Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/2163 E. , 2020/3449 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/2163
Karar No:2020/3449
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : Sermaye Piyasası Kurulu
VEKİLLERİ : Av. …, Av. …
İSTEMİN_KONUSU : …. İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: … Sanayi İthalat İhracat A.Ş.'nin 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin yıl sonu finansal tablolarının, Seri:XI, No:29 sayılı Sermaye Piyasasında Finansal Raporlamaya İlişkin Esaslar Tebliği'nin 5. maddesine aykırı şekilde açıklandığından bahisle anılan şirketin yönetim kurulu üyesi olan davacı hakkında …-TL idarî para cezası uygulanmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; … Sanayi İthalat İhracat A.Ş. tarafından yapılan çıkarılmış sermayesinin arttırılması konulu başvurunun Kurulca incelenmesi aşamasında, şirketin yabancı para cinsinden borçlarının değerlemesi ve finansal tablolarda izlenmesi hususunda mevzuata aykırılıklar tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı Kurul kararıyla, şirketin 2008, 2009, 2010 ve 2011 yılları ile daha sonra kamuya duyurulmuş ara hesap dönemlerine ilişkin finansal tablolarının '"TMS 21 Kur Değişiminin Etkileri" Standardı (TMS 21) hükümleri dikkate alınarak, "TMS 8 Muhasebe Politikaları, Muhasebe Tahminlerinde Değişiklikler ve Hatalar" Standardı (TMS 8) hükümlerine uygun olarak düzeltilmesine; bağımsız denetime veya sınırlı incelemeye tabi olan dönemlerin bağımsız denetimden veya sınırlı incelemeden geçirilmesine, düzeltilen ve bağımsız denetimden veya sınırlı incelemeden geçen tüm finansal tabloların Kurul karar tarihinden itibaren 1 ay içerisinde yeniden kamuya açıklanmasına ve savunma istenilmesine karar verildiği, düzeltilen ve bağımsız denetimden veya sınırlı incelemeden geçirilen tüm finansal tabloların şirket tarafından … tarihli özel durum açıklaması ile Kamuyu Aydınlatma Platformu'nda kamuya açıklandığı, 2008, 2009, 2010 ve 2011 yılları ile 31/03/2012 ara dönem malî tabloları üzerindeki kur değişiminin tahmini etkileri ile etkilenen finansal tablo kalemlerinin kamuya duyurulduğu, finansal tabloların düzeltilmesi ile ortaya çıkan düzeltmeye konu aykırılık tutarının (… TL) 2008 yılı dönem net kârının (… TL) yaklaşık 45 katı, aktif toplamının (… TL) %12'si büyüklüğünde olduğu, düzeltme ile birlikte şirket tarafından açıklanan net dönem kârlarının net dönem zararlarına dönüştüğü, şirket ve/veya iştirâkleri ve/veya bağlı ortaklıkları aleyhine açılmış icra/iflas/tazminat davalarına konu edilen ve ticari mal alımları nedeniyle oluşan borçların şirket bilançosunun "Ticari Borçlar"' kalemi altında yer alan satıcılar hesabının '"Yurtdışı Kıymetli Maden Ticareti'" alt hesabında takip edildiği ve finansal tabloların "Ticari Alacaklar ve Ticari Borçlar" başlıklı 10 numaralı dipnotunda açıklandığı, şirketin 31/12/2008-31/12/2011 dönemine ilişkin yıllık ve ara dönem malî tablolarının incelenmesinden, konsolide Yurtdışı Kıymetli Maden Ticareti Hesabının, son olarak bir kısmının 31/03/2008; bir kısmının ise 30/06/2009 tarihlerinde değerlemeye tabi tutulduğu, bu tarihlerde Amerikan Doları (USD) kuru ile borcun kayıtlı USD tutarının çarpılması sonucu ulaşılan TL tutarının şirketin izleyen dönemlere ilişkin malî tablolarında borca ilişkin dövizli anapara tutarı tekrar değerlenmeksizin izlenmeye devam edildiği, bu nedenle, şirket ve/veya iştirâkleri ve/veya bağlı ortaklıkları aleyhine açılmış icra/iflas/tazminat davalarına konu edilen ticari mal alımları nedeniyle oluşan borçların bir kısmının 31/03/2008 tarihinden, bir kısmının ise 30/06/2009 tarihinden itibaren TMS 21'e uygun bir biçimde değerlemeye tabi tutulmadığı, şirketin finansal tablolarının önemli nitelikte bir hata içerdiği ve dipnotlardaki açıklamaların şirketin puansal durumunu ortaya koymakta yetersiz kaldığı hususlarının tespit edilerek şirketin 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin yıl sonu finansal tablolarının hazırlanarak kamuya açıklandığı 2011 ve 2012 yıllarında şirketin yönetim kurulunda yer alan ve Kurul'un düzenlemelerine aykırılıklar içeren söz konusu finansal tabloların kabulüne dair yönetim kurulu kararlarında imzası bulunan davacı hakkında, lehine olan 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 103. ve 105. maddeleri dikkate alınarak, 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 47/A maddesi ile 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu'nun 103. ve 105. maddeleri uyarınca, son ihlâlin gerçekleştiği 2012 yılı için Kurul tarafından belirlenen asgari idarî para cezası tutarı esas alınarak idarî para cezası uygulanmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı,
