Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/5508 E. , 2021/5189 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2015/5508
Karar No : 2021/5189
DAVACI : … Enerji Elektrik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU :
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan yönetmelik ile değiştirilen Geçici 15. maddesinin 1. fıkrasının tamamının, 2. fıkrasındaki “bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren” ve 3. fıkrasındaki “ikinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla” ibarelerinin iptali edilmesi istenmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile yeni bir sisteme geçilerek eskisinden farklı olarak lisans öncesinde tamamlanacak işlemleri gösterir önlisans düzenlemesine yer verildiği, geçiş dönemine ilişkin kurallara ise Kanun’un Geçici 9. maddesinde yer verildiği, ancak 6446 sayılı Kanun’da mevcut üretim lisansların önlisansa dönüştürülmesine ilişkin bir kurala yer verilmediği, Kanun'un Geçici 9. maddesinde 6 aylık süre içerisinde tamamlanacak yükümlülüklerin neler olduğunun gösterilmediği, bu konunun ise Yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin herhangi bir yetkilendirmenin yapılmadığı, Kanunla verilmeyen bir yetkinin kullanıldığı, yatırımcıların durumunu ağırlaştıran ve yasal dayanağı olmayan Yönetmelik maddesinin hukuka aykırı olduğu, Yönetmelik maddesinde kurala bağlanan 6 aylık sürenin çok kısa olduğu, sürenin hak düşürücü süre olarak nitelendirilmesi hukuka aykırı olup sürenin düzenleyici süre olarak kabul edilmesi gerektiği, lisans sahibi şirketlerin kamulaştırmayla ilgili görevlerinin açılacak kamulaştırma ve acele el atma davalarının masrafları ile kamulaştırma bedellerinin ödenmesi ile sınırlı olduğu, kamulaştırma işlemlerinin yürütülmesinin Kurum'un sorumluluğunda olduğundan Yönetmelik maddesinin bu yönüyle de hukuka aykırı olduğu, nitekim Kurum tarafından Yönetmelik maddesi 04/02/2015 tarihinde değiştirilerek geçmişe etkili olarak hukuksuzluğun kısmen giderilmeye çalışıldığı, değişiklik 04/02/2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olmasına rağmen yeni maddenin 1., 3. ve 4. fıkraları ile getirilen hakların kullanılmasını imkânsız kılan ve yanlış anlaşılmalara yol açan Geçici 15. maddenin 2. fıkrasındaki "bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren" ifadesi ile 3. fıkrasındaki "ikinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla" ibarelerinin de iptalinin gerektiği ileri sürülmüştür.
DAVALININ SAVUNMASI :
Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinin tüm yönleriyle hukuka uygun olduğu, Kanun'un Geçici 9. maddesinde üretim tesisi inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerden bahsedildiği, ancak bunların neler olduğu belirtilmeyerek takdirin Kurum'a bırakıldığı, bu yükümlülüklerin neler olduğunun Yönetmeliğin Geçici 15. maddesi ile belirlendiği, maddede 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklik ile yükümlülüklerin yediden dörde düşürüldüğü, 6 aylık sürenin Kanun'da açıkça belirlendiği, yapılan değişikliğin davacı tarafından yanlış yorumlandığı, 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklik ile Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinin tamamının değiştirildiği, maddede ye verilen "bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde" ifadesindeki "bu Yönetmelik" ibaresi ile kastedilenin 04/02/2015 tarih ve 29257 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan "Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik" olmayıp, 02/11/2013 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasası Yönetmeliği olduğu, Geçici 15. maddenin 3. fıkrası açısından ise, kuralda belirtilen inşaat ruhsatına gerek olmadığına daire belgenin belirli bir süre içinde alınmış olması gerektiğini kurala bağlandığı, bu sürenin Kanun'da belirtilen altı aylık süre olduğu, düzenlemelerin Kurum'un kendisine 6446 sayılı Kanun'la verilen görev ve yetkiler kapsamında olduğu savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI …'NIN DÜŞÜNCESİ :
