12. Daire 2005/4949 E. , 2008/2571 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONİKİNCİ DAİRE
Esas No: 2005/4949
Karar No: 2008/2571
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı): …
Karşı Taraf: …
İsteğin Özeti: … İdare Mahkemesinin verilen … günlü, E: …, K: … sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
Savunmanın Özeti: Savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden de bulunmadığından anılan kararın onanması gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı: …
Düşüncesi: İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onikinci Dairesince Davacının 5525 sayılı Af Yasası uyarınca davasına devam edilmesi istemini içeren 17.7.2006 günlü dilekçesi dikkate alınarak işin gereği düşünüldü:
Davacının 657 sayılı Yasanın 125/C-d maddesi uyarınca 1/30 oranında aylıktan kesme cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin 17.12.2003 günlü işlemin iptali kesilen tutarın yasal faiziyle ödenmesine hükmedilmesi istemiyle dava açılmıştır.
… İdare Mahkemesinin … günlü, E: …, K: … sayılı kararıyla; 17.1.2000- 5.6.2000 tarihleri arasında personel şube müdürlüğü görevini vekaleten yürüttüğü halde, … Sağlık Müdürlüğü çalışanlarının teşvik kesintilerinin zamanında yatırılmadığı gerekçesiyle yürütülen soruşturmada, anılan tarihlerde Personel Şube Müdürlüğü görevinde bulunduğu hususunu soruşturmacıya söylememesi nedeniyle eylemine uyan disiplin cezasıyla cezalandırılmasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir.
Davacı disiplin cezası verme yetkisinin zamanaşımına uğradığını yanlış iddia üzerine kasıtlı olarak ceza verildiğini öne sürmekte ve İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasını istemektedir.
5442 sayılı İl İdaresi Kanununun 9.maddesinin D bendinde valilerin dördüncü maddenin son fıkrasında belirtilen adli ve askeri teşkilat dışında kalan Devlet daire müessese ve işletmelerini, özel işyerlerini, özel idare, belediye, köy idareleriyle bunlara bağlı tekmil müesseseleri denetleyeceği ve teftiş edeceği bu denetleme ve teftişi Bakanlık veya genel müdürlük müfettişleriyle veya bu dairelerin amir ve memuruyla da yaptırabileceği hüküm altına alınmıştır.
13.8.1999 günlü, 23785 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı İlköğretim Müfettişleri Başkanlıkları Yönetmeliği'nin olay tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 42. maddesinde, müfettiş ve müfettiş yardımcılarının görev alanları düzenlenmiştir. Buna göre, müfettiş ve müfettiş yardımcılarının, rehberlik ve iş başında yetiştirme, teftiş ve değerlendirme, inceleme, soruşturma hizmetlerine yönelik olarak;
a) İlköğretim okulları,
b) Yetiştirici ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,
c) Özel eğitime muhtaç çocuklar için açılmış okullar ve sınıflar,
d) Okul öncesi eğitim kurumları, uygulama sınıfları ve tamamlayıcı sınıflar ve kurslar,
e) Halk Eğitim Merkezi ve akşam sanat okulları ile bunlara bağlı kurslar
f) Çıraklık eğitim merkezleri,
g) Eğitim araçları ve donatım merkezi ve akşam sanat okulu müdürlükleri
h) Rehberlik ve araştırma merkezlerinde ve akşam sanat okulu müdürlükleri,
i) Öğretmen evi ve akşam sanat okulları, öğretmen evi, lokalleri ve sosyal tesisleri,
j) Milli eğitim yayın evleri,
k) Sağlık eğitim merkezleri,
l) Hizmetiçi Eğitim Enstitüleri ve Akşam Sanat Okulları ile Hizmet İçi Eğitim Merkezleri,
m) Spor ve izcilik okulları,
n) Gençlik ve izcilik eğitim tesisleri,
o) Öğrencileri yetiştirme ve sınavlara hazırlama kursları,
p) Özel eğitim kurumlarına bağlı, dershane ve okulları ile her türlü özel yaygın eğitim kursları,
r) Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı Kur'an kursları,
s) Dernek ve vakıflarca açılan ve Bakanlığın denetimi ve gözetimi altında bulunan gerçek ve tüzel (şirket ) kişilere ait öğrenci yurtları,
t) Valilikçe denetimi uygun görülen diğer okul ve kurumların, görev alanlarını oluşturduğu hükme bağlanmıştır.
Kurum kavramı ise aynı Yönetmeliğin 3. maddesinde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ve özel okullar ile diğer hizmet birimleri olarak tanımlanmıştır.
Dava konusu olayda, Sağlık Bakanlığına bağlı … Valiliği İl Sağlık Müdürlüğünde şube müdürü olan davacı hakkında, yukarıda belirtilen yönetmelik hükmüne aykırı olarak soruşturma yapmaya yetkili olmayan ilköğretim müfettişlerince Valilik oluru üzerine başlatılan soruşturma sonucu düzenlenen rapora dayanılarak işlem tesis edildiği anlaşılmıştır. Her nekadar 5442 sayılı Yasanın sözü edilen 9/D maddesinde valilerin kamu kurumlarının teftişini Bakanlık veya genel müdürlük müfettişleriyle yaptırabileceği belirtilmiş ise de, Bakanlık ve Genel Müdürlük kavramından anlaşılması gerekenin ilgili Bakanlık ve Genel Müdürlük olduğu zira disiplin soruşturmalarında iddia konusu suçların subuta erip ermediği hususunda soruşturulanların görev yaptığı kurumun yapısı, mevzuatı, yürütülen hizmetin niteliği dikkate alınarak sonuca ulaşılacağından soruşturmacının kurumun sözü edilen özelliklerini bilmesinin, bir başka deyişle o kurumda görev yapmasının kamu hizmetinin en iyi şekilde yürütülmesi ilkesine de uygun düşeceği tabiidir.Öte yandan disiplin soruşturmasını yapacak kişilerin kimler olacağı konusunda 657 sayılı Yasada açık hüküm olmamakla beraber soruşturmacının soruşturulan kişinin üstü bu mümkün değilse dengi statüsünde olan muhakkikçe yürütülmesi gerektiği yargısal içtihatlarla kabul edilmiştir.Olayda, disiplin soruşturmasını ilköğretim müfettişiyle birlikte Halk Sağlığı Laboratuvarında görev yapan Kimya Mühendisi "…" nın muhakkik sıfatıyla birlikte yaptığı görülmüş ise de, dosyadaki belgelerden … soruşturmayı yürüttüğü sırada davacının dengi veya üstü konumunda bir idari göreve sahip olmadığı anlaşılmış olup, yürütülen disiplin soruşturması bu yönüyle de hukuka aykırı bulunmuştur. Bu durumda disiplin soruşturması hukuka aykırı olduğundan bu soruşturmaya dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali gerekirken davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, davacının temyiz isteminin kabulüyle … İdare Mahkemesinin … günlü, E: …, K: … sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca bozulmasına, aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen nedenler gözetilmek suretiyle yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine 29.4.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.