Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/5546 E. , 2021/3987 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/5546
Karar No:2021/3987
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Kurumu
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : …Kurumsal Bilişim Çözümleri Ltd. Şti.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü'nce 23/11/2011 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "Fatih Projesi Kapsamında Bilgi Teknoloji Malzemelerinin Satın Alınması" ihalesine yönelik olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair 04/03/2015 tarih ve 2015/UM.II-709 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; uyuşmazlık konusu ihaleye yönelik olarak davacı tarafından 01/12/2011 tarihli dilekçeyle yapılan itirazen şikâyet başvurusunun 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararı ile süre yönünden reddine karar verildiği, bu kararın iptali istemiyle açılan davada, … İdare Mahkemesi'nce … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ile anılan Kurul kararının iptaline karar verildiği, dava konusu Kurul kararının anılan mahkeme kararı üzerine tesis edildiği, ancak davalı idarenin temyiz talebi üzerine, Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 18/06/2014 tarih ve E:2014/1350, K:2014/2556 sayılı kararı ile dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle anılan mahkeme kararının bozulmasına karar verildiği anlaşıldığından, hukukî dayanaktan yoksun kalan dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle, hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyize konu Mahkeme kararında, dava konusu Kurul kararının dayanaksız kaldığı belirtilmişse de bu tespitin hatalı olduğu, anılan Mahkeme kararının konusunun 2012/UM.I-2955 sayılı Kurul kararı olduğu, konusuz kalan dava hakkında "karar verilmesine yer olmadığı" kararı verilmesi gerekirken "iptal" kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyize konu Mahkeme kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
1) Ulaştırma Bakanlığı Haberleşme Genel Müdürlüğü tarafından 23/11/2011 tarihinde açık ihale usulü ile “Fatih Projesi Kapsamında Bilgi Teknoloji Malzemelerinin Satın Alınması” ihalesi yapılmıştır.
2) Davacı tarafından uyuşmazlık konusu ihaleye yönelik olarak 17/11/2011 tarihli dilekçeyle yapılan şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, 01/12/2011 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
3) Bu başvuruda "İhale dokümanında özel üretim olarak talep edilen etkileşimli tahtanın patentinin …Elektronik San. ve Tic. A.Ş. tarafından alındığı, bu durumun da firmalarının teklif vermesini hukuken ve fiilen imkansız hale getirdiği, ayrıca idarenin şartnamede patentli bir ürüne ilişkin tanımlama yapmış olmasının 4734 sayılı Kanun'un 12. maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu hususun idarece öğrenildiği tarihten itibaren ihalenin iptal edilmesi gerektiği" şeklinde belirtilen 11. iddia yönünden; idareye yapılan 03/11/2011 ve 17/11/2011 tarihli başvurularda iddia konusu hususlara yer verilmediği gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararı alınmıştır.
4) 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmesinin durdurulması istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesi'nce verilen … tarih ve E:… sayılı yürütmenin durdurulması isteminin reddine ilişkin karara itiraz edilmesi üzerine … Bölge İdare Mahkemesi'nce … tarih ve Y.D. İtiraz No:… sayılı karar ile "... idareye başvuruda bulunularak şikâyet süreci işletilmeden itirazen şikâyete konu edilen bu hususun öncelikle ihaleyi yapan idare tarafından incelenip değerlendirilmesi zorunlu olduğundan, diğer konulardan ayrılmak suretiyle ilgili idareye gönderilmesi gerekmekte olup, iddianın dikkate alınmamak suretiyle reddinde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle Kurul kararının yürütmesinin durdurulmasına karar verilmiştir.
5) Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 20/06/2012 tarih ve 2012/MK-190 sayılı Kurul kararı ile "başvurunun idareye gönderilmesine" karar verilmiştir.