Dava; Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin 04.02.2015 tarih 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren geçici 15. maddesinin 1. fıkrasının, 2. fıkrasındaki; ''Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyle" ibaresinin ve 3. fıkrasındaki; ''İkinci fıkrada belirtilen tarihler itibariyle" ibaresinin iptali istemiyle açılmıştır.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun "Elektrik Piyasası Faaliyetleri" başlıklı 4. maddesinin 1. fıkrasında; Piyasada, bu Kanun hükümleri uyarınca lisans almak koşuluyla yürütülebilecek faaliyetler sayılmış, aynı maddenin 2. fıkrasında da; Piyasada faaliyet gösterecek tüzel kişilerin faaliyetlerinde uymaları gereken usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Kanun'un "Lisans esasları" başlıklı 5. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde; Lisans sahibi tüzel kişilerin lisansları kapsamında sahip oldukları hakları, yükümlülükleri, görevleri, sermaye yeterlilikleri, istihdam edilmesi gereken nitelikli personele ilişkin hükümler ile tarifesi düzenlemeye tabi lisans sahiplerinin haklarının temlikine ilişkin usul ve esasların, Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği belirtilmiş, 5. maddenin 7. fıkrasında ise; Üretim lisansı başvurusunda bulunan tüzel kişiden, önlisans yükümlülüklerinin yerine getirilmesini müteakiben üretim tesisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması halinde irat kaydedilmek üzere, kurulmak istenen üretim tesisinin niteliğine ve büyüklüğüne göre yatırım tutarının yüzde onunu geçmemek üzere teminat mektubu alınacağı, mücbir sebep halleri ile lisans sahibinden kaynaklanmayan haklı sebepler dışında üretim tesisisinin lisansında belirlenen inşaat süresi içerisinde kurulmaması veya kalan süre içerisinde kurulamayacağının tespit edilmesi hallerinde lisansın iptal edileceği ve teminat mektubunun irat kaydedileceği, teminatın alınması, niteliği ve süre uzatımı verilmesine ilişkin usul ve esasların yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır.
Kanun'un "İşletmeye geçmemiş ya da geçememiş lisanslara yönelik işlemler" başlıklı geçici 9. maddesinin 1. fıkrasında da; Üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak; yoksa sadece altı ay süre verileceği, mücbir sebepler dışında, bu süre içerisinde de yükümlülüklerini ikmal edemeyen tüzel kişilerin lisanslarının iptal edileceği düzenlenmiştir.
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan ve 02.11.2013 günlü ve 28809 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin geçici 15. maddesinde; ''Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesindeki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülükler şunlardır;
a) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkının elde edilmesi, rezervuarlı hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları ile ilgili olarak kamulaştırma kararının alınması,
b) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarının onaylanması,
c) Üretim tesisinin inşaatına başlanabilmesi için gerekli olan ön proje onayının alınması,
ç) Bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları için TEİAŞ veya ilgili dağıtım şirketine başvurunun yapılması,
d) 30/4/1983 tarihli ve 18033 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği uyarınca gerekli görüşün alınması,
e) Rüzgâr başvurularına ilişkin Teknik Etkileşim İzninin alınması için gerekli başvurunun yapılmış olması,
f) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararın alınması.
Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla,
a) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde,
b) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişiler, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde, birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir." düzenlemesi yer almakta iken, 04.02.2015 günlü ve 25257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile yukarıda yer verilen geçici 15. madde; ''Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesindeki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülükler şunlardır:
a) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmek, hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları hakkında ilgili idarelerden kamulaştırma kararı almak. b) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarını onaylatmak.
c) Rüzgâr başvurularına ilişkin Teknik Etkileşim İzninin alınması için gerekli başvuruyu yapmak.
ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararı almak.
Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla,
a) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde,
b) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişiler, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde, birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir.
İkinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden birinci fıkrada sayılan belgeler istenmez.
Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hakkında bu madde uyarınca işlem tesis edilmiş lisans sahibi tüzel kişilerin durumları re’sen yeniden değerlendirilir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Görüldüğü üzere, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin geçici 15. maddesinde 04.02.2015 tarihinde yapılan değişiklikle; maddenin 1. fıkrasında yer alan yükümlülükler azaltılmış, 2. fıkrada herhangi bir değişikliğe gidilmemiş ve maddeye 3. ve 4. fıkra olmak üzere, iki yeni fıkra eklenmiştir.
Anılan maddede; 6446 sayılı Kanun'un yukarıda yer verilen geçici 9. maddesinde belirtilen, "...üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülükler" in neler olduğu sayılmış ve yine Kanun'un geçici 9. maddesinde yer aldığı üzere, bu yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak; yoksa sadece altı ay süre verileceği kurala bağlanmış, ayrıca; Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyle, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden 1. fıkrada sayılan belgelerin istenmeyeceği kurala bağlamıştır.
İlgili mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Yönetmeliğin dava konusu geçici 15. maddesinin 1. fıkrasında sayılan yükümlülükler bakımından, 6446 sayılı Kanun'un 5. maddesi ile, Kuruma, ''yönetmelikle'' düzenleme yapma yetkisinin verilmiş olduğu, geçici 15. maddenin dava konusu diğer fıkralarda ise, Kanun'un geçici 9. maddesinde belirtilen hususlara paralel düzenlemelerin yer aldığı görülmektedir.
Öte yandan, geçici 15. maddenin 2. fıkrasında yer alan, "yönetmeliğin yürürlük tarihi" nden kastedilen tarihin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Resmi Gazetede yayımlandığı 02.11.2013 tarihi olduğu ve geçici 15. maddeye 04.02.2015 tarihli değişiklikle eklenen 3. fıkrada yer alan "ikinci fıkrada belirtilen tarih" ibaresinde kastedilen tarihin de, bu doğrultuda 02.11.2013 tarihi olduğu açıktır. Nitekim, anılan maddenin değiştirilme amacı ve biçiminden de anlaşılacağı üzere, söz konusu geçici madde ile, tüzel kişilerin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 02.11.2013 tarihi itibarıyla altı ay ek süre verilmek suretiyle yükümlülüklerini tamamlamaları öngörülmüş ve yine bu tarih itibarıyla inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerin haklarının korunması yoluna gidilmiştir.
Davacı tarafından ileri sürülen, dava konusu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına yönelik olarak tesis edilmiş olan uygulama işlemlerine ilişkin iddiaların ise, davacı tarafından, anılan uygulama işlemlerinin iptali istemi ile ... İdare Mahkemesine (E:2015/693) açılan davada değerlendirileceği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, davanın reddine karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Dava konusu edilen kurallar arasında yer alan 04/02/2015 tarih ve 25257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değiştirilen Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinin 3. fıkrasında, 22/10/2016 tarih ve 29865 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmeliğin 20. maddesi ile değişiklik yapılarak "ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan" ifadesinin fıkradan çıkarıldığı görülmekle birlikte 09/07/2015 tarih ve 5677-31 sayılı Kurul ile ile davacı şirket hakkında uygulama işlemi tesis edildiği görüldüğünden iptali istenen tüm kurallar açısından esasın incelenmesine geçildi.
