Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/6327 E. , 2021/1777 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/6327
Karar No:2021/1777
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Sanal Çarşıları ve Ticaret A.Ş.
VEKİLLERİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Büyükşehir Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: İstanbul İli, Fatih İlçesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı 2.249,00 m² yüzölçümlü taşınmaz ile üzerinde bulunan 232,62 m² kapalı alanlı ve 120 m² teras alanlı kafeteryanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 71. maddesi uyarınca aylık 15.000,00-TL bedel üzerinden 10 yıllığına İl Özel İdarenin iştiraki olan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye kiralanmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümenince geri alınmasına ve kira sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; İstanbul Özel İdaresi İl Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile ihalesiz olarak, İstanbul İli, Fatih İlçesi, ... pafta, ... ada, … parsel sayılı 2.249,00 m2 yüzölçümlü taşınmaz ile üzerinde bulunan 232,62 m² kapalı alanlı ve 120 m² teras alanlı kafeteryanın 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesi uyarınca aylık 15.000,00 TL bedel üzerinden 10 yıllığına İl Özel İdarenin iştiraki olan ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye kiralanmasına karar verildiği, 6360 sayılı Kanun'un 1/5. maddesi hükmü gereğince İstanbul İl Özel İdaresi'nin tüzel kişiliğinin sona ermesi nedeniyle, Valilik makamının olurları ile kurulan Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun 13/03/2014 tarihli kararı ile uyuşmazlık konusu taşınmazın mülkiyetinin İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na geçtiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile söz konusu kiralama işleminin 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceğinden bahisle İl Encümeni tarafından alınan ... tarih ve ... sayılı kararın geri alınmasına karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlık konusu taşınmazın İl Özel İdaresi'nin iştiraki olan ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye kiralanmasına ilişkin İstanbul Özel İdaresi İl Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı kararının 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesine dayandırıldığı; bu maddeye göre, Kanun kapsamına giren idarelerin her türlü ihtiyaçlarının kamu iktisadi teşebbüsleri ile sermayesinin yarısından fazlası tek başına veya birlikte Devlete, kamu iktisadi teşebbüslerine veya mahalli idarelere ait kuruluşlardan temini ile ilgili ihale işlerinin Maliye Bakanlığı'nın uygun görüşü alınarak kıymet takdiri suretiyle yapılabileceği; bu maddenin idarenin harcama yapmak suretiyle temin edeceği mal veya hizmet alımı ya da yapım ihaleleri için öngörüldüğü; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 69. maddesi ile 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesinin zımnen ilga edildiği; idareye gelir getirici niteliği ön planda bir tasarruf olduğu anlaşılan taşınmaz kiralama ihalesinin, idarenin her türlü ihtiyacının teminine ilişkin işlerden olmadığı, dolayısıyla 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, bu nedenle de uyuşmazlık konusu taşınmazın ihalesiz olarak kiraya veren idare olan İl Özel İdaresi'nin iştiraki olan ... İnş. San. ve Tic. A.Ş.'ye kiralanmasına ilişkin işlem açıkça hukuka aykırı olduğundan, anılan işlemin geri alınması yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, taşınmazın ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. tarafından yapılan kiralama ihalesinin davacı şirket uhdesinde kaldığı, ... tarih ve ... sayılı kiralama işleminin hukuka uygun olduğu, bu nedenle geri alınamayacağı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :Davalı idare tarafından, hizmet ve mal alımları ile yapım ve taşıma işlerinin ihalelerine ilişkin olan 2886 sayılı Kanun'un 71. maddesinin taşınır ve taşınmaz mal kiralama işlerinde uygulanamayacağı, dolayısıyla anılan madde uyarınca açıkça hukuka aykırı şekilde alınan kararın her zaman geri alınabileceği, bu nedenle tesis edilen geri alma işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin reddine,
2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 18/05/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava, İstanbul ili, Fatih ilçesi, ... pafta, ... ada, … parsel sayılı 2.249,00 m² yüzölçümlü taşınmaz ile üzerinde bulunan 232,62 m² kapalı alanlı ve 120 m² teras alanlı kafeteryanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 71. maddesi uyarınca aylık 15.000,00-TL bedel üzerinden 10 yıllığına İl Özel İdarenin iştiraki olan ... İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye kiralanmasına dair ... tarih ve ... sayılı işlemin, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Encümenince geri alınmasına ve kira sözleşmesinin feshine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemi ile açılmıştır.
Davacı ... Sanal Çarşıları ve Tic. A.Ş. tarafından … Sulh Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında davalılar ... İnşaat Restorasyon Mad. San. ve Tic. A.Ş ve İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine açılan "kiracılık sıfatının tesbiti istemli" davada, anılan Mahkeme tarafından … tarih ve K:… sayılı karar ile, "Mülkiyeti hazineye ait olan dava konusu kiralananın, İstanbul İl Özel İdaresi tarafından ihale yoluyla alt kiraya verilmek üzere 14/06/2013 tarihinde İstanbul İl Özel İdaresi iştiraki olan ... A.Ş.'ne kiralandığı, bilahare 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümleri gereğince ihaleye çıkarılıp Beyoğlu 6. Noterliği'nin … tarih ve … yevmiye numaralı kira sözleşmesi ile de ihaleyi kazanan davacı şirket ile 10 yıllık kira sözleşmesi imzalandığı, 6360 sayılı Kanun ile il özel idarelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılması ve iştirak şirketleri ile malvarlıklarının bulundukları büyükşehir belediyelerine devredilmesi üzerine kiralanan taşınmazın ve ... A.Ş.'nin İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne devredildiği, İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeni tarafından kiralananın kiraya verilme kararının 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 71. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği gerekçesi ile kira sözleşmesinin feshine karar verildiği ve yargılama esnasında Fatih Kaymakamlığının … tarih ve … sayılı yazısı taşınmazın tahliye edildiği hususlarında taraflar arasında anlaşmazlık bulunmamaktadır.
Davacı, dava konusu kiralananı 2886 sayılı Yasa hükümlerine göre ihale yoluyla kiralamış ve on yıllık sözleşme imzalanmıştır. Davacı ile İstanbul İl Özel İdaresi iştiraki olan ... A.Ş. arasındaki kira sözleşmesi, kiralananı 6360 sayılı Kanun ile İl Özel İdarelerinin tüzel kişiliklerinin kaldırılması sonucu devralan davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığını bağlar. Kira müddeti on yıl olup, ancak kira dönemi sonunda sözleşme uzamayıp, kendiliğinden sona erecektir. Taraflar arasında usulünce imzalanmış bir kira sözleşmesi bulunmakla, davacı kiracının işgalci durumunda bulunmadığı, kiracılık sıfatının devam ettiği anlaşıldığından davanın kabulüne" şeklinde karar verilmiştir.
Kiracılığın tespiti dâvasına dair bu karar, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile onanmış, davalılardan İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı tarafından yapılan kararın düzeltilmesi talebi de 20/11/2018 tarihinde reddedilmiştir.
Bu durumda, adli yargı mercileri tarafından verilen "kiracılık sıfatının devam ettiğine" dair kesinleşmiş mahkeme kararının varlığı dikkate alındığında, kiralama işleminin geri alınmasına ve sözleşmenin feshine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığından, davanın reddine ilişkin temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.