6. Daire 2009/4529 E. , 2011/3351 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No: 2009/4529
Karar No: 2011/3351
Temyiz İsteminde Bulunan : ... Mirasçıları
1-) ... (Kendi adına asaleten; ..., ..., ..., ... ve ...'ya velayeten)
2-) ...
Vekili: Av. ...
Karşı Taraf: ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı
Vekili: Av. ...
İstemin Özeti: .... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının usul ve yasaya aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hakimi ...'ün Düşüncesi : Ölüm olayının dava açma süresi içinde gerçekleştiği hususu dikkate alındığında kamulaştırma işlemine karşı iptal davası süresi içinde açılmıştır.Bu itibarla temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'ın Düşüncesi : İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyizen incelenerek bozulabilmesi için, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49 uncu maddesinin birinci fıkrasında belirtilen nedenlerin bulunması gerekmektedir.
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, söz konusu maddede yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, istemin reddi ile temyiz edilen Mahkeme kararının onanmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, davacıların miras bırakanı ...'nın sahibi olduğu, ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... pafta, ... ada, … parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı ... Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesince, dava konusu taşınmazın bedelinin tespiti ve tescili istemiyle ... Asliye Hukuk Mahkemesinin E:... esasına kayden açılan davada meşruhatlı davetiyenin 12.12.2007 tarihinde miras bırakan ...'ya tebliğ edildiği, tebliğ tarihinden itibaren kamulaştırma işlemine karşı 30 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süre geçirildikten sonra 14.01.2008 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunduğu gerekçesiyle davanın süre yönünden reddine karar verilmiş, bu karar davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.
2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun "Dava hakkı" başlıklı 14. maddesinin birinci fıkrasında, "Kamulaştırmaya konu taşınmaz malın maliki tarafından 10 uncu madde gereğince mahkemece yapılan tebligat gününden, kendilerine tebligat yapılamayanlara tebligat yerine geçmek üzere mahkemece gazete ile yapılan ilan tarihinden itibaren otuz gün içinde, kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda iptal ve maddi hatalara karşı da adli yargıda düzeltim davası açılabilir." hükmü; beşinci fıkrasında ise: "İdare tarafından, bu Kanun hükümlerine göre tespit olunan malike ve zilyede karşı açılan davaların görülmesi sırasında, taşınmaz malın gerçek malikinin başka bir şahıs olduğu anlaşıldığı takdirde, davaya bu gerçek malik, tapu malikinin daha önce öldüğü sabit olursa mirasçıları da dahil edilmek suretiyle devam olunur." hükmü yer almıştır.
Öte yandan her ne kadar bakılan davada uygulanması söz konusu olmamakla beraber 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır." hükmüne yer verilmesi suretiyle, ölüm olayına özgü süre konusunun özel olarak düzenlendiği görülmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacıların dava konusu taşınmaza iştirak halinde malik oldukları ve taşınmazın miras yoluyla kendilerine geçtiği, söz konusu alanın heyelan nedeniyle afete maruz bölge olduğundan bahisle davalı idare tarafından kamulaştırılmasına karar verildiği; davacıların miras bırakanı ... ile idare arasında yapılan pazarlıkta anlaşılamaması üzerine ... Asliye Hukuk Mahkemesinde E:... sayılı bedel tespiti ve tescil davasının malik ...'ya karşı açıldığı; anılan mahkemenin duruşma gününe ilişkin meşruhatlı davetiyesi ... adına çıkarılarak aynı konutta birlikte oturan yeğeni ...'ya 12.12.2007 tarihinde tebliğ edildiği; ...'nın 27.12.2007 tarihinde vefat ettiği; vefat nedeniyle dava konusu taşınmazın iştirak halinde maliki olan davacılar tarafından kamulaştırma işlemine ilişkin Belediye Encümeni Kararının iptali istemiyle 14.01.2008 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için, kamulaştırmaya konu taşınmazın malikinin meşruhatlı davetiyenin kendisine tebliğ edilmesinden sonra dava açma süresi içinde ölmesi halinde mirasçıları tarafından kamulaştırma işlemine karşı açılacak iptal davasının kalan süre içinde mi, yoksa ölüm tarihinden itibaren otuz gün süre içinde mi açılması gerektiği hususunun irdelenmesi gerekmektedir.
Mirasbırakan dava açma süresi içinde öldüğüne ve ölüm tarihinden itibaren mülkiyet ve dava açma hakkı mirasçılarına geçtiğine ve Kamulaştırma Kanunu uyarınca ancak malikler tarafından kamulaştırma işlemine karşı dava açılabildiğine göre, ölüm olayı ile birlikte malik sıfatını kazanan mirasçıların, anayasal bir hak olan mülkiyet hakkı ile ilgili bir davada, otuz günlük dava açma süresinin, olağanüstü bir durum olan ölüm olayının vuku bulduğu tarihten itibaren başlatılması gerekir.
Bu durumda, ölüm olayı ile birlikte mülkiyet ve dava açma hakkı kendilerine geçen mirasçıların, dava açma süresi içinde miras bırakanın ölmesi üzerine ölüm tarihinden itibaren otuz gün içinde dava açabilecekleri hususu gözönüne alındığında davanın süresi içinde açıldığı sonucuna varılmıştır.
Buna göre, davanın süre aşımı yönünden reddine ilişkin mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, süreaşımı nedeniyle reddi yolundaki temyize konu ....İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, dosyanın adı geçen mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 23.09.2011 gününde oybirliğiyle karar verildi.