6) Anılan Kurul kararının idareye fakslandığı 22/06/2012 tarihini izleyen on gün içerisinde bir karar alınmaması üzerine davacı tarafından Kurula tekrar itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
7) 18/07/2012 tarih ve 2012/UM.I-2955 sayılı Kurul kararı ile; "söz konusu iddiaların ihale dokümanına itiraz niteliğinde olduğu, dolayısıyla ihale tarihinin üç iş günü öncesinde idareye başvuruda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra başvuru yapıldığı" anlaşıldığından başvurunun süre yönünden reddine karar verilmiştir.
8) Diğer taraftan 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararına ilişkin yargılama sürecinde;
8.1) … İdare Mahkemesi'nin … esasına kayıtlı dosya, bağlantı sebebiyle … İdare Mahkemesi'ne gönderilmiş, … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile, … Bölge İdare Mahkemesi'nin Y.D. İtiraz No:… sayılı kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
8.2) Bu kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 18/06/2014 tarih ve E:2013/1202, K:2014/2560 sayılı kararıyla mahkeme kararının gerekçeli onanmasına karar verilmiştir.
8.3) Dairemizin anılan kararına yönelik olarak davalı idare tarafından karar düzeltme talebinde bulunulması üzerine, Dairemizin 12/11/2014 tarih ve E:2014/4085, K:2014/3500 sayılı kararıyla, "... davacının, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun'da öngörülen şekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ancak ... iddiasının esastan değerlendirilmesi gerekirken bu iddiasının dikkate alınmayarak reddine karar veril(mesinin) ... hukuka aykırı olduğu" gerekçesiyle karar düzeltme istemi kabul edilerek, anılan Mahkeme kararının belirtilen gerekçeyle onanmasına karar verilmiştir.
8.4) Bu kararın yerine getirilmesini teminen alınan 18/02/2015 tarih ve 2015/MK-60 sayılı Kurul kararıyla “ Kamu İhale Kurulu'nun 19/12/2011 tarihli ve 2011/UM.II-4230 sayılı kararının başvuru sahibinin 11. iddiasına ilişkin kısmının iptaline,
...
Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 01/12/2011 tarihli itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 11. iddiasının esasının incelenmesine” karar verilmiştir.
8.5) Akabinde anılan 11. iddianın esasının incelenmesine ilişkin 04/03/2015 tarih ve 2015/UM.II-709 sayılı Kurul kararı tesis edilmiştir.
9) Bu kararın iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.
10) Öte yandan, 18/07/2012 tarih ve 2012/UM.I-2955 sayılı Kurul kararına ilişkin yargılama sürecinde ise;
10.1) Anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla "söz konusu başvurunun süresinde olduğu, davacının anılan 11. iddiası hakkında esasa girilerek karar verilmesi gerekirken aksi yönde tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı" gerekçesiyle Kurul kararının iptaline karar verilmiştir.
10.2) Bu kararın davalı idare tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 18/06/2014 tarih ve E:2014/1350, K:2014/2556 sayılı kararı ile; "davacı tarafından, 17/11/2011 tarihinde şikâyet başvurusu yapıldığı, ancak bu başvuruda yer almayan ve 01/12/2011 tarihinde Kamu İhale Kurumu'na yapılan başvurunun 11. sırasında yer alan "İhale dokümanında özel üretim olarak talep edilen etkileşimli tahtanın patentinin … Elektronik San. ve Tic. A.Ş. tarafından alındığı, bu durumun da firmalarının teklif vermesini hukuken ve fiilen imkânsız hale getirdiği, ayrıca idarenin şartnamede patentli bir ürüne ilişkin tanımlama yapmış olmasının 4734 sayılı Kanun'un 12. maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu hususun idarece öğrenildiği tarihten itibaren ihalenin iptal edilmesi gerektiği" iddiasının dokümana yapılan bir itiraz olduğu, davacı tarafından, ... 4734 sayılı Kanun'un 55. maddesinde yer alan emredici hüküm gereğince, en geç, ihale tarihinin üç iş günü öncesi olan, 17/11/2011 tarihinde idare nezdinde ileri sürülmüş olması gerekmekte olup, o tarihte yapılan başvuruda bu hususa yer verilmediği anlaşıldığından, ... 4734 sayılı Kanun'un 55. maddesinde süreye ilişkin olarak getirilen açık hüküm dikkate alındığında, ... bu süre geçtikten sonra başvuru yapıldığı sonucuna varıl(dığından) dava konusu Kurul kararında hukuka aykırı bir yön görülme(diği)" gerekçesiyle anılan Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiş; davacının karar düzeltme talebi de Dairemizin 12/03/2015 tarih ve E:2014/4368, K:2015/1012 sayılı kararıyla reddedilmiştir.
