Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2013/1737 E. , 2018/762 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2013/1737
Karar No : 2018/762
Davacı :... Elektrik Perakende Satış A.Ş.
Vekili : Av. ...
Davalı : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı
Vekili : Av. ...
Davanın Özeti: 13.04.2013 tarih ve 28617 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Tebliğ'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin, 7. maddesinin 4. fıkrasının (ç) bendinin, 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (ç) bentleri ile 4. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin iptali istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Davanın reddine karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hâkimi ...'in Düşüncesi : Dava konusu edilen, 13.04.2013 tarih ve 28617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik’in, 02.12.2017 tarih ve 30258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği’nin “Yürürlükten kaldırılan yönetmelik” başlıklı 18. maddesi ile, aynı tarih ve sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Tebliğ’in ise 09.01.2018 tarih ve 30296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile yürürlükten kaldırıldığı görüldüğünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
Danıştay Savcısı ...'un Düşüncesi : Dava; 13.04.2013 tarih ve 28617 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Tebliğ'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin, 7. maddesinin 4. fıkrasının (ç) bendinin, 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (ç) bentleri ile 4. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu işlemin dayanağı olan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanun'un amacının; elektriğin yeterli, kaliteli, sürekli, düşük maliyetli ve çevreyle uyumlu bir şekilde tüketicilerin kullanımına sunulması için, rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösterebilecek, malî açıdan güçlü, istikrarlı ve şeffaf bir elektrik enerjisi piyasasının oluşturulması ve bu piyasada bağımsız bir düzenleme ve denetimin sağlanması olduğu belirtilmiş, 15. maddesinde, "Bu Kanun kapsamında tanımlanan elektrik dağıtım şirketlerinin denetimi ise Bakanlık tarafından yapılır. Bakanlık, elektrik dağıtım şirketlerinin denetimini, bu konuda ihtisas sahibi olan kamu kurum ve kuruluşlarıyla birlikte yapabilir veya bu kuruluşlara yetki devretmek suretiyle yaptırabilir. Bakanlığın ihtisas sahibi kamu kurum ve kuruluşlarından bu konuya ilişkin olarak yapacağı talepler süresinde karşılanır. Bakanlık tarafından düzenlenen veya karara bağlanan denetim raporları Kuruma bildirilir. Denetim raporu sonucuna göre gerekli yaptırım ve işlemler Kurul tarafından karara bağlanır." hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır.
30.03.2013 tarih ve 28603 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Kanunla, kanun başlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna dönüştürülen 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun, 6353 sayılı Kanun ile değişik 2/4-(c) maddesinde "4046 sayılı Kanun çerçevesinde yapılan özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyeti kamuya aittir. Özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım plânlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisi Kurula aittir. Kurul, hizmetin verilmesini sağlayacak yatırımların teklif edilmemesi hâlinde talep eder ve onaylanmış yatırımlar gerçekleştirilmediği takdirde lisans iptal edilerek yeniden ihale yapılır. Kanun kapsamında tanımlanan elektrik dağıtım şirketlerinin her türlü denetimi Bakanlık tarafından yapılır. Bakanlık bu denetimi bu konuda ihtisas sahibi olan kamu kurum ve kuruluşlarına yetki devri suretiyle veya yetkilendireceği denetim şirketlerine hizmet satın almak suretiyle yaptırabilir. Bu kapsamda düzenlenecek denetim raporları Kuruma bildirilir. Denetim raporu sonucuna göre gerekli yaptırım ve işlemler Kurul tarafından karara bağlanır. Denetim şirketlerinin nitelikleri, yetkilendirilmesi, seçimi, yetkili denetim şirketleri ve denetime tabi şirketlerin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esaslar Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." hükmü yer almıştır.