Dava dosyasında yer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, şirketin finansal tablolarının usulüne uygun olarak hazırlanmadığı, şirketin yönetim kurulu üyesi olarak söz konusu ihlâller nedeniyle sorumluluğu bulunan davacı hakkında idarî para cezası uygulanmasına ilişkin dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, şirket tarafından her sene malî dönem başı olmak üzere hazırlanan 3 ve 9 aylık dönem malî tablolarla birlikte Kurul onaylı bağımsız denetim şirketine de 6 aylık (yarıyıl) ve 12 aylık (yıllık) denetim yaptırılarak Kurul'a ve İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB)'na gönderildiği gibi, bağımsız denetim kuruluşu tarafından denetimi yapılmış 12 aylık bağımsız denetim raporunun şirketin olağan genel kurulu onayından geçirildikten sonra Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirilerek Ticaret Sicili Gazetesi'nin aslının her sene Kurul'a üst yazı ile gönderildiği, Kurul'un malî tablolara ilişkin 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ait bilgiye sahip olduğu, bu süre içinde şirketin sermaye artışlarını onayladığı, şirketin hiçbir şekilde yanlış veya yanıltıcı bir bilgi beyan etmediği, Kurul'un … tarihli kararına kadar bahse konu dönemlere ilişkin malî tabloları kabul ettiği, … tarihinde Kurulca, şirketin malî tablolarının değiştirilmesine karar verilerek şirkete yeniden hazırlattırılarak kamuoyuna duyurulduğu, yurt dışı tedarikçilerle yaşanan ihtilafın yargıya intikali ile birlikte şirketin kamuoyuna açıkladığı finansal tablolarında raporlanan borç tutarlarının, dava sonucunda ödenmesi muhtemel borç tutarlarından az olmadığı ve raporlanan tutarların gerçeğe uygun değer ilkesine uygun olduğu öngörülerek dava konusu edilen ticarî mal alımları nedeniyle oluşan borçları üzerinde miktar ve fiyat mutabakatı sağlanamaması hususları dikkate alınarak ticarî ihtilafın yargıya intikal ettiği tarihteki malî tablo dönemi itibarıyla kayıtlı tutarlar üzerinden yargı sonucunun beklenmesi amacıyla TMS 21 hükümlerinin ihtilaf, belirsizlik ve mutabakat yapılamaması durumlarında tek başına uygulanamayacağı ve yetersiz kalacağı gibi hususlar dikkate alınarak yargı süreci sonuna kadar dondurulmasının uygun olacağı görüşü benimsenerek ilgili yıl malî tablolarının bu görüşe göre hazırlandığı, Kurul'un istemi doğrultusunda ilgili dönem malî tabloların düzeltildiği, yargı süreci ile birlikte cari hesapların tediye tarihleri konusunda da ciddi belirsizlikler oluştuğu, dava çeşitliliği gözönünde bulundurulduğunda şirket ile alacaklı olduğunu iddia eden firmaların alacak miktarı ve tutarlarının belli olmadığının apaçık ortada olduğu, TMS 8, 37, 39 ve 21 kuralları dikkate alınarak 2008 ve sonrası dönemlere ilişkin finansal tablolara yansıtılmadığı, 2009 yılı ikinci çeyreğinde yargıya taşınan yurt dışı tedarikçilerin hesaplarının da dondurularak yargı sonucunun beklenilmesine karar verildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, davacı tarafça iddia edilen belirsizliklerin şirket borçlarının tutarına ilişkin olduğu, başka bir anlatımla şirketin borcunun tutarına ilişkin devam eden davalar ve birtakım rakamsal belirsizlikler mevcut olsa da Kurulca tespit edilen hukuka aykırılığın borçların tutarına ilişkin değil, söz konusu borçların TMS 21 uyarınca finansal tablolara yansıtılmamış olmasına ilişkin olduğu, aykırılık teşkil eden esas konunun TMS 21 hükümlerine aykırı olarak, yabancı para cinsinden olan borçların TL karşılığı cinsinden takip edilmesi işleminin şirket tarafından durdurulması olduğu, şirketin yurt dışı tedarikçileri ile yaşadığı ihtilaflar nedeniyle hesap mutabakatı yapılamayan husus şirketin ne kadar borcu olduğu iken, aykırılığa konu hususun mutabakatı sağlanamayan borçların yabancı para birimi üzerinden dondurulması ve her bir hesap dönemi başında yeniden kur çevrimi işlemine tâbi tutulmaması olduğu, TMS 21'in şirketlere somut olay bakımından değerlendirme yaparak hükümlerin uygulanabilirliği hususunda takdir yetkisi ya da muhasebe standartları ile ilgili bir seçim hakkı vermediği, düzeltilmiş finansal tabloların Kurul istemiyle düzeltilmiş olmasının idarî para cezasının hukuka uygun olduğu hakikatini değiştirmediği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKÎ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/12/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.