11. Daire 2006/3094 E. , 2007/1166 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONBİRİNCİ DAİRE
Esas No : 2006/3094
Karar No: 2007/1166
Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı) : …
Karşı Taraf (Davalı) : Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
Vekili : …
İsteğin Özeti : Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde 5441 sayılı Yasa hükümleri uyarınca sözleşmeli personel statüsünde uzman memur olarak görev yapmakta iken 15.12.1995 tarihinde emekli olan davacının, 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16. maddesinin 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi ile değişik fıkrası uyarınca teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendislere uygulanan ek göstergeden yararlandırılması için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve emekli aylık ve ikramiye farklarının ödenmesi istemiyle açtığı davada, ... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla; 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16. maddesinde sanatçı, sanatkarlar, sanatçı öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik keseneklerinin bu Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergelerin esas alınarak hesaplanacağı, ancak yönetici kadrolar karşılık gösterilerek sözleşme ile çalıştırılanların emeklilik keseneklerinin bu kadrolar için saptanmış bulunan ek göstergelerden düşük olamayacağı hükmünün yer aldığı, bu durumda görev unvanı uzman memur olan ve 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16. maddesinde sayılan sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmen ve Devlet sanatçıları arasında yer almayan davacının emekli keseneğine esas intibakının 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 15 ve 16. maddeleri uyarınca yapılmasına ilişkin talebinin reddi yolunda tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından, hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Tetkik Hakimi : …
Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı : …
Düşüncesi : Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü emrinde sahne şef makinisti olarak görev yapan davacının, emeklilik keseneğine esas aylığının 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun ek geçici 16 ncı maddesinin son fıkrası uyarınca belirlenmesi amacıyla yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ve maaş farklarının ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararını davacı temyiz etmektedir.
5441 sayılı Devlet Tiyatrosu Kuruluşu Hakkında Kanunun 1310 sayılı Kanun ile değişik 5 inci maddesinde, Devlet Tiyatrolarında sözleşmeli olarak görev yapan personel üçlü bir ayrıma tabi tutulmak suretiyle sahne şef makinisti uzman memurlar arasında yer verilmiş, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü uygulatıcı uzman memurları ile kondüvit ve suflörlerin 6388 sayılı Yasanın Devlet Tiyatroları sanatkarlarına şamil olan bölümlerinden, diğer uzman memurların da 6388 sayılı Yasa ile 5434 sayılı Yasanın fiili hizmet süresi zammından yararlanacakları belirleyen 32 nci maddesine eklenen (f) bendi hariç Devlet Tiyatrosu Sanatkarları için geçerli diğer hükümlerinden yararlanacakları belirtilmiş, 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16 ncı maddesinde de sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik keseneklerinin bu kanuna ekli I sayılı Cetvelin ek gösterge cetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergeler esas alınarak belirleneceği kuralı öngörülmüştür.
Bu durumda, davacının 5441 sayılı yasada yer alan düzenlemeler uyarınca uzman memurlar sınıfından sayılan Devlet Tiyatrosu sanatçısı olarak kabul etmek ve böylece emeklilik keseneğinin teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek gösterge üzerinden yapılması gerektiğine göre, dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Belirtilen nedenlerden dolayı temyiz isteminin kabulü ile davanın reddine karar veren İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Onbirinci Dairesince işin gereği görüşüldü:
Dava, Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğünde 5441 sayılı Yasa hükümleri uyarınca sözleşmeli personel statüsünde uzman memur olarak görev yapmakta iken 15.12.1995 tarihinde emekli olan davacı tarafından, 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16. maddesinin 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi ile değişik fıkrası uyarınca teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendislere uygulanan ek göstergeden yararlandırılması için yaptığı başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali ve emekli aylık ve ikramiye farklarının ödenmesi istemiyle açılmıştır.
16.6.1949 gün ve 7234 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5441 sayılı Devlet Tiyatrosu Kuruluşu Hakkında Kanunun 5. maddesinde, başrejisörler, rejisörler, rejisör yardımcıları, orkestra, koro, bale heyetlerinin şefleri, şef yardımcıları ve üyeleri, opera solistleri, dram artistleri, dekoratörler, korrepetitörler, suflörler ve kondüvitlerin Devlet Tiyatrosu sanatkarı adını alacakları, bunların Yönetim Kurulu kararı üzerine Genel Müdürle aralarında yapılacak bir yıl süreli sözleşmelerle hizmete alınacakları, sözleşmelerinin sonunda hizmete devamlarının da aynı usule tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
1.7.1954 tarihinde yürürlüğe giren 6388 sayılı Yasa ile de 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 12. maddesinin II. fıkrasına "5441 sayılı Kanun hükümlerine istinaden Devlet Tiyatrosunda mukavele ile çalışan sanatkarlar" şeklindeki (m) bendi eklenerek 5441 sayılı Yasanın 5. maddesinde sayılan Devlet Tiyatrosu personeli sosyal güvenlik açısından Emekli Sandığı'na tabi kılınmıştır.
