Vergi Dava Daireleri Kurulu 2003/261 E. , 2003/431 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No: 2003/261
Karar No: 2003/431
Temyiz Eden: ... Malmüdürlüğü
Karşı Taraf: ...
İstemin Özeti: Noter vekilliği yapan davacının 1996 yılı işlemlerinin incelenmesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporuna dayanılarak adına kusur cezalı tapu harcı salınmıştır.
... Vergi Mahkemesi ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla; ... Noter vekili olan davacının, noterlik dairesi dışında düzenlenen ve tapu kaydı bulunmayan taşınmazların, zilyetlik devir sözleşme örneklerinin çıkartılmasında tapu harcı yatırılmadan işlem yaptığı ve bundan müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle kusur cezalı tarhiyat yapıldığının anlaşıldığı, 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifede, tapu kaydı bulunmayan gayrimenkullerin zilyetlik devri sözleşmeleri ile devrinde tapu harcının aranacağı belirtilmiş ise de, anılan sözleşmelerin noterde örneğinin çıkarılmasında tapu harcı ödeneceği yolunda bir hükme yer verilmediği, noter vekili olan davacının yapmış olduğu işlemin gayrimenkul zilyetlik devir sözleşmesi örneğinin çıkarılması işlemi olup, bu işlemin (4) sayılı Tarife kapsamında sayılmadığı, kaldı ki, Harçlar Kanununun 69 uncu maddesinin bir ve ikinci fıkralarına göre, noterlerin zilyetlik devir sözleşmelerinin düzenlenmesinden veya tasdikinden önce yatırılması gereken tapu harcının ödenmesinden sorumlu olmayıp, sadece sözleşme örneklerini vergi dairesine bildirmekle yükümlü oldukları, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 ve 361 inci maddeleri uyarınca buna uymayanlara yalnızca ceza kesileceğinin hükme bağlanması karşısında, zilyetlik devir sözleşmesi örneklerinin çıkarılmasında yatırılacak tapu harcının cezalı olarak davacıdan aranmasında bu yönden de isabet görülmediği, gerekçesiyle cezalı tarhiyatı kaldırmıştır.
Malmüdürlüğünün temyiz istemini inceleyen Danıştay Dokuzuncu Dairesi 14.2.2001 günlü ve E:1999/1309, K:2001/409 sayılı kararıyla; 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifenin 20 (a) maddesinin 2 nci fıkrasında, tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin, zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde tapu harcı alınacağı, aynı Kanunun Mükerrer 69 uncu maddesinde noterlerin düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini ilgili vergi dairesine bildirmekle mükellef olduğu, bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 nci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan cezaya hükmolunacağı, aynı Kanunun 128 inci maddesinde ise gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurların harcın ödenmesinde mükellefler ile müteselsilen sorumlu olduklarının hükme bağlandığı, anılan hükümlere göre, tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde de tapu harcı ödenmesi gerektiği, noterlerin, önlerine gelmiş bu tip sözleşmelerin birer örneğini listeleyerek Maliye Bakanlığına bildirmekle yükümlü oldukları ve bu yükümlülüğü yerine getirmeyen noterlerin tapu harcının ödenmesinden Harçlar Kanununun 128 inci maddesi uyarınca zilyetlik devir sözleşmesinin tarafları ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı sonucuna ulaşıldığı, 1512 sayılı Noterlik Kanununun 60, 82 ve 95 inci maddelerine göre noterlik dışında yapılmış bir zilyetlik devir sözleşmesinden örnek çıkarılması ile daha önce noter huzurunda yapılmış bir zilyetlik devir sözleşmesinden örnek çıkarılmasının birbirinden farklı nitelikte olduğu, daha önce tapu ve kadastro dairelerinde veya herhangi bir noterde yapılan zilyetlik devir sözleşmelerinden, noterde örnek çıkarılıp ilgilisine verilmesi halinde örnek çıkaran noterin, tapu harcının ödenip ödenmediğini araştırmaksızın örnek çıkarma işlemini yapmasının doğal olduğu, zira anılan idare ve dairelerde ilk akit yapılması sırasında yasaca alınması gereken harcın esasen alındığı, ancak, haricen yapılan bir zilyetlik devir sözleşmesinden noterce örnek çıkarılması halinin farklılık arzettiği, tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin zilyetlik yoluyla devri sırasında Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifenin 20 (a) maddesinin 2 nci fıkrasında belirtilen tapu harcı yükümlülüğünden kaçınmak için bu sözleşmeyi noter dışında yapan yükümlülerin, sözleşmenin hukuk aleminde bir nevi ciddiyet ve resmiyet kazanmasını sağlamak amacıyla noterde örnek çıkarma yoluna gittiklerinin anlaşıldığı, böyle bir halde ise, örnek çıkarma yoluyla dahi olsa, kamu hizmeti ifa eden noterde işlem görmüş olan sözleşme için yasa gereği ödenmesi gereken harcın ödenmediği, konuya amaçsal açıdan bakıldığında noterlik dışında yapılmış olan ve tapuda kaydı bulunmayan taşınmazlara ilişkin zilyetlik devir sözleşmelerinden örnek çıkaran noterin, bu yaptığı işlemi tapu dairesine bildirmesi icap ettiğinden, harcın ödenip ödenmediğini araştırması, yatırılmamış ise yatırılmasını temin etmesi, aksi halde Harçlar Kanununun 128 inci maddesi uyarınca tapu harcının ödenmesinden sözleşmenin tarafları ile birlikte müteselsilen sorumlu olacağı, gerekçesiyle kararı bozmuştur.
