Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/2117 E. , 2017/921 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/2117
Karar No:2017/921
Temyiz İsteminde Bulunan (Davalı) : …
Vekili : …
Karşı Taraf (Davacı) : …
Vekilleri : …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının; davacı şirketin, Ekim 2012- Aralık 2012 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 81. maddesine aykırı hareket ettiği, bu nedenle 4628 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 339.814,00.-TL para cezası verilmesine ilişkin kararın hukuka uygun olduğu, kanun hükmünün yanlış yorumlandığı, geçmişe dönük düzeltme işleminin yapılan ihlâli gidermediği, davacının mevzuatta öngörülen yükümlülüğünü yerine getirmediği ve bu durumun mahkemece tespit edildiği ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği savunulmaktadır.
Danıştay Tetkik Hâkimi … 'nin Düşüncesi : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava; davacı şirketin, Ekim 2012- Aralık 2012 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 81. maddesine aykırı hareket ettiğinden bahisle, 4628 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 339.814,00.-TL para cezası verilmesine ilişkin Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmış; İdare Mahkemesi'nce; davacı şirketin Ekim 2012- Aralık 2012 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine (PMUM) bildirme yükümlülüğünü yerine getirmediği görülmekte ise de, 4628 sayılı Kanun'un fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Bu Kanun hükümlerine ve çıkarılan yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması hâlinde, aykırılığın otuz gün içinde giderilmesinin ihtar edileceği ve yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere para cezası verileceğinin" hükme bağlandığı, ihtar kararında da belirtildiği üzere davacı şirket tarafından ihtar tarihinde aykırılığın giderildiği, ihtar tarihinden sonra ihtara rağmen devam eden bir aykırılığın bulunmadığı, 4628 sayılı Kanun'un fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca ihtardan sonra aykırılığın devam ettiğinden hareketle para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş, bu karar davalı idare tarafından temyiz edilmiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 30. maddesiyle yürürlükten kaldırılan, isnat edilen fiilin işlendiği tarihte yürürlükte bulunan 4628 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, "Bu Kanun hükümlerine ve çıkarılan yönetmelik, talimat ve tebliğlere aykırı hareket edildiğinin saptanması hâlinde, aykırılığın otuz gün içinde giderilmesi ihtar edilir ve yapılan yazılı ihtara rağmen aykırı durumlarını devam ettirenlere, ikiyüzellibin Yeni Türk Lirası idarî para cezası verilir." kuralına; 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 17/7. maddesinde, "İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 04.01.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298. maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır." kuralına yer verilmiş; ve 23.12.2011 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. Maddesi Uyarınca 2012 Yılında Uygulanacak Para Cezaları Hakkında Tebliğ"de, Elektrik Piyasası Kanunu'nun 11. maddesi birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca 2012 yılında uygulanacak idari para cezası miktarı 339.814 TL olarak belirlenmiştir.
28.1.2003 tarih ve 25007 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasasında Yapılacak Denetimler ile Ön Araştırma ve Soruşturmalarda Takip Edilecek Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 23. maddesinde, elektrik piyasasında faaliyette bulunan gerçek veya tüzel kişilerin ilgili mevzuat hükümlerine aykırı faaliyet ve işlemlerinden bu Yönetmelikte düzenlenen ön araştırma ve soruşturma safhalarına gerek olmayacak derecede açık olduğu Kurul tarafından belirlenenler için, Daire Başkanlığı vasıtasıyla ilgili gerçek veya tüzel kişiye on beş günden az olmamak üzere uygun bir süre verilerek yazılı savunmasının alınacağı, Daire Başkanının, ilgili tüzel kişinin yazılı savunmasını, kendi görüşüyle birlikte Başkanlığa sunacağı, Başkanın, konuyu Kurul gündemine öncelikle alacağı düzenlenmiştir.
