeniyle, talep edilen lisans programlarında ek puan uygulanmasına ve bu programlara yerleştirilmemelerinde Milli Eğitimin Temel amaçlarına, Anayasanın Eğitim Hakkı ve Ödevi başlıklı 42 nci maddesine ve yine 2547 sayılı yasanın yukarıda anılan hükmüne aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan sebeplerle, dayanaktan yoksun bulunan davanın reddi gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince işin gereği görüşüldü :
Dava, Maliye Meslek Lisesi mezunlarının, merkezi yerleştirme ile öğrenci alan tüm üniversitelerin İktisat, İşletme, Maliye, Muhasebe ve hukuk lisans programlarına meslek lisesi statüsü (ek puan) ile yerleştirilmemelerine ilişkin düzenleme ile 2000 yılı Öğrenci Seçme Sınavı sonucunda dört yıllık İktisat, İşletme, Maliye, Muhasebe ve hukuk lisans programlarını seçen Maliye Meslek Lisesi mezunlarına belirtilen bu alanlarda da ek puan verilmemesine ilişkin eksik düzenlemenin iptali istemiyle açılmıştır.
2547 sayılı Yükseköğretim Yasasının "yükseköğretime giriş" başlıklı 45. maddesinde, öğrencilerin Devlet Yükseköğretim Kurumlarına esasları Yükseköğretim Kurulu tarafından tesbit edilen sınavla girecekleri, adayların ortaöğretim süresindeki başarılarının Yükseköğretim Kurulunca ek bir puan olarak saptanacağı, bir mesleğe yönelik lise mezunlarının, aynı alanda bir yükseköğretim kurumuna girecekleri, başarı notlarının ayrıca belirlenecek bir katsayı ile çarpılıp giriş sınavı puanlarına ekleneceği öngörülmüştür.
Öte yandan, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 29, 30, 31, ve 32. maddelerinde de ortaöğretimin çeşitli programlar uygulayan liselerden meydana geleceği, Yükseköğretim kurumlarına ortaöğretim programını bitirenlerin nasıl gireceklerinin Milli Eğitim Bakanlığı ile işbirliği yapılarak Yükseköğretim Kurulu tarafından saptanacağı belirtilmiştir.
2000 yılı Öğrenci Seçme Sınav Klavuzunda bir mesleğe yönelik program uygulayan lise mezunlarına verilecek ek puanların hesaplanmasında kullanılacak ağırlıklı ortaöğretim başarı puanları ve bu puanların çarpılacağı katsayılar gösterilmiş olup, adayların kendi alanlarında bir yükseköğretim programına yerleştirilirken ağırlıklı ortaöğretim başarı puanları 0,5; bir mesleğe yönelik program uygulayan lise mezunlarının ağırlıklı ortaöğretim başarı puanlarının alanlarında bir yükseköğretim programına yerleştirilirken ayrıca 0,15 (ek puan) ile çarpılmak suretiyle 2000 ÖSS puanlarına katılacağı, alanları dışında bir programa yerleştirilirken ağırlıklı ortaöğretim başarı puanının çarpılacağı katsayının 0,2 olacağı belirtilmiştir. Tablo 6'da Maliye alanından mezun olanlar için sadece "Maliye Yüksek Okulu" kendi alanlarındaki yükseköğretim programı olarak gösterilmiştir.
Yükseköğretim Kurulunun … gün ve … sayılı kararında; ikinci basamak sınavının kaldırıldığı, ortaöğretim başarı puanının hesaplama yönteminin değiştirildiği, Lise 2. sınıfta seçilen alanla veya meslek lisesi ile ilgili dalda Yükseköğretim programlarını tercih edenlere ek puan verildiği, Hukuk Fakülteleri ile Kamu Yönetimi, Uluslararası İlişkiler ve Siyaset Bilimi Programlarına Türkçe-Matematik ağırlıklı puanlara göre yerleştirme yapılması esaslarının getirildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan değişikliklerle, ülkenin gelişen ekonomik ve toplumsal gereksinimlerinin karşılanması amacının güdüldüğü anlaşılmaktadır.
Bu amaç doğrultusunda; sınav kaygıları ve girdileri azaltılarak, iki sınavdan beklenen sonucun tek bir sınavda sağlanmaya çalışıldığı, ortaöğretimde başarılı olan öğrencilerin ve eğitim kurumlarının gerçekleştirdikleri düzeyin ayrı bir değerlendirme kapsamına alınarak eşitsizliklerin önlenmesi ve öğrencilerin kendi ilgi, bilgi ve yeteneklerine göre yeni bir eğitimin yaşama geçirilmesi yoluna gidildiği anlaşılmaktadır.
Oluşturulan değişikliklerin hemen uygulanması da bir zorunluluktan kaynaklanmaktadır. Bu uygulamayla, ortaöğretimin çeşitli evrelerinde bulunan öğrenciler arasında eşitliğin sağlanması ve eğitim düzeyinin yükseltilmesi amaçlanmıştır. Başka bir deyişle, ileride yükseköğretimin kademelerinde öğrenim yapacak ve ülkenin çeşitli alanlarında görev üstlenecek olan bireylerin kazanımlarının eşit ve üst düzeyde olması ve geliştirilen yöntemin zaman kaybetmeden uygulanması amaçlanmış bulunmaktadır.
Kaldı ki, ilgili yönetmelikte Milli Eğitim Bakanlığınca gerekli değişiklik yapılarak, lise son sınıf öğrencilerine alan değiştirme olanağı da getirilmiştir.
Ortaöğretim kurumlarının müfredat programlarının % 40'nın ortak derselerden oluştuğu, bu nedenle ortaöğretimde okunan lisenin türü veya bir lisede okunan alanın ilgili yükseköğretim programına girişte 0,5, katsayısı farklı bir yükseköğretim programına girişte 0,2 katsayı ile çarpılması esası getirilmiş olup bu şekilde her adayın ortaöğretim başarı puanının Yükseköğretim Kurulu ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından belirlenen kendi alanındaki yükseköğretim programlarını tercih ettiklerinde daha yüksek katsayı ile çarpılmasında mevzuata aykırılık bulunmamaktadır.
Bu bağlamda davalı idarelerce yapılan araştırmalar sonucu okutulan müfredat programı da dikkate alınarak, Maliye Meslek Lisesi mezunları için Maliye Meslek Yüksekokulu dışındaki okulların alan dışı kabul edilmesine ilişkin düzenlemede hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine, yargılama giderilerinin davacı üzerinde bırakılmasına, karar verildiği tarihte yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … lira vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idarelerden Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı ile Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığına verilmesine 26.1.2004 gününde oybirliği ile karar verildi.