Dava konusu Yönetmeliğin iptali istenilen 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (d) bentlerinde; "Müşteriler ile ilgili faaliyetler; müşteri hizmetlerine ilişkin uygulamaların ilgili mevzuata ve lisans hükümlerine uygunluğu ve müşteri şikâyetlerine ilişkin iş ve işlemler. Mali konular; müşterilerden tahsil edilen her türlü bedel ve tarife kapsamında yapılan uygulamalar ile gelir, gider hesaplarının mevzuata uygunluğu, yatırım hesapları, güvence bedeli hesapları, yükümlü olunan kesintilerle ilgili hesaplar ve sigorta uygulamalarına ilişkin iş ve işlemler" şirketlerin inceleme ve denetimine ilişkin konular arasında sayılmış olup; dava konusu Tebliğ'in iptali istenilen 6. maddesinin 1 . fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinde; "Abone olacak müşteriden alınan bedeller ve iade edilecek bedellerin mevzuata uygun olarak alınması ve güncelleştirilerek iade edilmesi, ön ödemeli sayaç tesis edilmiş müşterilerden güvence bedeli alınmaması, aynı kullanım yerine ait başka müşterilerin önceki dönemlere ilişkin tüketimlerinden kaynaklanan borçların, yeni müşteri tarafından ödenmesinin talep edilmemesi," hususları, müşterilerin abonelik ve bağlantı işlemlerinin incelenmesi ve denetimi sırasında göz önünde bulundurulacak hususlar arasında sayılmış, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde; "Abonelerin ilgili mevzuatta tarif edilen abone grupları içinde faturalandırılması, faturaların abonelere tebliği ve son ödeme tarihlerinin mevzuata uygun tespit edilmesi" hususlarının, dağıtım faaliyetleri ile ilgili faturalama işlemlerinin incelenmesi ve denetimi kapsamında bulunduğu belirtilmiş, 7/4-(ç) maddesinde; "Hatalı sayaç okunması, yanlış tarife veya yanlış çarpım faktörü uygulanması, tüketim miktarı ve/veya bedelinin hatalı hesaplanması ya da mükerrer ödeme bildirimi gibi durumlarda; düzeltilmiş tüketim hesapları veya fazladan tahsil edilen bedellerin sonraki tüketim dönemine ait bedelden mahsup edilmesi işlemlerinin ilgili mevzuata uygun olması," hususu sayaçlar ve tüketim miktarlarının incelenmesi ve denetimini oluşturan hususlar arasında sayılmış, 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (ç) bentlerinde, "Aktif enerji gelir hesapları, diğer gelir hesapları (güvence bedeli, bağlantı bedeli, açma-bağlama bedeli, ihale dosya bedeli, hurda satış bedeli ve benzeri)," gelir hesaplarının incelenmesi ve denetimini oluşturan hususlar arasında sayılmış, aynı maddenin 4. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde de; "Elektrik Enerjisi Fonu kesintileri, TRT payı, Belediye Tüketim Vergisi ve benzeri diğer kesintilerin mevzuata uygunluğu," hususlarının şirketin yükümlü olduğu kesintilerin incelemesi ve denetimi için öngörülen hususlar olduğu belirtilmiş bulunmaktadır.
Anılan Kanun hükümleri uyarınca elektrik dağıtım şirketlerinin her türlü denetimi ile görevli ve yetkili kılınan davalı idarenin; dağıtım şirketlerinin yaptığı yatırımlar, aboneleri ile olan ticari ilişkileri, tarifeler, usulsüzlük ve kaçak tutanakları, kesme-bağlama bildirimleri, güvence bedelleri, müşteri şikâyetleri gibi birçok hususta yapılacak olan inceleme ve denetimlerde elektriğin kaliteli, istikrarlı bir elektrik enerjisi piyasası koşulları içerisinde tüketici memnuniyetini arttıracak hizmetlerin uygulanabilmesi ve kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanması amacıyla getirilen dava konusu Yönetmelik ve Tebliğ düzenlemelerinin, anılan amacı gerçekleştirmeye yönelik hükümler içerdiği ve bu amaçların gerçekleşmesini sağlayabilecek mahiyette bulunduğu anlaşılmakta olup; dava konusu düzenlemelerde anılan kamu hizmetinin gereklerine ve dayanağı Kanun hükümlerine aykırılık saptanmamıştır.
Davacının diğer iddiaları ise dava konusu düzenlemeleri kusurlandırıcı mahiyette görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava, 13.04.2013 tarih ve 28617 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (b) ve (d) bentleri ile aynı tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Tebliğ'in 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç), (d) ve (e) bentlerinin, aynı maddenin 2. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin, 7. maddesinin 4. fıkrasının (ç) bendinin, 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) ve (ç) bentleri ile 4. fıkrasının (a) ve (b) bentlerinin iptali istemiyle açılmıştır.
Dava konusu edilen, 13.04.2013 tarih ve 28617 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Yönetmelik’in, 02.12.2017 tarih ve 30258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Elektrik Dağıtım Şirketleri Denetim Yönetmeliği’nin “Yürürlükten kaldırılan yönetmelik” başlıklı 18. maddesi ile, aynı tarih ve sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Faaliyetlerinin İncelenmesi ve Denetlenmesine Dair Tebliğ’in ise 09.01.2018 tarih ve 30296 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tebliğ ile yürürlükten kaldırıldığı görülmüştür.
Bu itibarla, dava konusu edilen Yönetmelik ve Tebliğ’in yürürlükten kaldırıldığı, elektrik dağıtım şirketlerinin faaliyetlerinin incelenmesi ve denetlenmesi amacıyla yeni Yönetmeliğ'in 02.12.2017 tarih ve 30258 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği anlaşıldığından, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 27.02.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.