Elektrik Piyasası Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin "Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin sorumlulukları" başlıklı 15. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, "Bu fıkranın (a) bendinde belirtilen sayaçlara yönelik test, kontrol ve denetim çalışmaları yapmak suretiyle uzlaştırmaya esas ölçüm verilerinin doğruluğunun sağlanması, sayaçların okunması, bölgesinde bulunan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonlarının belirlenmesi, ölçüm verilerinin saklanması, zamanında ve Piyasa İşletmecisi tarafından belirlenen formatta Piyasa İşletmecisine bildirilmesi, ilgili tek hat şemalarının onaylanması" dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin görevleri arasında sayılmış; 81. maddesinde, "Piyasa katılımcıları adına kayıtlı olan uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi konfigürasyonları içerisinde yer alan sayaçlar, OSOS kapsamında tanımlı olan periyotlarda TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından OSOS vasıtasıyla okunur ve okunan değerler elektronik olarak PYS’ye aktarılır." kuralına yer verilmiş; Otomatik Sayaç Okuma Sistemlerinin (OSOS) Kapsamına ve Sayaç Değerlerinin Belirlenmesine İlişkin Usul ve Esaslar'ın 11. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, "Söz konusu uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimine ait geçmişe ait tüketim değerlerinin dağıtım şirketlerinde mevcut olmaması halinde benzer tüketim özelliklerine sahip diğer tüketicilerin geçmişe ait tüketim değerleri kullanılır." kuralı yer almıştır.
Aktarılan mevzuat hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden; elektrik dağıtım şirketlerinin, sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirmekle yükümlü oldukları, bu yükümlülüğe aykırı hareket edildiğinin tespit edilmesi hâlinde, ihtar edilecekleri ve yapılan yazılı ihtara rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere idari para cezası verileceği anlaşılmaktadır.
Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketin Temmuz 2010-Mayıs 2011 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğinin 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine ve 81. maddesine aykırı hareket ettiğinden bahisle, 4628 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun 28.06.2012 tarih ve … sayılı kararı ile ihtar edilmesine karar verildiği, bu kararın 03.09.2012 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiği, bu ihtar kararına karşı dava açılmadığı, daha sonra davacı şirketin Ekim 2012- Aralık 2012 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmediğinden bahisle, 4628 sayılı Kanun'un 11. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararı ile 339.814,00.-TL para cezası verilmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişilerin okuma listesindeki sayaçlara ait değerleri süresi içinde PMUM'a bildirmesinin mevzuat gereği bir zorunluluk olduğu, okuma listesinde yer alan sayaçların tüketim değerlerinin sıfır bile olsa PMUM'a bildirilmesi gerektiği, dağıtım şirketlerinin öncelikle sayaç okuma yükümlülüğünü yerine getirmesi ve bir yanlışlık var ise düzeltme talebinde bulunması ve dağıtım şirketlerinin sayaç değeri bildirmeyerek kendi düzeltmesini kendisinin yapması gibi bir hakkının bulunmadığı, Otomatik Sayaç Okuma Sistemleri Usul ve Esaslarının 11. maddesi gereğince aylık okunan sayaçlarda önceki tüketim değeri olmasa bile benzer tüketim değerlerine sahip diğer tüketicilerin verilerinin kullanılmasına imkân tanındığı, okunamayan sayaçlar için yapılacak planlama dahilinde bulunacak tahmini değerlerin bildiriminin yapılmasının mümkün olduğu, sonradan geriye dönük olarak yapılan düzeltmenin bildirim yükümlülüğüne yönelik ihlali ortadan kaldırmadığı, davacı tarafından ileri sürülen sebeplerin sayaç değerlerinin bildirilmemesini haklı kılacak nitelikte olmadığı anlaşılmaktadır.
Davacı dağıtım şirketinin Ekim 2012-Aralık 2012 dönemlerinde sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmediği, davacının mevzuata aykırı fiillerinden dolayı 28/06/2012 tarih ve … sayılı davalı idare kararı ile ihlâl konusunda ihtar edildiği, anılan Kurul kararıyla yapılan ihtarın aynı mevzuat hükmünün ihlâline ilişkin olduğu; davacı tarafından, dava konusu idari para cezasına konu döneme ilişkin olarak sayaç okuma ve okunan değerleri Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezine bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeme ihlâli ile ilgili herhangi bir ihtar yapılmadığı ileri sürülmekte ise de, ihlâl edilen fiilin niteliği gereği her dönem ihtar edilmesinin mevzuatta öngörülen müeyyidenin getiriliş amacıyla çelişeceği, ihlâlin niteliği göz önüne alındığında, aynı ihlâle ilişkin olarak her dönem için ayrı ayrı ihtar gerekmeyeceği ve bu durumun mevzuata aykırılık oluşturmayacağı görülmektedir.
Bu durumda, ihtardan sonra aynı mevzuat hükmünü ihlâl eden davacı şirkete 339.814,00 TL idari para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle; temyiz isteminin kabulü ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 05.04.2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.