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Davacı şirket, Erzurum ili … ilçesinde tesis edilmekte olan Ardanuç-9 HES projesi kapsamında 12/09/2012 tarihli üretim lisansına sahiptir. Davacı tarafından inşaat öncesi dönem süresinin 6 ay uzatılması istemiyle yapılan başvuru … sayılı Kurul kararı ile reddedilmiş, … sayılı Kurul kararı ile de davacının üretim lisansının iptaline, teminat mektubunun irat kaydedilmesine ve 3 yıl süre ile elektrik piyasasında lisans alamamasına, lisans başvurusunda bulunamamasına, lisans başvurusu yapan tüzel kişilerde doğrudan ya da dolaylı pay sahibi olamamasına, yönetim kurullarında görev alamamasına karar verilmiştir. Kurul kararının dayanağı Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Geçici 15. maddesinin iptali istemiyle Dairemizin 2015/1775 sayılı esasına kayden daha önce dava açılmıştır.
Sonrasında, 04/02/2015 tarih ve 25257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Yönetmeliğinin Geçici 15. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Değişiklik sonrasında Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinini 4. fıkrasında yer verilen “Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hakkında bu madde uyarınca işlem tesis edilmiş lisans sahibi tüzel kişilerin durumları re’sen yeniden değerlendirilir.” kuralı gereği davacı tarafından 04/03/2015 tarihinde davalı idareye tekrar inceleme için başvuru yapılmış, başvurunun 09/07/2015 tarih ve 5677-31 sayılı Kurul kararı ile tekrar reddi üzerine söz konusu uygulama işleminin dayanağı olduğu ileri sürülen Yönetmelik hükümlerinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İLGİLİ MEVZUAT:
6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 5. maddesinde, lisansın, bu Kanun hükümleri uyarınca üzerinde kayıtlı piyasa faaliyetlerinin yapılabilmesi için tüzel kişilere verilen izin belgesi olduğu, 11. maddenin onuncu fıkrasında belirtilen piyasalara ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, lisanslara ilişkin olarak başvuru ve değerlendirme usul ve esasları ile lisansların verilmesi, tadili, sona erdirilmesi, iptali, süreleri, süre uzatımı, yenilenmesi ve lisans kapsamındaki hak ve yükümlülüklerin belirli bir süre askıya alınmasına ilişkin usul ve esasların Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (Kurum) tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği, tüzel kişilerin, Kurul tarafından belirlenen lisans alma, lisans yenileme, lisans tadili, lisans sureti çıkartma ve yıllık lisans bedellerini Kuruma ödemek zorunda olduğu kurala bağlanmıştır.
Kanun'un "İşletmeye geçmemiş ya da geçememiş lisanslara yönelik işlemler" başlıklı Geçici 9. maddesinde, "(1) Üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak; yoksa sadece altı ay süre verilir. Mücbir sebepler dışında bu süre içerisinde de yükümlülüklerini ikmal edemeyen tüzel kişilerin lisansları iptal edilir.
(2) Kamu kuruluşlarından elektrik üretim tesisi kurmak üzere redevans usulüyle alınmış kömür sahası için verilmiş lisanslar ile lisansa dercedilmiş inşaat öncesi süre içerisinde yapılması gereken kamulaştırma ve demiryolu rölekasyon işlemleri bu süre içerisinde tamamlanamayacağı Kuruma gerekçeleriyle belgelendirilen ve bu gerekçeleri Kurul tarafından kabul edilen lisanslar için birinci fıkra hükmü uygulanmaz.
(3) Mevcut üretim veya otoprodüktör lisanslarını ya da lisans başvurularını sonlandırmak isteyen tüzel kişilerin bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihi takip eden bir ay içerisinde Kuruma başvurmaları hâlinde lisansları veya başvuruları sonlandırılarak teminatları iade edilir." kuralına yer verilmiştir.
