5. Daire 2007/8081 E. , 2009/6892 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
BEŞİNCİ DAİRE
Esas No: 2007/8081
Karar No: 2009/6892
Davacı: …
Davalılar: 1- İçişleri Bakanlığı
2- … Valiliği
Davanın Özeti: … … İlçe Nüfus Müdürlüğü'nde şef olarak görev yapan davacı, İlçe Nüfus Müdürlüğü kadrosu için yapılacak görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin … Valiliği İl Sınav Kurulu Kararı'nın ve dayanağı gösterilen İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 10. maddesinin, Ek-1 Değerlendirme Formu'nun ve Geçici 3. maddesinin; sicil notlarının son üç yılı esas alınırken takdir ve ödüllerin memuriyet hayatı boyunca esas alınmasının eşitlik ilkesine aykırı olduğunu, Kurumun çıkardığı yönergeler ile görevde yükselme yönetmeliği hükümlerinin birbiriyle çeliştiği, sınava şartları taşıyan tüm adayların çağrılması gerekirken, boş kadro sayısının üç katı adayın çağrılmasının hukuka aykırı bulunduğunu, sınırlamanın sınav sonucuna göre başarı sıralaması çerçevesinde yapılabileceğini ileri sürerek iptalini istemektedir.
İçişleri Bakanlığı'nın Savunmasının Özeti: Dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin (2)., (3)., (4). ve (5). bentleri ile Ek-1 Değerlendirme Formundaki düzenlemenin ve Geçici 3. maddesinin Genel Yönetmeliğin 9., 15. ve Geçici 3. maddeleri hükmüne uygun olarak yapıldığı; Yönetmelik ekinde yer alan Değerlendirme Formu'nda getirilen düzenlemelerin, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin birlik ve beraberlik içinde uygulanması, tereddütlerin giderilmesi, personelin etkinliğinin ve verimliliğinin sağlanması ve atanılacak boş kadro ve pozisyonların gerektirdiği niteliklerin kazandırılması amacıyla çıkartılan 2002/25 ve 2003/2 sayılı Başbakanlık Genelgelerine uygun olarak hazırlandığı; Yönetmelikle getirilen düzenlemelerin şartları taşıyan bütün personele uygulandığı, dava konusu Yönetmelik hükümleri ile bu hükümler uyarınca davacının görevde yükselme eğitimine alınmamasına ilişkin işlemde hukukaaykırılık bulunmadığından, davanın reddi gerektiği yolundadır.
… Valiliği'nin Savunmasının Özeti: Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik ve İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği uyarınca yapılan değerlendirme sonucunda davacının atanmak istediği ilçe nüfus müdürlüğü boş kadro sayısının 3 katı aday arasına giremediği ve bu nedenle görevde yükselme eğitimine alınamadığından, davacı hakkında kurulan işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi: Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik hükümleri çerçevesinde dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin, (2)., (3)., (4). ve (5). bentlerinde, Ek-1 Değerlendirme Formu ve Geçici 3. maddesinde yer alan düzenlemelerde kamu yararı ile hizmet gereklerine ve hukuka aykırılık bulunmadığından, davanın reddine hükmedilmesi gerektiği düşünülmüştür.
Danıştay Savcısı: …
Düşüncesi: Dava, … … İlçe Nüfus Müdürlüğünde şef olarak görev yapan davacının, ilçe nüfus müdürlüğü kadrosu için yapılacak görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmak için yaptığı başvurunun değerlendirmeye alınmamasına ilişkin işleme yaptığı itirazın reddi yolundaki … Valiliği İl Sınav Kurulunun, 27.9.2007 günlü, 2930 sayılı işlem ile bildirilen kararının ve bu kararın dayanağı olan İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 10. maddesinin, Ek-1 Değerlendirme Formunun ve Geçici 3.maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 2. maddesinde yönetmeliğin kapsamı ve kapsamı dışında kalan atamalar sayılmış, 15. maddesi ile de kurumlara, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyi ile hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi, sicil ve disipline ilişkin şartlar ile bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konuları, ağırlıkları ve kapsama dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin seçme kriterlerini, yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile bu konulara ilişkin diğer hususları, kendi görevde yükselme yönetmeliklerini çıkararak düzenleme yetkisi verilmiştir. Dava konusu yönetmeliğin de bu yetkiye dayanılarak çıkarıldığı anlaşılmaktadır.
