10. Daire 2003/6234 E. , 2006/2492 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2003/6234
Karar No : 2006/2492
Davacı :…
Davalı : Sağlık Bakanlığı - ANKARA
İstemin Özeti : 22.8.2002 gün ve 24854 sayılı Resmi Gazete yayımlanarak yürürlüğe giren Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin, 219 sayılı Kanunun Ek 10. Maddesine göre hazırlanarak yürürlüğe giren anılan Yönetmeliğin uygulanmasının engellenmesinin hukuka aykırı olduğu, 13 yıl önce çıkan Yasanın uygulanmasının fiilen engellendiği, çok sayıda üniversite mezununun ve Sağlık Bakanlığından sertifika alarak bu mesleği icra edenlerin korsan diş teknisyenleri tarafından mağdur edildiği iddialarıyla iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Yönetmeliğin gelişen teknoloji, artan ihtiyaçlar gözönüne alınarak ve diş protez laboratuvarlarına, mesleğe statü kazandırmak, vatandaşlara daha kaliteli daha sağlıklı hizmet vermek amacıyla çıkartıldığı, Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce açılmış ve faaliyette bulunan diş protez laboratuvarları açısından Yönetmelik hükümlerine uyum bakımından öngörülen sürenin yetersiz kalması nedeniyle bu meslek mensuplarının ve iş yerlerinin mağduriyetlerinin önlenmesi bakımından bu sürenin uzatıldığı, Kanunun ertelenmesinin söz konusu olmadığı iddialarıyla davanın reddi gerektiği savunulmaktadır.
D.Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Dava konusu edilen yönetmelik maddesinde dayanağı 1219 sayılı Kanun, 3359 sayılı Kanun ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnameye aykırılık bulunmadığı gibi, Yönetmelik hükümlerine uyum bakımından meslek mensuplarının ve iş yerlerinin mağduriyetlerinin önlenmesi amaçlandığından hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : Dava, 9.8.2000 günlü 24135 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesini değiştiren, 22.8.2002 günlü 24854 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Yönetmelik değişikliğinin iptali istemiyle açılmıştır.
Ağız, diş ve çene-yüz protezleri ile ortodontik apareylerin üretildiği ve onarıldığı diş protez laboratuvarlarının açılmasına, çalışmasına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek ve bu laboratuvarı açan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin uymakla zorunlu olduğu kuralları göstermek amacıyla çıkarılan Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesinde, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyettte olan laboratuvarların, Yönetmelik hükümlerine uygun duruma getirilmesi için yayım tarihinden itibaren bir yıllık bir geçiş süresi tanınmış,20.7.2001 tarih ve 24468 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişiklikle bu süre 9.8.2002 tarihine kadar uzatılmıştır.
Dava konusu düzenleme ile de, 9.8.2002'de sona erecek olan bu süre 9.8.2004'e kadar uzatılmıştır.
İdarece, Yönetmeliğin kapsamına giren meslek mensupları ile işyerlerinin koşullarını gözeterek, yeni sisteme uyum sürecinde, sürenin uzatılmasında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Bu nedenle, davanın reddi gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onuncu Dairesince gereği düşünüldü:
Dava, 22.8.2002 gün ve 24854 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin Geçici 1. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
9.8.2000 tarih ve 24135 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 22.8.2002 gün ve 24854 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değişikliği dava konusu edilen Diş protez Laboratuvarları Yönetmeliği, 7.12.2005 tarih ve 26016 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Diş protez Laboratuvarları Yönetmeliğinin 17. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış ise de, 9.8.2000 tarih ve 24135 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette olan diş protez laboratuvarlarının 9.8.2004 tarihine kadar, fizik yüzölçümleri ile ilgili hükümler hariç olmak kaydıyla durumlarını bu Yönetmelik hükümlerine uygun hale getirip ruhsat almak zorunda oldukları yolundaki kuralın hükmünü icra etmiş olması nedeniyle dava konusu düzenlemenin uygulandığı tarih itibariyle yürürlükte bulunan mevzuat hükümleri esas alınarak uyuşmazlığın çözümlenmesi gerekmektedir.