Bozma kararına uymayan ... Vergi Mahkemesi ... günlü ve E: ..., K: ... sayılı kararıyla, tarhiyatın kaldırılması yolundaki ilk kararında ısrar etmiştir.
Malmüdürlüğü tarafından, yapılan tarhiyatta Harçlar Kanununun 128 inci maddesine aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek ısrar kararı temyiz edilmiştir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi ...'in Düşüncesi: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar ısrar kararının bozulmasını sağlayacak durumda bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'ın Düşüncesi: Daire kararında yazılı gerekçe uyarınca temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunca, dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Noter vekilliği yapan davacının 1996 yılı işlemlerinin incelenmesi üzerine, noterlik dairesi dışında düzenlenen ve tapu kaydı bulunmayan taşınmazların, zilyetlik devir sözleşme örneklerinin çıkartılmasında tapu harcı yatırtılmadan işlem yapması nedeniyle tapu harcından müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle adına salınan kusur cezalı tapu harcını kaldıran vergi mahkemesi ısrar kararı temyiz edilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (4) sayılı Tarifenin 20 (a) maddesinin 2 nci fıkrasında tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin, zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrinde tapu harcı alınacağı, aynı Kanunun Mükerrer 69 uncu maddesinde, tapu ve kadastro idarelerinin, devredenin ve iktisap edenin adı ve adresi ile gayrimenkulün harca esas tutulan değerini ve vasıflarını, noterlerin de düzenledikleri veya tasdik ettikleri gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmelerinin birer örneğini şekli ve muhtevası Maliye Bakanlığınca tespit edilecek listelerle birlikte işlemin yapıldığı tarihi izleyen ay başından itibaren en geç 15 gün içinde ilgili vergi dairesine bildirmekle mükellef olduğu, bu kanuna göre bildirme mecburiyetini yerine getirmeyenler hakkında, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 150 nci maddesinin 1, 2 ve 3 üncü bentlerinde yazılı olanlar için uygulanan cezaya hükmolunacağı, aynı Kanunun 128 inci maddesinde ise gerekli harçları tamamen almadan işlem yapan memurların harcın ödenmesinden, mükellefler ile müteselsilen sorumlu oldukları kurala bağlanmıştır.
1512 sayılı Noterlik Kanununun 1 inci maddesinde noterliğin bir kamu hizmeti olduğu belirtilmiş ve aynı Kanunun " noterlerin genel olarak yapacakları işler " başlıklı 60 ıncı maddesinin 4 üncü bendinde, bu kanuna uygun olarak dışarıda yazılıp getirilen kağıtların üzerindeki imza, mühür veya herhangi bir işareti veya tarihi onaylamanın, 5 inci bendinde ise, bu Kanun hükümlerine göre yapılan işlemlerin dairede kalan asıl veya örneklerinden veya getirilen kağıtlardan örnek çıkarıp vermenin noterlerin görevlerinden olduğu, aynı Kanunun 82 nci maddesinde ise bu Kanun hükümlerine göre belgelendirilen işlemlerin resmi sayılacağı kurala bağlanmıştır.
Uygulamada bazı durumlarda tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkuller noterlik dışında düzenlenen zilyetlik devir sözleşmeleri ile devredilmekte, bununla birlikte kimi zaman sözleşmeye güven duyulmasının sağlanması veya sözleşmenin resmiyet kazanması gibi amaçlarla noterde sözleşmelerin örneğinin çıkarılması yoluna gidilmektedir. Harçlar Kanununa ekli 4 sayılı Tarifenin 20 (a) maddesinde gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmeleri ile devri, sözleşmenin noterde veya noterlik dışında yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın harca tabi tutulmuş ve hesaplanacak harcın zilyetlik devir sözleşmesi yapılmadan önce beyan edilerek ödenmesi öngörülmüştür.
Bu nedenle, noterlerin gerek kendilerinin düzenleyecekleri ve gerekse daha önceden noterlik dışında düzenlenerek örnek çıkarmak için kendilerine ibraz edilen zilyetlik devir sözleşmeleri ile ilgili işlem yapmadan önce, harcın ödenmesini sağlamak veya harcın ödendiğinin kanıtlanmasını istemek, önlerine gelen bu tip sözleşmelerin birer örneğini listeleyerek Maliye Bakanlığına bildirmekle yükümlü oldukları ve bu yükümlülüğü yerine getirmeyen noterlerin tapu harcının ödenmesinden Harçlar Kanununun 128 inci maddesine göre sözleşmenin taraflarıyla birlikte müteselsilen sorumlu bulundukları sonucuna ulaşılmaktadır.
Bu durumda, tapuda kaydı bulunmayan gayrimenkullerin zilyetlik devir sözleşmeleri ile devrine ilişkin olan ve örnek çıkartılmak için önlerine getirilen sözleşmeleri Maliye Bakanlığına bildirmeyen ve harcın ödendiği kanıtlanmadan işlem yapan noterler, tapu harcının ödenmesinden müteselsilen sorumlu olduklarından, bu sıfatla davacı adına yapılan tarhiyatın terkinine ilişkin vergi mahkemesi ısrar kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, temyiz isteminin kabulü ile ... Vergi Mahkemesinin ... gün ve E: ..., K: ... sayılı ısrar kararının bozulmasına, yeniden verilecek kararda karşılanacağından yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına 12.12.2003 gününde oyçokluğu ile karar verildi.
X - K A R Ş I O Y
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar vergi mahkemesi ısrar kararının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediğinden, temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle karara katılmıyoruz.