Genel Yönetmeliğin 9. maddesinde, Kurumların, memurlarını bir üst göreve hazırlamak amacıyla, bu görevler için gerekli olan öğrenim düzeyi, hizmet süresi, sicil ve disiplin niteliklerine sahip olma durumlarını da dikkate alarak özel yönetmeliklerinde belirleyecekleri usul ve esaslar çerçevesinde seçmek suretiyle görevde yükselme eğitimine alacakları, ancak bu eğitime alınacakların sayısının atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçemeyeceği hükme bağlanmıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin görevde yükselme eğitimine alınacakların seçimi başlıklı 10. maddesinin incelenmesinden, madde ile görevde yükselme eğitimine katılmak için başvurular üzerine adayların seçiminde uygulanacak kriterlerin belirlendiği, aday sayısının boş kadro sayısından fazla olması halinde en fazla üç katı kadar adayın eğitime çağrılacağı, bu miktarın da Ek-1 değerlendirme formunda yer alan kıstaslara göre belirleneceği ve bunun sonucunda eşitlik halinde de, hizmet süresi ve son sicil notunun esas alınacağının düzenlenmiş olması nedeniyle, Genel Yönetmeliğin 9. madde hükmüne paralel olarak yapılan düzenlemede üst hukuk normuna ve hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Yönetmeliğin 10. maddesinin 1. fıkrasının sağlık koşuluna ilişkin bölümü davacının menfaatini etkilememektedir.
Dava konusu Yönetmeliğin Ek-1 değerlendirme formunda, öğrenim durumu, kamu kurum ve kuruluşlarında geçen fiili hizmet süresi, son üç yıllık sicil notu ortalaması, atamaya yetkili amirlerce verilen takdirname ve ödüller, katılınan hizmet içi eğitimler, yabancı dil bilgisi puanı artı puan olarak, alınan disiplin cezaları ile başarısız olunan ve mazeretsiz katılınmayan her bir görevde yükselme sınavı eksi puan değeri olarak belirlenmiştir. Anılan kriterler objektif nitelikte olup, görevde yükselme sınavına giren bütün personele uygulanabilecek ve genel yönetmelik ile öngörülen değerlendirme kıstaslarına uygun ölçütler içermesi nedeniyle formda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin Geçici 3. maddesinin 1. fıkrasında, 15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunmuş olmak kaydıyla bu tarihten itibaren on yıl içinde iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin, diğer koşullara sahip oldukları takdirde ve ilgili Kanununa aykırı olmamak üzere, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilecekleri hükmü yer almaktadır. Genel Yönetmeliğin Geçici 3. maddesinin 1.fıkrasında ise, bu Yönetmeik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların haklarının saklı olduğu, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yüksek öğrenim görenlerin, diğer koşullara sahip olduğu takdirde, 5. maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yükseköğrenim görmüş kabul edilecekleri hükmüne yer verilerek genel yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih(18.4.1999) itibariyle görev yapmakta olanların hakları saklı tutulmuş olmasına karşın, dava konusu yönetmelik hükmünde bu tarihte çalışmakta olanlardan iki yıllık yükseköğrenim görmüş olanların bu haktan yararlanmasına olanak tanınmayarak, kazanılmış haklara aykırı olarak yapılan eksik düzenlemede genel yönetmelik hükmüne ve hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Dava konusu işleme gelince, davacının başvuruda bulunduğu 3 adet ilçe nüfus müdürü kadrosu için 28 başvuru yapıldığı, başvuran sayısının kadro sayısının üç katından fazla olması nedeniyle Ek-1 değerlendirme formundaki kıstaslara göre