5441 sayılı Yasanın anılan 5. maddesi, 23.7.1970 gün ve 12557 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 1310 sayılı Yasa ile değiştirilerek; Devlet Tiyatrolarında sözleşmeli olarak görev yapan personel; Devlet Tiyatroları sanatkar memurları, Devlet Tiyatroları uygulatıcı uzman memurları, Devlet Tiyatroları uzman memurları şeklinde üçlü bir sınıflamaya tabi tutulmuştur,
Bu sınıflama sonucu Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü uygulatıcı uzman memurları ile kondüvit ve suflörlerin 6388 sayılı Yasanın Devlet Tiyatroları sanatkarlarına şamil olan hükümlerinden, diğer uzman memurların da 6388 sayılı Yasa ile 5434 sayılı Yasanın fiili hizmet süresi zammından yararlanacakları belirleyen 32. maddesine eklenen (f) bendi hariç Devlet Tiyatrosu Sanatkarları için geçerli diğer hükümlerinden yararlanacakları vurgulanmıştır.
657 sayılı Yasanın Ek Geçici 12. maddesinde ise, Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin özel kanunlarına göre, stajyer, uzman memurlar, uygulatıcı uzman memurlar,sanatkar olarak çalışan personeli hakkında, bu Kanun esasları çerçevesinde hazırlanacak kendi özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar, 10/6/1949 tarihli ve 5441 sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve 1309 Sayılı Kanun, 14/7/1970 tarihli ve 1310 Sayılı Kanun ile bu kanunlarda atıf yapılan kanun hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı, anılan maddenin (D) bendinde ise Devlet Tiyatro, Opera ve Balesinin (A) bendinde stajyerler, sahne uygulatıcıları (uzman memurlar), sanat uygulatıcıları(uzman memurlar) ve sanatkar memurlar olarak tespit edilen personeli dışında kalan personeli hakkında Devlet Memurları Kanununun bütün hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiş, Ek Geçici 16. maddesinin 527 sayılı KHK'nin 12. maddesi ile değişik fıkrasında da, teknik bünyeye dahil olmayan ve haklarında Devlet Memurları Kanunu hükümlerinin uygulanması gerekenler hariç, bu Kanunun Ek Geçici 12, 13 ve 14. maddeleri kapsamına giren personel ile Kültür ve Turizm Bakanlığının sanatla ilgili merkez ve taşra birimlerine bağlı olarak çalışan orkestra, koro ve topluluk sanatçıları, sanatkarları ve sanatçı öğretmenleri ile Devlet sanatçılarının söz konusu maddelerin mali hükümlerine bağlı kalınmaksızın sözleşmeli olarak çalıştırılabilecekleri, sözleşmeli olarak çalıştırılacakların sözleşme esasları, bunlara ödenebilecek ücretin üst sınırları ve sağlanacak sosyal yardımlar ile diğer mali hakların ilgili bakanlığın önerisi ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine Bakanlar Kurulunca kararlaştırılacağı, bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanların, kesenekleri kendilerince ve kesenek karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T.C. Emekli Sandığı ile ilgilendirilecekleri, sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmenler ile Devlet sanatçılarının emeklilik kesenekleri için bu Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler için öngörülen ek göstergeler esas alınacağı, ancak yönetici kadrolar karşılık gösterilerek sözleşme ile çalıştırılanların emekli keseneklerinin bu kadrolar için saptanmış bulunan ek göstergelerden düşük olamayacağı kuralları yer almıştır.
Anılan yasa kurallarının birlikte değerlendirilmesinden, 657 sayılı Yasanın yukarıda yer verilen Ek Geçici 12 ve 16. maddeleri uyarınca Devlet Memurları Kanununun genel hükümlerinin uygulaması dışında bırakılan ve 5441 sayılı Kanunun 5. maddesinde 1310 sayılı Yasa ile yapılan değişiklik sonucu "uzman memur" unvanı ile sözleşmeli statüde görev yaptığı anlaşılan davacının emeklilik yönünden Devlet Tiyatrosu sanatkarlarının sahip olduğu haklardan yararlandırılması gerektiği dikkate alındığında, 657 sayılı Yasanın Ek Geçici 16. maddesinin 527 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12. maddesi ile değişik fıkrası uyarınca teknik hizmetler sınıfında mühendisler için öngörülen ek göstergeden yararlandırılması yolundaki başvurusunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açtığı davanın reddi yolunda verilen idare mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Davacının emekli aylık ve ikramiye farklarının ödenmesi isteminin ise, süregelen etkiler doğuran bir işlemin icrası sebebiyle doğan zararların tazmini istemiyle açılan davalarda hesaplanacak zararın başlangıç tarihinin, işlemin ilk tesis edildiği ya da ilk uygulandığı tarihten itibaren süresi içinde dava açılmayan hallerde, ilgililerin bu zararlarının ödenmesi istemiyle idareye başvurdukları tarih, başvurularının bulunmaması halinde ise dava açma tarihi olduğu gözetilerek yeniden değerlendirilmesi gerekeceği kuşkusuzdur.
Öte yandan; davacının emekli olduğu dikkate alınarak, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 15/1-c maddesi uyarınca, T. C. Emekli Sandığı Genel Müdürlüğünün davalı konumuna alınması ve dava dilekçesinin bu idareye de tebliği sağlanarak dosya tekemmül ettirildikten sonra davacı istemi hakkında karar verilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenle, davacının temyiz isteminin kabulü ile ... İdare Mahkemesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına, dosyanın bozma kararı üzerine yeniden bir karar verilmek üzere adı geçen idare mahkemesine gönderilmesine, 16.2.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.