DAVA KONUSU YÖNETMELİK MADDELERİNİN İNCELENMESİ:
Sözlük anlamı ile "düzenli hâle koymak, düzen vermek, tanzim ve tertip etmek" olarak tanımlanan "düzenleme", kamu hukukunda kural koyma ile eş anlamlıdır. Kural ise; sürekli, soyut, nesnel, genel (kişilik dışı) durumları belirleyen ve gösteren norm olarak tanımlanmaktadır. (ÖZAY İl Han, Günışığında Yönetim, 2017, İstanbul, s. 426). Yasama organının yasama tasarrufları dışında, idare, Anayasa ve kanunlardan aldığı yetki ile, kural koyma (düzenleme yapma) yetkisine sahiptir. "Kural işlemler" (ya da diğer adıyla genel düzenleyici işlemler), üst hukuk kurallarına uygun olarak hukuk düzenine yeni kural getiren ya da mevcut bir kuralı değiştiren veya kaldıran tek yanlı idarî işlemlerdir. Düzenleme yetkisini kullanarak tüzük, yönetmelik, tebliğ, genelge gibi genel düzenleyici işlemleri yapan idarenin bir işleminin düzenleyici nitelik taşıdığının kabul edilebilmesi için, söz konusu işlemin sürekli, soyut, nesnel, genel durumları belirleyen ve gösteren hükümler içermesi, başka bir anlatımla, belirtilen nitelikte kurallar konulmuş olması zorunlu olup, bu genel düzenlemelerin üst hukuk kurallarına aykırı hükümler içermemesi gerekir.
04/02/2015 tarih ve 25257 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 1. maddesi ile Yönetmeliği'nin "Mevcut lisans sahiplerine altı aylık süre verilmesi" başlıklı Geçici 15.maddesi, "'Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesindeki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülükler şunlardır:
a) Üretim tesisinin kurulacağı sahanın lisans sahibi tüzel kişinin mülkiyetinde olmaması halinde, söz konusu sahanın mülkiyet veya kullanım hakkını elde etmek, hidroelektrik santrallerinde su tutma alanları hakkında ilgili idarelerden kamulaştırma kararı almak.
b) Kurulması planlanan üretim tesisine ilişkin imar planlarını onaylatmak.
c) Rüzgâr başvurularına ilişkin Teknik Etkileşim İzninin alınması için gerekli başvuruyu yapmak.
ç) Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği kapsamında alınması gerekli olan kararı almak.
(2) Bu Yönetmeliğin yürürlük tarihi itibarıyla,
a) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi biten tüzel kişiler, bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren en geç altı ay içerisinde,
b) İnşaat öncesi döneme ilişkin süresi bitmeyen tüzel kişiler, kalan inşaat öncesi sürelerine altı ay eklenmek suretiyle bulunacak süre içerisinde, birinci fıkrada belirtilen yükümlülüklerin tamamlandığına ilişkin bilgi ve belgeleri Kuruma sunmakla yükümlüdür. Bu süre içerisinde söz konusu yükümlülükleri tamamlayamayan tüzel kişiler hakkında Kanunun geçici 9 uncu maddesinin birinci fıkrası çerçevesinde işlem tesis edilir.
(3) İkinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla, inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerden birinci fıkrada sayılan belgeler istenmez.
(4) Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce hakkında bu madde uyarınca işlem tesis edilmiş lisans sahibi tüzel kişilerin durumları re’sen yeniden değerlendirilir.” şeklinde değiştirilmiştir.
Davacı tarafından, Kanun’da Geçici 9. maddede 6 aylık süre içerisinde tamamlanacak yükümlülüklerin neler olduğunun gösterilmediği, bu konunun ise Yönetmelikle düzenleneceğine ilişkin herhangi bir yetkilendirmenin yapılmadığı, Kanunla verilmeyen bir yetkinin kullanıldığı iddia edilmektedir.
Düzenleyici kurumlar, ilgili bulundukları piyasada düzenleme ve denetleme görevi üstlenmekte olup, bu kuruluşların temel işlevi, toplumsal ve ekonomik hayatın temel hak ve özgürlükler ile yakından ilişkili alanlarındaki kamusal ve özel kesim etkinliklerini, birtakım kurallar koyarak düzenlemek, konulan kurallara uyulup uyulmadığını izlemek ve denetlemektir. Elektrik piyasası ile ilgili olarak düzenlemeler yapma yetkisine sahip olan davalı Kurumun, 6446 sayılı Kanun ile kendisine tanınan bu yetkiyi dava konusu kuralları yürürlüğe koymak suretiyle kullandığı görülmektedir.
Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği'nin Geçici 15. maddesinde 04/02/2015 tarihinde yapılan değişiklikle; maddenin 1. fıkrasında yer alan yükümlülükler azaltılmış, 2. fıkrada herhangi bir değişikliğe gidilmemiş ve maddeye 3. ve 4. fıkra olmak üzere, iki yeni fıkra eklenmiştir.
6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinde, üretim lisansına dercedilen inşaat öncesi süre içerisinde, üretim tesisinin inşaatına başlanması için yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerini ikmal edememiş tüzel kişilere, varsa kalan inşaat öncesi sürelerine ek olarak, yoksa sadece altı ay süre verileceği kurala bağlanmıştır. Yönetmeliğin Geçici 15. maddesinde de, 6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesi çerçevesinde yükümlülüklerin tamamlanmasını teminen mevcut lisans sahiplerine 6 aylık süre verilmesi hususunun düzenlendiği, dayanağı Kanun uyarınca üretim lisansı sahiplerine inşaat öncesi dönem için verilen bu sürenin, daha önce kullanılmış sürelerine ekleneceği şeklinde Kanun'a paralel nitelikte düzenlemelere yer verildiği açıktır.
Yönetmelik hükmünde 6446 sayılı Kanun'un Geçici 9. maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki tüzel kişilerin tamamlaması gereken yükümlülüklerin sayısının düşürüldüğü, bu hususların zaten üretim lisansı başvurusunda bulunanların öncelikle üretim tesisi inşaatına başlayabilmesi için yürürlükteki mevzuattan kaynaklanan yükümlülüklerine ilişkin olduğu, her türlü izin, ruhsat, onay ve benzeri belgeleri kapsadığı, elektrik üretim tesisi inşaatına başlamadan önce yatırımın yapılacağı alana ilişkin mülkiyet ve kullanım haklarına yönelik bulunduğu görülmektedir.
Değişiklik sonrasında Geçici 15. maddenin 2. fıkrasında aynen yer alan, "yönetmeliğin yürürlük tarihi" ibaresi ile kastedilen tarihin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin Resmî Gazete'de yayımlandığı 02/11/2013 tarihi olduğu ve Geçici 15. maddeye 04/02/2015 tarihli değişiklikle eklenen 3. fıkrada yer alan "ikinci fıkrada belirtilen tarih" ibaresi ile kastedilen tarihin de bu doğrultuda 02/11/2013 tarihi olduğu açıktır. Nitekim, anılan maddenin değiştirilme amacı ve biçiminden de anlaşılacağı üzere, söz konusu geçici madde ile tüzel kişilerin, Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin yürürlüğe girdiği 02/11/2013 tarihi itibarıyla altı ay ek süre verilmek suretiyle yükümlülüklerini tamamlamaları öngörülmüş ve yapılan değişiklik ile geçmişe etkili olarak 02/11/2013 tarihi itibarıyla Yönetmelik'te öngörülen sürelerde inşaat ruhsatını alan veya inşaat ruhsatı yerine geçen belge temin eden ya da inşaat ruhsatına gerek olmadığına dair belge alan lisans sahibi tüzel kişilerin haklarının korunması yoluna gidilmiştir.
Bu nedenle, iptali istenen Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin 04/02/2015 tarih ve 29257 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Geçici 15. maddesinin 1. fıkrasının tamamının, 2. fıkrasındaki “bu Yönetmeliğin yürürlük tarihinden itibaren” ve 3. fıkrasındaki “ikinci fıkrada belirtilen tarihler itibarıyla” ibarelerinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam …-TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca …-TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 16/12/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.