puanlamanın yapıldığı ve bunun sonucunda davacının 20. sırada yer aldığı, görevde yükselme eğitimine ise kadro sayısının üç katı olan ilk dokuz kişinin çağrıldığı anlaşıldığından, işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Her ne kadar, davacının görevde iken 30.9.1997 tarihinde iki yıllık yüksekokulu bitirdiği, dolayısıyla dört yıllık yükseköğrenim görmüş olarak kabul edilmek suretiyle puanının hesaplanması gerekirken, iki yıllık yükseköğrenim puan değerinin hesaplandığı anlaşılmakta ise de, buna ilişkin puanın belirlenmesi halinde de davacının ilk dokuz kişi arasına girememesi nedeniyle işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmeliğin Geçici 3. maddesinin 1. fıkrasının eksik düzenleme nedeniyle iptalinin; davanın, Yönetmeliğin diğer maddeleri ile … Valiliği İl Sınav Kurulunun, 27.9.2007 günlü, 2930 sayılı işlem ile bildirilen kararına ilişkin bölümünün ise reddinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Beşinci Dairesi'nce işin gereği düşünüldü:
Dava, … … İlçe Nüfus Müdürlüğü'nde şef olarak görev yapan davacının, İlçe Nüfus Müdürlüğü kadrosu için yapılacak görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin … Valiliği İl Sınav Kurulu Kararı'nın ve dayanağı gösterilen İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 10. maddesinin, Ek-1 Değerlendirme Formu'nun ve Geçici 3. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
Davacı, İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliği'nin 10. maddesinin iptalini istemiş ise de; anılan madde beş bentden oluşmakta olup, dava dilekçesi ve eklerinin incelenmesinden, dava konusu işleme dayanak alınan bentlerin; nitelikleri uygun olan tüm adayların görevde yükselme eğitimine çağrılmayarak, değerlendirmeye alınan adaylardan, ilan edilen boş kadro sayısının üç katı kadar adayın görevde yükselme eğitimine çağrılması ile ilgili olan ve görevde yükselme eğitimine çağrılacak adayların tespitinde sınırlama getiren 10. maddenin (2)., (3)., (4). ve (5). bentlerinin davacının menfaatini etkilediği, dolayısıyla (1). bentde yer alan sağlık koşulu ile ilgili hükmün davacının menfaatini etkilemediği anlaşılmakla, düzenleyici işlem yönünden davanın konusu; İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 10. maddesinin (2)., (3)., (4). ve (5). bentleri ile Ek-1 Değerlendirme Formuna ve Geçici 3. maddesine özgülenerek dava incelendi.
28.12.2004 günlü, 25684 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yönetmeliğin 1. maddesi ile, 15.3.1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin adı "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmelik" şeklinde değiştirilmiş olup; adı geçen Yönetmeliğin "Görevde Yükselme Eğitimine Alınma" başlıklı 9. maddesinde, Kurumlar, memurlarını bir üst göreve hazırlamak amacıyla, bu görevler için gerekli olan öğrenim düzeyi, hizmet süresi, sicil ve disiplin niteliklerine sahip olma durumlarını da dikkate alarak özel yönetmeliklerinde belirleyecekleri usul ve esaslar çerçevesinde seçmek suretiyle görevde yükselme eğitimine alırlar. Ancak, bu eğitime alınacakların sayısı atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçemez." hükmüne yer verilmiştir.
Dava konusu Yönetmeliğin "Görevde yükselme eğitimine alınacakların seçimi" başlıklı 10. maddesinin (2)., (3)., (4). ve (5). bentlerinde ise, "2) Değerlendirmeye alınan adayların sayısı ilan edilen boş kadro sayısının en fazla üç katı ise nitelikleri uygun olan bütün adaylar görevde yükselme eğitimine çağırılır.
