6. Daire 2002/5995 E. , 2002/6435 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No: 2002/5995
Karar No: 2002/6435
Temyiz İsteminde Bulunan : ...
Vekili : Av....
Karşı Taraf : ... Belediye Başkanlığı
Vekili : Av….
İstemin Özeti : ....İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu öne sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi ...'nun Düşüncesi : ... Belediyesi mücavir alanında bulunmayan taşınmaz hakkındaki belediye encümeni kararı yetki yönünden hukuka aykırı olduğundan, temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'un Düşüncesi : Davacıya ait ruhsatsız yapının 3194 sayılı yasanın 32. maddesi uyarınca yıktırılmasına ve 42. madde uyarınca para cezası verilmesine ilişkin ... ilçe Belediye Encümen kararının iptali istemiyle açılan davayı" ruhsatsız yapı hakkında 3194 sayılı yasanın 27. maddesinde belirtilen koşulların bulunmadığı, mühürlenmesine rağmen yasal süre içerisinde ruhsat başvurusunda bulunulmadığı" gerekçesiyle reddeden İdare Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz dosyasının incelenmesinden; ... Belediyesi Mücavir alan sınırları dışında kalan ... köyünde bulunan yapı hakkında tesis edilen yıkma işleminde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı anlaşıldığından temyiz isteminin kabulü ile temyiz konusu İdare Mahkemesi kararının yetki yönünden bozulması gerekeceği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava,Ankara,...,... Köyü, … parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ruhsatsız inşaatın 3194 sayılı İmar Kanununun 32.maddesi uyarınca yıktırılmasına ilişkin 9.8.2001 günlü, ... sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılmış;İdare Mahkemesince,dosyanın incelenmesinden,3194 sayılı Yasanın 27. maddesinin uygulama koşulları bulunmayan ruhsatsız inşaatın 11.6.2001 günlü tutanakla tesbit edilerek mühürlendiği, bu tarihten itibaren yasal süre içerisinde ruhsat için başvurulmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde mevzuata aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.
3194 sayılı Yasanın 45'inci maddesinde,mücavir alan sınırlarının belediye meclisi ve il idare kurulu kararına dayanarak vilayetlerce Bakanlığa gönderileceği, Bakanlığın bunları inceleyerek aynen veya değiştirerek tasdik etmeye veya değiştirilmek üzere iadeye yetkili olduğu, mücavir alanın ilgili belediye sınırlarına bitişik olması gerekmediği, ayrıca bu alanların köyleri de ihtiva edebileceği, mücavir alandan çıkarılmanın da aynı usule tabi olduğu, Bakanlığın gerekli gördüğü hallerde mücavir alana alma ve çıkarma hususunda re'sen karar verebileceği hükme bağlanmıştır.
3194 sayılı Yasanın 5'inci maddesinde, mücavir alan;imar mevzuatı bakımından belediyelerin kontrolü ve sorumluluğu altına verilmiş olan alanlar şeklinde tanımlanmıştır.
3030 sayılı Yasanın 5'inci maddesinde, Büyükşehir Belediyelerinin sınırlarının ismini aldıkları büyükşehirlerin belediye sınırları,ilçe belediyelerinin sınırlarının, bu ilçelerin büyükşehir belediyesi içinde kalan kısımlarının sınırları olduğu, aynı Yasanın uygulanması ile ilgili Yönetmelik'in 7'inci maddesinde de Yasanın 5'inci maddesi doğrultusunda bir düzenleme ile, Büyükşehir dahilinde kurulan ilçe belediyelerinin sınırlarının, bu ilçelerin büyükşehir belediyesi içinde kalan kısımlarının mülki sınırları olduğu, aynı mülki sınırlar içinde merkezden çevreye doğru genişleme ve katılmalar suretiyle ve usulüne göre ilçe belediyeleri sınırlarında yapılan değişiklik sonucu ortaya çıkan yeni sınırın,büyükşehir belediyesinin de yeni sınırı olacağı,mücavir alanlar ve sınırlarının büyükşehir bütünlüğü için imar mevzuatı hükümlerine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Sözü edilen hükümlere göre ilçe belediyelerinin mücavir alan sınırlarının toplamından büyükşehir mücavir alanlarının oluştuğu diğer bir anlatımla büyükşehir belediyelerinin ayrıca mücavir alanlarının olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Mücavir alan sınırları içinde imar mevzuatının yüklediği görevler ve yetkiler belediyeler tarafından dışında ise valiliklerce kullanılır.
Dosyanın incelenmesinden, Ankara Büyükşehir Belediyesi Mücavir alan sınırının 7.2.1994 günü onandığı, 30.6.1994 gününde sözkonusu mücavir alan sınırlarının küçültülmesi suretiyle ikinci bir onama yapıldığı, bu işlemin iptali istemiyle açılan dava sonucu ....İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile sözkonusu mücavir alanları küçülten işlemin iptal edildiği, büyükşehir belediyeleri ve bağlı ilçe belediyelerinin mücavir alanları ile ilgili olarak Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanan 25.12.1995 günlü genelgede büyükşehir belediyesi mücavir alanı olarak onaylanan alan hangi ilçe sınırları içinde kalıyor ise bu alanın o ilçe sınırları içinde kalan büyükşehir belediyesine bağlı ilçe belediyesinin mücavir alanı olduğunun belirtildiği, uyuşmazlık konusu yıkım işleminin tesis edildiği taşınmazın bulunduğu ... Köyünün 7.2.1994 günü onaylanan büyükşehir belediyesi mücavir alan sınırı içinde kalması nedeniyle ... Belediyesi mücavir alanı içinde olduğundan bahisle ruhsatsız yapının yıkımına ... Belediye Encümenince karar verildiği anlaşılmaktadır.
Belediyelerin imar mevzuatı açısından doğan görev ve yetkilerinin kullanımı mücavir alan ölçütüne uygun olarak kesinleşmiş mücavir alan sınırları içinde mümkün olabilir.
Belediyelerin mücavir alanları belirlenirken belediyelerin olası gelişme alanlarını denetim ve kontrol altında tutmak, bu bölgelerde imar mevzuatı açısından ortaya çıkabilecek sorunlara önlem almak, planlama ve altyapı hizmetleri gibi belediye hizmetlerinin gerçekleştirilmesi amaçlanmaktadır. Bu doğrultuda, mücavir alan sınırları saptanırken, kamu yararı ve kamu hizmeti gerekleri esas alınmalıdır.
Belirtilen ölçütler değerlendirilerek ... Belediyesi mücavir alanının genişletilmesi yönünde bir karar alınmaksızın yukarıda anılan genelgeye dayanılarak bu belediyenin mücavir alanının Ankara Büyükşehir Belediyesi mücavir alanı sınırlarına kadar genişletilmiş kabul edilmesi mümkün değildir.
Bu durumda, ... Belediyesi mücavir alan sınırları dışında kalan ... Köyündeki yapının ruhsatsız olduğundan bahisle tesis edilen işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığından mahkeme kararında isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, ....İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, ....-lira karar harcı ile fazladan yatırılan ....- lira harcın ve yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmediğinden ....lira harcın temyiz isteminde bulunana iadesine, dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine 25.12.2002 gününde oybirliğiyle karar verildi.