Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/2805 E. , 2021/3968 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/2805
Karar No:2021/3968
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Organik Tarım Gıda Madencilik Nakliye Sanayi
Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, daha önce beş yıllığına kiralanan Balıkesir ili, Bigadiç ilçesi, ... Beldesi, ... Mahallesi, ... Yöresinde bulunan Hazineye ait ... ada, ... parsel numaralı 26.900,00 m² yüzölçümlü taşınmazın, üzerindeki tesisler hariç kiralanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlığa konu taşınmazın organik gübre ve toprak düzenleyici fabrikası yapılmak üzere 5 yıl süreyle davacı tarafından kiralandığı, 24/07/2007 tarihli kira sözleşmesi ve eki 9 maddelik özel şartların taraflar arasında imzalandığı, kira sözleşmesinin 23/07/2012 tarihinde sona erdiği, 23/07/2012 tarihinde "Sözleşme hükümlerine göre taşınmaz üzerinde kapalı çelik konstrüksiyondan sökülüp takılabilir 815,00 m² prefabrik bina bulunmakta olup söz konusu taşınmaz üzerindeki prefabrik bina adı geçen şirket yetkilisi ... adlı kiracıdan mahallinde teslim alınmıştır." şeklinde teslim alma tutanağı düzenlendiği, 09/09/2011 tarihinde, kiralanan taşınmazın sözleşme sonunda üzerindeki sabit tesisler hariç satın alınması için dilekçe verildiği, 13/06/2013 tarihinde satış ihalesinin gerçekleştirildiği, ancak davacı şirket de dahil olmak üzere ihaleye katılım olmadığı, 19/06/2013 tarihli ikinci bir dilekçe ile satın alma talebinden vazgeçildiği, bunun yerine taşınmazın 10 yıllığına üzerindeki sabit tesisler hariç kiralanmasının istenildiği, bu talebin, "24/07/2012 tarihinde kira sözleşmesinin sona ermiş olduğu, Yönetmelik eki Kira Sözleşmesi'nin 5'inci maddesi uyarınca taşınmazlar üzerinde sabit tesis yapılamayacağı, ancak kiralama süresi sonunda kaldırılmak ve kiralama amacına matuf olmak kaydıyla takılıp sökülebilir malzemelerle kapalı alan oluşturulabileceği, özel şartların 1'inci maddesi uyarınca taşınmazın üzerinde bulunan her türlü tesisin olduğu gibi Hazineye bırakılacağı, kiracının Hazineden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunmayacağı, her ne adla olursa olsun bir bedel talep etmeyeceği hususları gözönüne alındığında, talebe ilişkin yapılacak bir işlem bulunmadığı" gerekçesiyle reddi üzerine bakılan davanın açıldığı; davalı idare ile davacı şirket arasında imzalanan Taşınmaz Kira Sözleşmesi'nin "Özel Şartlar" bölümünün 1. maddesinde, taşınmaz üzerine kiracı tarafından 500 m² si kapalı çelik konstrüksiyondan yapılacak yer (sökülüp takılabilir) ve kiracı tarafından yapılacak her türlü tesis veya binanın kira dönemi sonunda olduğu gibi Hazineye bırakılacağı, kiracının Hazineden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunmayacağı, her ne adla olursa olsun bir bedel talep etmeyeceğinin açıkça düzenlendiği; davacı ile davalı idare arasında tarafların hür iradeleri ile imzalanan ''Taşınmaz Kira Sözleşmesi''nin sözleşme serbestisi ve tarafların eşitliği esasına göre düzenlenmiş özel hukuk hükümlerine tabi bir sözleşme olduğu, Sözleşme'nin eki özel şartlarda, kiracı tarafından yapılacak her türlü tesis veya binanın kira dönemi sonunda olduğu gibi Hazineye bırakılacağı, kiracının Hazineden hiçbir hak ve tazminat talebinde bulunmayacağı, her ne adla olursa olsun bir bedel talep etmeyeceğinin kurala bağlandığı, davacı şirketin tekrar kiralamak veya satın almak istediği taşınmaz üzerindeki sabit ve sökülür takılır tesislerin bu taşınmazın mütemmim cüzü olduğu, dolayısıyla taşınmazdan bağımsız değerlendirilemeyeceği, bu itibarla, davacı şirkete tarafından, söz konusu taşınmazın üzerindeki tesisler hariç olmak üzere kiralanması istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, kiralanan taşınmaz üzerine bir takım tesisler kurulduğu, aynı yerin tekrar kiralanmak istenilmesi üzerine, davacı tarafından yapılan tesisler için de ayrıca kira parası istenilmesinin sebepsiz zenginleşme oluşturacağı, kiralamanın kesintisiz devam etmesi sebebiyle davacıya ekstra yükümlülük yüklenilmemesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacının duruşma istemi yerinde görülmeyerek ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine,
5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 23/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.