(3) Değerlendirmeye alınan adayların sayısı unvanlı boş kadroların üç katından fazla olması halinde sınav kurulları; bu Yönetmeliğin ekinde yer alan Ek-1 değerlendirme formundaki kıstaslara göre adayları puanlamaya tabi tutar.
(4) Yapılan puanlama sonucunda toplam puanı en fazla olan adaydan başlamak üzere ilan edilen boş kadro sayısının üç katı aday görevde yükselme eğitimine çağırılır.
(5) Puanların eşitliği halinde ise, sırasına göre hizmet süresi fazla olan ve son sicil notu yüksek olan tercih edilir." hükümleri bulunmaktadır.
Dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin (2)., (3)., (4). ve (5). bentlerinde, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 9.maddesinde getirilen sınırlama çerçevesinde; görevde yükselme eğitimine alınacakların sayısının atama yapılacak boş kadro sayısının üç katını geçemeyeceği yönündeki düzenlemeye uygun olarak, boş kadro sayısının en fazla üç katı kadar adayın nitelikleri uygun olmak koşuluyla görevde yükselme eğitimine çağrılacağı yönündeki kural ile aday sayısının boş kadroların üç katından fazla olması halinde değerlendirme formunda yer alan nesnel ölçütler esas alınarak puanlama yapılması ve puan eşitliği halinde hizmet süresi fazla olan ve son sicil notu yüksek olanın tercih edilmesi suretiyle toplam puanı en yüksek adaydan başlamak üzere boş kadro sayısının üç katı adayın görevde yükselme eğitimine çağrılmasını öngören düzenlemede hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacının Yönetmelik ekinde yer alan Değerlendirme Formu'nun iptali istemine gelince:
Liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlamasını esas alarak, Devlet memurları ile 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadi teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek amacıyla çıkarılan ve yukarıda sözü edilen Genel Yönetmelik'te, bu Yönetmelik kapsamında belirtilen kamu kurum ve kuruluşlarında görevde yükselme ve unvan değişikliği esaslarına ilişkin genel esaslar belirlenmiş olup; "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesinde, "Kurumlar, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak öğrenim düzeyi ile hizmet süresi, alt görevlerde bulunma süresi, sicil ve disipline ilişkin şartlar ile bunlar için verilecek görevde yükselme eğitiminin ilanı, şekli, süresi, konuları, ağırlıkları ve kapsama dahil edilecek diğer unvanlar ve bunlara ilişkin seçme kriterlerini, yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile bu konulara ilişkin diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının olumlu görüşünü alarak çıkaracakları yönetmelikle düzenler. Bu Yönetmeliğin uygulanması sırasında doğacak tereddütleri gidermeye Devlet Personel Başkanlığı yetkilidir." hükmü yer almıştır.
Anılan Genel Yönetmelik'teki hükümlerde birliği sağlamak amacıyla Başbakanlık Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğü, 25 Haziran 2002 günlü, 2002/25 sayılı ve 20 Ocak 2003 günlü, 2003/2 sayılı Genelgeleriyle Genel Yönetmeliğe açıklık getirmiş ve görevde yükselme eğitimine alınacak adaylara ait Değerlendirme Formu ve kıstaslarını düzenlemiş olup; dava konusu Yönetmeliğe ekli Değerlendirme Formu'nun yukarıda belirtilen hükümlerinin, personelin etkinliğinin ve verimliliğinin sağlanması ve atanılacak boş kadroların gerektirdiği niteliklerin kazandırılması, ayrıca bu niteliklerden çoğunu taşıyanları eğitime almak üzere belirlemek amacıyla konulduğu anlaşıldığından, anılan değerlendirme formunda hukuka aykırılık görülmemiştir.
