Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/54 E. , 2021/3744 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/54
Karar No:2021/3744
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı - …/…
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Babaeski Kaymakamlığı'nın, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca, "Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapıldığından" bahisle … tarih ve … sayılı işlemiyle verilen 61.638,00-TL ve (ı) bendi uyarınca, "Kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edildiğinden" bahisle … tarih ve … sayılı işlemiyle verilen 6.163,00-TL idari para cezalarına konu makaron, yaprak tütün, kıyılmış tütün ve paket halindeki kıyılmış tütün mamulünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; Kırklareli ili, Babaeski ilçesinde faaliyet gösteren … Tütün ve Tütün Mamülleri San. Tic. A.Ş.'nin denetim esnasında "şirkete ait olmadığı" şeklinde yazılan bir depodan şüphe duyulması üzerine Cumhuriyet Başsavcılığı'na başvurularak arama ve elkoyma kararı alındığı, depoda çok sayıda makaron ve tütün bulunduğu, söz konusu deponun kuruma bildirilmediği, makaron ve tütünlerin bandrolsüz olduğunun tespit edilmesi üzerine … tarih ve … sayılı işlemle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca 61.638,00-TL idari para cezası ile aynı fıkranın (ı) bendi uyarınca … tarih ve … sayılı işlem ile de 6.163,00-TL idari para cezası verildiği, 26/12/2011 tarihinde söz konusu ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verildiği, … Asliye Ceza Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile söz konusu fiilin Türk Ceza Kanunu açısından suç oluşturmadığı, fiiler için idari para cezasının öngörüldüğü vurgulanarak davacının beraatine karar verildiği, davacı tarafından da imzalanan 24/12/2011 tarihli tespit tutanağında, söz konusu deponun mülkiyetinin kendisine ait olduğunu, depoyu Kuruma bildirmeyerek gizlediğini itiraf ettiği, depoda ele geçirilen ürünlerin miktarının fazla olduğu ve bandrolsüz olduğu, bu kapsamda davalı idarece 4733 sayılı Kanun uyarınca idari para cezası ve bahse konu ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verildiği, davacı hakkında uygulanan idari para cezalarının iptali istemiyle açılan davalarda Mahkemelerinin … tarih ve E:…, K:… sayılı, … tarih ve E:…, K:… sayılı kararları ile davaların reddine karar verildiği, davacıya ait depoda yaklaşık 1 ton ağırlığında bandrolsüz tütün bulunduğu, tespit tutanağında davacının tütünlerin kendisine ait olduğunu kabul ettiği, dolayısıyla davacının Kurumdan gizlediği depoda izinsiz olarak tütün ticareti yaptığı anlaşıldığından söz konusu ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, mülkiyetin kamuya geçirilmesine konu ürünler hakkında verilen idari para cezalarına karşı açılan davaların henüz sonuçlanmadığı, bu nedenle kesinleşmemiş idari para cezalarına konu ürünler hakkında mülkiyetin kamuya geçirilmesine karar verilemeyeceği, söz konusu ürünlerin … Tütün ve Tütün Mamulleri A.Ş.'ye ait olduğu, faturalı ve kayıtlı ürünler olduğu, anılan şirket aleyhine işlem tesis edilmesi gerektiği, anılan şirkete ait ürünlerin kendisine ait depoda tespit edilmesi üzerine idari para cezalarının ve dava konusu işlemin tesis edildiği, dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, mülkiyetin kamuya geçirilmesi işlemine konu ürünler hakkında gerekli tespitlerin yapıldığı ve idari para cezalarının uygulandığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY:
"Kırklareli ili, Babaeski ilçesi, … Mahallesi, … mevkii, … yolu üzeri No:…" adresinde 24/12/2011 tarihinde … Sulh Ceza Hâkimliği'nden alınan … D.İş. sayılı arama ve elkoyma kararına istinaden davacının yetkilisi ve aynı zamanda sahibi olduğu … Tütün ve Tütün Mamülleri San. Tic. A.Ş. isimli fabrikada yapılan denetimde; fabrikanın üretim alanı kısmının dışında tel örgü aracılığıyla ayrılmış olan depoda toplam 49.950.000 adet makaron, kutularda ambalajlanmış vaziyette 6842.4 kg/gr yaprak tütün, şeffaf poşetlerde kıyılmış vaziyette 532.4 kg/gr tütün ve 18 koli içerisinde 180.000 adet makarona elkonularak davacının da iş yeri sahibi sıfatıyla imzaladığı tutanak tanzim edilmiştir.
