Danıştay 6. Daire Başkanlığı 2015/2906 E. , 2021/8920 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ALTINCI DAİRE
Esas No : 2015/2906
Karar No : 2021/8920
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
2- … Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … İnşaat San. ve Tic. A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN ÖZETİ : … İdare Mahkemesince verilen .. tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.
SAVUNMANIN ÖZETİ : Savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:
Dava, davacı şirkete ait dükkanın bulunduğu Ankara İli, Çankaya İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan binanın cephe aldığı yolun yüksekte teşekkül ettirilmesi sonucunda binanın yolun seviyesinin altında kalması nedeniyle söz konusu binada oluşan değer kaybına karşılık 200.000,00 TL ve bu durum nedeniyle yapılmak zorunda kalınacak tadilata ait masraflara karşılık 80.000,00 TL maddi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmış, İdare Mahkemesince; tadilat masraflarına karşılık tazmini istenen 80.000,00 TL'lik tazminat talebinden feragat edildiğinden davanın bu kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına, bilirkişi raporundan davacı şirketin davalı idare işlemi nedeniyle binada oluşan değer kaybından kaynaklı 221.082,84 TL zararının bulunduğu, ancak taleple bağlı kalınarak 200.000 TL'nin tazmini gerektiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle tazminat isteminin bu kısmının 08/09/2005 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiş, bu kararın kabule ilişkin kısmı davalıların vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
3194 sayılı İmar Kanununun 29. maddesinin birinci fıkrasında, "Yapıya başlama müddeti ruhsat tarihinden itibaren iki yıldır. Bu müddet zarfında yapıya başlanmadığı veya yapıya başlanıp da her ne sebeple olursa olsun, başlama müddetiyle birlikte beş yıl içinde bitirilmediği takdirde verilen ruhsat hükümsüz sayılır. Bu durumda yeniden ruhsat alınması mecburidir. Başlanmış yapılarda müktesep haklar saklıdır. " hükmüne yer verilmiştir.
Davacı şirket, uyuşmazlık konusu binanın inşa edildiği taşınmazın malikleri ile yaptığı gayrimenkul satış vaadi ve daire karşılığı inşaat sözleşmesine istinaden taşınmazın üzerinde bulunan binanın müteahhitliğini üstlenmiş ve bu kapsamda binada bulunan 1 no'lu dükkanda hak sahibi olmuştur.
Taşınmazın maliklerine ait olan uyuşmazlık konusu binadaki diğer dükkanlarda meydana gelen değer kayıplarının tazmini istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, Dairemizin 28/06/2021 tarihli, E:2017/3858, K:2021/8919 sayılı kararıyla anılan mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.
Dairemizin E:2017/3858 sayılı dosyasında bulunan bilirkişi raporunda; uyuşmazlık konusu binanın mevcut haliyle ruhsatsız durumda olduğu, binanın projesine aykırı inşa edildiği, röper kotunun belirlenmesinde doğrudan yol kotunun kullanıldığı, bordür taşı yüksekliğinin dikkate alınmadığı, mevcut durumu itibariyle yol kotu ile bina giriş taban kotu arasında yol kotu üstte olmak üzere 15 cm kot farkı oluştuğu, bu farkın yol üst tabanındaki kalınlık değişiminden kaynaklandığı, bu kot farkının bina kullanımına veya bina değerine herhangi bir olumsuz etki yapacak nitelik arz etmediği, 17/07/1998 tarihli temel vize tutanağında dükkanların zemin kat taban kotunun 1.42 olarak tespit edildiği, binanın kot aldığı cephesinde röper kotu altına düşülemeyeceğinden ve (+1.00) kotunun üstüne çıkılamayacağından binaya ruhsat verilemeyeceği ve bu haliyle ruhsata bağlanması mümkün olmayan bir bina için değer kaybından bahsedilemeyeceği tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği görülmüştür.
Bunun üzerine Dairemizin 08/03/2021 tarihli, E:2015/2906 sayılı ara kararıyla davalı idarelerden yukarıda içeriğine yer verilen bilirkişi raporundaki hususların açıklanması istenmiştir. Davalı idarelerce verilen cevaplarda, uyuşmazlık konusu binaya verilen 06/05/1998 tarihli ilk yapı ruhsatından sonra herhangi bir yapı ruhsatı düzenlenmediği, binanın 5 yıllık ruhsat süresinin dolduğu ve yapı kullanma izin belgesi düzenlenmediği, ayrıca 3194 sayılı İmar Kanunun 32. ve 42. maddelerine istinaden bina hakkında herhangi bir işlem tesis edilmediği belirtilmiştir.
Bu durumda, yukarıda yer verilen Kanun hükmü uyarınca 5 yıllık ruhsat süresi içerisinde tamamlanmadığından ve aynı süre içerisinde yapı ruhsatı yenilenmediğinden ruhsatı hükümsüz hale gelen uyuşmazlık konusu binanın değerinden ve buna bağlı olarak değer kaybından bahsedilemeyeceğinden bu binadaki değer kaybının tazminine karar verilmesi istemiyle açılan bu davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.
Bu itibarla, davacının uyuşmazlık konusu binada bulunan dükkanında meydana gelen değer kaybına karşılık 200.000,00 TL tazminat ödenmesi istemiyle açılan davanın kabulü yolunda verilen temyize konu kararda isabet görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, … İdare Mahkemesince verilen … tarihli, E:…, K:… sayılı kararın BOZULMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere 28/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.