1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun 1 inci maddesinde "Türkiye Cumhuriyeti dahilinde tababet icra ve herhangi surette olursa olsun hasta tedavi edebilmek için Türkiye Darülfünunu Tıp Fakültesinden diploma sahibi olmak ve Türk bulunmak şarttır" hükmü, 30 uncu maddesinde "Türkiye Cumhuriyeti dahilinde dişçilik sanatını icra ve diş tabibi ünvanını taşıyabilmek için Türk olmak ve Türkiye Darülfünunu Dişçi Mektebinden diploma almak lazımdır." hükmü, 41 inci maddesinde "Kişisel çıkar amacı olmasa bile diplomasız olarak diş hekimliği mesleğine ilişkin herhangi bir muayene veya müdahale yapan, diş hekimliği klinik hizmetleri ile ilgili işyeri açan, diş hekimliği veya diş protez teknisyenliği ile ilgili ağız veya çene yüz protezleri ile ortodontik tedavi aygıtlarını imal eden veya imal ederek satan kimselerin meslek icrası durdurulur..." hükmü, Ek 10 uncu maddede ise "Diş Protez teknisyenleri veya diş hekimleri, diş protez laboratuvarı açmak istedikleri takdirde, mahallin en büyük mülki amirine başvurmak ve bu makamın belirteceği şartlara uymak zorundadırlar. Diş protez laboratuvarlarının sahip olmaları gereken şartlar ile bulundurmaları gereken asgari araç ve gereçlerin sayıları ve nitelikleri, Sağlık Bakanlığınca yayınlanacak bir yönetmelikle belirtilir. Laboratuvarların yönetmelik ve Kanuna uygun çalışıp çalışmadıkları İl Sağlık Müdürlüklerince denetlenir." hükmü yer almaktadır.
Diş protez Laboratuvarları Yönetmeliği 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun'un Ek 10 uncu maddesi, 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel Kanunu'nun 9/C maddesi ve 181 sayılı Sağlık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 43 üncü maddesine göre hazırlanmıştır.
Yönetmeliğin 1 nci maddesinde amacının ağız, diş, çene yüz protezleri ile ortodontik apereylerin üretildiği ve onarıldığı diş protez laboratuvarlarının açılmasına, çalışmasına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek ve bu laboratuvarı açan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin uymakla zorunlu olacakları kuralları göstermek olduğu, 2 nci maddesinde ise kapsamının kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait diş protez laboratuvarlarını kapsadığı belirtilmiştir.
T.C. Anayasasının 124 üncü maddesinde, Başbakanlık, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve tüzüklerin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla Yönetmelik çıkarabileceği hükme bağlandığından, dava konusu Yönetmelik maddesinin dayanağı yasalara aykırı olup olmadığı ve hukuka uygun bulunup bulunmadığı noktalarından incelenmesi gerekmektedir.
Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinde, yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce faaliyette olan diş protez yapımı ile ilgili hizmetlerin yürütüldüğü diş protez laboratuvarlarının yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren engeç bir yıl içinde fizik ölçümleri ile ilgili hükümleri hariç olmak kaydıyla yönetmelik hükümlerine uygun hale getirilip, ruhsat almak üzere müdürlüğe müracaat etmeleri öngörülmüş; 20.7.2001 tarih ve 24468 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklikle bu süre 9.8.2002 tarihine kadar, 22.8.2002 tarih ve 24854 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan iptali istenilen değişiklik ile de 9.8.2004 tarihine kadar uzatılmıştır.
Bir yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten sonra bu yönetmelikte getirilen yeni şartlara uyum için belli bir süre öngörülmesi o yönetmeliğin çıkarılması için dayanak oluşturan yasal düzenlemelerin idareye verdiği yetkinin bir parçasını oluşturduğundan dava konusu düzenlemede bu yönüyle yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Ağız, diş ve çene-yüz protezleri ile ortodontik apareylerin üretildiği ve onarıldığı diş protez laboratuvarlarının açılmasına, çalışmasına ve denetlenmesine ilişkin usul ve esasları düzenlemek ve bu laboratuvarı açan kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerinin uymakla zorunlu olduğu kuralları göstermek amacıyla çıkarılan ve 9.8.2000 tarih ve 24135 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Diş Protez Laboratuvarları Yönetmeliğinin Geçici 1. maddesi ile Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan laboratuvarların, Yönetmelik hükümlerinde yer alan kurallara uygun duruma getirilmesi için yayım tarihinden itibaren bir yıllık bir geçiş süresi tanınmıştır.
Ancak, meslek mensuplarının ve iş yerlerinin mağduriyetlerinin önlenmesi, meslek mensuplarının ve iş yerlerinin güç durumda kalmaksızın Yönetmelik hükümlerine uyumunun sağlanması amacıyla geçiş süresinin dava konusu düzenleme ile 9.8.2004 tarihine kadar uzatıldığı anlaşıldığından bu düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine, yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına 17.4.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.