Tutanakta yer verilen tespitler dikkate alınarak davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca, "Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapıldığından" bahisle 61.638,00-TL; … tarih ve … sayılı işlemiyle aynı fıkranın (ı) bendi uyarınca, "Kurumdan uygunluk belgesi almadan enfiye, çiğneme, nargile tütünü veya yaprak sigara kâğıdı ya da makaron üretenler ile satan veya satışa arz edildiğinden" bahisle 6.163,00-TL idari para cezası verilmiştir.
Davalı idarenin … tarih ve … sayılı işlemiyle de yukarıda belirtilen idari para cezalarına konu ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilmiştir.
Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
Dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan hâliyle 4733 sayılı Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumu Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendinde, "Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapanlara ellibin Yeni Türk Lirası" idarî para cezası verileceği kurala bağlanmış, ancak bu kural 28/11/2017 tarih ve 7061 sayılı Kanun'un 63. maddesiyle mülga olmuştur.
4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin dokuzuncu fıkrasının dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan hâlinde, beşinci fıkranın (f), (g), (h), (ı) ve (j) ile (o) bentlerinde yazılı fiiller hakkında idarî yaptırım uygulamaya ve bu fiillerin konusunu oluşturan her türlü eşyanın mülkiyetinin kamuya geçirilmesi kararını vermeye mahalli mülkî amirlerin, diğer bentlerde yazılı fiiller hakkında idarî para cezası vermeye Kurum'un yetkili olduğu kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
1. Temyize konu Mahkeme kararının, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (ı) bendi uyarınca idari para cezasına konu makaronların mülkiyetinin kamuya geçirilmesi yönünden davanın reddine ilişkin kısmı bakımından;
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın bu kısmı usûl ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Temyize konu Mahkeme kararının 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca idari para cezasına konu yaprak tütün ve şeffaf poşetlerde kıyılmış vaziyetteki tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesi yönelik kısmına gelince;
Dosyanın incelenmesinden, davacıya 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca, "Kurumdan yetki belgesi almadan veya bildirimde bulunmadan tütün ticareti yapıldığından" bahisle … tarih ve … sayılı işlemiyle 61.638,00-TL idari para cezası verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın reddine karar verildiği, söz konusu kararın Dairemizin 19/11/2019 tarih ve E:2014/4992, K:2019/3692 sayılı kararıyla bozulması üzerine … İdare Mahkemesi'nce bozma kararına uyularak … tarih ve E:…, K:… sayılı kararla dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, anılan yargılama sonucunda, 4733 sayılı Kanun'un 8. maddesinin beşinci fıkrasının (h) bendi uyarınca davacıya verilen idari para cezasının hukuka aykırı olduğu sonucuna varılarak söz konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşıldığından, dava konusu 26/12/2011 tarih ve 62407 sayılı işlemin iptaline karar verilen idari para cezasına konu yaprak tütün ve şeffaf poşetlerde kıyılmış vaziyetteki tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmının hukukî dayanağının kalmadığı dikkate alındığında, dava konusu işlemin bu kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin yaprak tütün ve şeffaf poşetlerde kıyılmış vaziyetteki tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmına yönelik davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine,
2. … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının idari para cezasına konu makaronların mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ONANMASINA,
3. Davacının temyiz isteminin kısmen kabulüne;
4. Temyize konu İdare Mahkemesi kararının yaprak tütün ve şeffaf poşetlerde kıyılmış vaziyetteki tütünün mülkiyetinin kamuya geçirilmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
5. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası gereğince bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 10/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.