10.3) … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile bozma kararına uyularak Dairemiz kararında belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
10.4) Bu kararın temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 31/12/2015 tarih ve E:2015/4938, K:2015/4873 sayılı kararıyla anılan Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.
10.5) Bu suretle, davacı şirketin uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin 11. iddiasına yönelik başvurusunun süresi içerisinde yapılmadığından bahisle süre yönünden reddine dair anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davanın reddi yolundaki Mahkeme kararı kesinleşmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Ayrıntısı yukarıda açıklanmış olduğu üzere, uyuşmazlık konusu ihaleye yönelik olarak davacı şirket tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusunda "İhale dokümanında özel üretim olarak talep edilen etkileşimli tahtanın patentinin … Elektronik San. ve Tic. A.Ş. tarafından alındığı, bu durumun da firmalarının teklif vermesini hukuken ve fiilen imkânsız hâle getirdiği, ayrıca idarenin şartnamede patentli bir ürüne ilişkin tanımlama yapmış olmasının 4734 sayılı Kanun'un 12. maddesine aykırılık teşkil ettiği, bu hususun idarece öğrenildiği tarihten itibaren ihalenin iptal edilmesi gerektiği" şeklinde ifade edilen 11. iddiaya yönelik olarak, söz konusu iddianın, "ihale dokümanına itiraz niteliğinde olduğu, dolayısıyla ihale tarihinin üç iş günü öncesinde idareye başvuruda bulunulması gerekirken bu süre geçtikten sonra başvuru yapıldığı" gerekçesiyle başvurunun süre yönünden reddine dair 18/07/2012 tarih ve 2012/UM.I-2955 sayılı Kurul kararının hukuka uygun olduğu kesinleşen yargı kararı ile ortaya konulmuştur.
Her ne kadar, aynı iddiaya yönelik 19/12/2011 tarih ve 2011/UM.II-4230 sayılı Kurul kararına ilişkin olarak Dairemizin 12/11/2014 tarih ve E:2014/4085, K:2014/3500 sayılı, "Kurul tarafından başvuru sahibinin iddialarının şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği" gerekçesiyle verilen karar düzeltme isteminin kabulüne ilişkin kararın yerine getirilmesini teminen, dava konusu Kurul kararı alınmış ise de anılan iddia yönünden bu aşamada yeniden bir inceleme yapılmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu itibarla, anılan iddiaya yönelik itirazen şikâyet başvurusunun 4734 sayılı Kanun'da öngörülen süreler içerisinde yapılmadığından bahisle süre yönünden reddine dair verilen Kurul kararı yukarıda aktarıldığı üzere kesinleşen yargı kararı ile hukuka uygun bulunduğundan, aynı iddianın davalı idarece bir başka yargı kararının uygulanmasını teminen yeniden incelenmesi suretiyle tesis edilen dava konusu Kurul kararının iptali istemiyle açılan işbu davanın konusunun kalmadığı sonucuna varılmıştır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen …-TL temyiz yargılama giderlerinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Toplam …-TL ilk derece yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6. İlk derece aşamasında kullanılmayan …-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacıya iadesine,
7. Vekâlet ücretine hükmedilmemesine,
8. Posta giderleri avansından artan tutarların taraflara iadesine,
9. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
10. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/11/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.