Davacının Yönetmeliğin Geçici 3.maddesinin iptali istemine gelince:
Devlet Memurlarının Görevde Yükselme Esaslarına Dair Genel Yönetmeliği'nin Geçici 3.maddesinde, "Bu Yönetmelik kapsamına giren unvanları, ilgili mevzuatları uyarınca kazananların hakları saklıdır. Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yüksek öğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler." hükmüne yer verilmiştir.
Bu madde ile, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18.4.1999 tarihinde iki yıllık yüksek öğrenimden mezun durumda olanların haklarını korumak amacıyla, bu tarihte görevde olup, iki yıllık yüksek öğrenimden mezun durumda bulunanların dört yıllık yüksek öğrenim mezunu sayılmalarının ifade edildiğinde kuşku bulunmamaktadır. Aksinin kabulü, 18.4.1999 tarihinde görevde bulunan ve henüz iki yıllık öğrenimini bitirmemiş ve sürdürmekte olan memurların mezuniyetten sonraki yıllarda görevde yükselme sınavına dört yıllık yükseköğrenim bitirenlerle birlikte ve aynı konumda girmelerine olanak sağlayacak, bu durum ise kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı olacaktır.
Dava konusu Yönetmeliğin geçici 3. maddesinin 1. fıkrasıyla getirilen, "15/3/1999 tarihli ve 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 18/4/1999 tarihinde görevde bulunmuş olmak kaydıyla bu tarihten itibaren on yıl içinde iki yıllık yüksek öğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde ve ilgili Kanununa aykırı olmamak üzere, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler." kuralı, Genel Yönetmeliğin yukarıda anılan geçici 3. maddesine aykırı olup hukuka uyarlık görülmemiştir
Dava konusu Yönetmeliğin geçici 3. maddesinin 2. fıkrasına gelince, 18/4/1999 tarihinde görevde bulunmuş olmak kaydıyla bu tarihten itibaren on yıl içinde en az sekiz yıl süre ile Bakanlık merkez veya taşra teşkilatında çalışan lise veya dengi okul mezunu personel, diğer koşullara sahip oldukları takdirde ve ilgili Kanununa aykırı olmamak üzere, bu Yönetmeliğin 7 nci maddesinin uygulanması bakımından iki yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler." şeklindeki düzenleme ise; Genel Yönetmeliğin yukarıda belirtilen hükmünde yer alan "bu Yönetmeliğin yayımı tarihinde görevde bulunanlardan iki yıllık yüksek öğrenim görenler, diğer koşullara sahip oldukları takdirde, 5 inci maddenin uygulanması bakımından dört yıllık yüksek öğrenim görmüş kabul edilirler" hükmünü genişletici şekilde kural getirdiğinden, hukuka uygun bulunmamıştır.
Öte yandan, ilçe nüfus müdürlüğü görevde yükselme sınavına katılmaya hak kazanan 9 kişi arasında İçişleri Bakanlığı Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin geçici 3. maddesinin 1. fıkrası hükmü çerçevesinde 18/4/1999 tarihinde görevde bulunmuş olmak kaydıyla bu tarihten itibaren on yıl içinde iki yıllık yüksek öğrenimden mezun olan kişi varsa, bu kişi/kişilerin listeden çıkarılması gerekirken, bu konuda bir ayrım yapılmaksızın kurulan işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu Yönetmeliğin 10. maddesinin, Ek-1 Değerlendirme Formu'nun iptali istemine ilişkin kısmına yönelik davanın reddine, Geçici 3. maddesi ile buna dayalı olarak kurulan davacının ilçe nüfus müdürlüğü kadrosu için yapılacak görevde yükselme eğitimi ve sınavına katılmak için yaptığı başvurunun reddine ilişkin … Valiliği İl Sınav Kurulu Kararı'nın iptaline, aşağıda dökümü yapılan …-TL. yargılama giderlerinin 1/2'si olan …-TL.'nın davacı üzerinde bırakılmasına, 1/2'si olan …-TL.'nın davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine, 24.11.2009 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.