Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2015/6427 E. , 2021/1552 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONÜÇÜNCÜ DAİRE
Esas No:2015/6427
Karar No:2021/1552
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı (mülga … Bakanlığı)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Yazılım Elektronik ve İletişim Teknolojileri İnşaat Turizm Ticaret A.Ş.
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Ekonomi Bakanlığı'nca 27/01/2012 tarihinde gerçekleştirilen "Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi ve Devlet Destekleri Otomasyon Projesi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin, projeyi idari ve teknik şartname ile sözleşme hükümlerine göre tamamlamadığından bahisle 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca 1 (bir) yıl süreyle tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin 02/07/2014 tarih ve 29048 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan … tarih ve … sayılı davalı idare işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu olayda, 17/10/2014 tarihli ara kararı ile 12/05/2014 tarihli tutanaktaki eksikliklerin hangi ihale dokümanından ve ihale dokümanının hangi maddesinden kaynaklandığının sorulduğu, konuyu açıklayan net bilgi ve belgelerin davalı idareden istenilmesine rağmen davalı idare tarafından verilen cevapta, söz konusu tutanaktaki eksikliklerin hangi ihale dokümanı ve ihale dokümanının hangi maddesine aykırı olduğunun ortaya konulamadığı, dolayısıyla projenin idari ve teknik şartname ile sözleşmenin hangi hükümlerine aykırı olduğunun somut olarak tespit edilmemesi nedeniyle, davacı şirketin ihalelere katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, teknik bilgi gerektiren uyuşmazlıkta tarafların sözleşmeye uygun hareket edip etmediği konusunda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, bilirkişi incelemesi yapılmamasının usul ve yasaya aykırı olduğu, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında açılan davada hazırlanan bilirkişi raporunda, idarenin sözleşmeyi feshetmesinin kanun ve sözleşmeye uygun olduğunun tespit edildiği, hukuk mahkemesinde görülen davanın sonucunun bakılan dava ile ilgisi olduğundan karar verilmeden önce bu davanın beklenmesi yönündeki talebin dikkate alınmadığı, davacının yükümlülüklerini ayıpsız ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, Teknik Şartname'nin birden fazla kuralını ihlal ettiği, teslim edilen program modüllerinin hata verip çalışmadığı, kontrol tutanağında projenin kabulüne engel olan hata ve eksikliklerin Gereksinim ve Tasarım Dokümanları'nın hangi maddelerine uygun olmadığının açıklandığı, sunulan beyanların ve raporun mahkemece dikkate alınmadığı, işlemin mevzuata uygun şekilde tesis edildiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davalının duruşma istemi yerinde görülmeyerek istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
MADDİ OLAY :
Ekonomi Bakanlığı'nca 27/01/2012 tarihinde gerçekleştirilen "Dahilde ve Hariçte İşleme Rejimi ve Devlet Destekleri Otomasyon Projesi" ihalesi üzerinde kalan davacı şirket ile 28/02/2012 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Söz konusu sözleşmeye göre proje kapsamında 3 aşamada yapılacak modüllerin genel kabulü için öngörülen 15 aylık sürenin 19/06/2013 tarihinde sona ermesi gerekirken, davacının talebi üzerine bu süre önce 15/08/2013 tarihine, ardından da 08/11/2013 tarihine kadar uzatılmış, sözleşme süresinin nihai bitiş tarihi olan 08/11/2013 tarihinde projenin en son hali Kontrol Teşkilatı tarafından yapılacak inceleme ve testlere esas teşkil etmek üzere Bakanlığın veritabanı ve uygulama sunucusuna konuşlandırılmıştır.
Kontrol Teşkilatı 12/11/2013 tarihinde toplanarak anılan projenin idari ve teknik şartnamede belirtilen özelliklere göre hazırlanıp hazırlanmadığını belirlemek üzere incelemelere başlamış, yapılan inceleme ve testler sonucunda hazırlanan 02/12/2013 tarihli tutanak ile projede tespit edilen eksiklikler sıralanmış ve projenin bu haliyle kabul edilmesinin mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Bunun üzerine 25/12/2013 tarihli ihtar yazısı ile 20 gün içinde söz konusu tutanakta belirtilen eksikliklerin giderilip projenin teslim edilmesi gerektiğinin, aynı eksikliklerin tekrar tespit edilmesi halinde sözleşme hükümleri çerçevesinde protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin belirtilmesi sonrasında, davacı şirket tarafından ihtar süresinin son günü olan 20/01/2014 tarihinde belirtilen eksikliklerin giderildiği ve projenin bu haliyle Bakanlığın veritabanı sunucusuna konuşlandırıldığı ifade edilerek kabul aşamasına geçilmesi talep edilmiştir. Dava şirketin teslim ettiği projenin son halinin idari ve teknik şartname ile sözleşme hükümlerine uygunluğunu belirlemek için Kontrol Teşkilatı'nca yapılan çalışmalar ve kontroller sonucunda hazırlanan 12/05/2014 tarihli tutanakta projedeki eksiklikler sıralanarak bu haliyle kabul edilemeyeceğinin belirtilmesi nedeniyle 4735 sayılı Kanun'un 20. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendi uyarınca davacı şirketle yapılan sözleşme feshedilerek aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca 1 yıl süre ile bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin Ekonomi Bakanlığı'nın … tarih ve … sayılı işlemi tesis edildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun "İdarenin sözleşmeyi feshetmesi" başlıklı 20. maddesinde, "Aşağıda belirtilen hâllerde idare sözleşmeyi fesheder: a) Yüklenicinin taahhüdünü ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi veya işi süresinde bitirmemesi üzerine, ihale dokümanında belirlenen oranda gecikme cezası uygulanmak üzere, idarenin en az on gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi, b) Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 25 inci maddede sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi hâllerinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir."; "Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler" başlıklı 22. maddesinde, "... 19, 20 ve 21 inci maddelere göre sözleşmenin feshedilmesi hâlinde, yükleniciler hakkında 26'ncı madde hükümlerine göre işlem yapılır..."; "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 25. maddesinde, "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ... (f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek"; işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte bulunan hâliyle "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesinde "25 inci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanunun 2 nci ve 3 üncü maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve belediyeler ile bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise İçişleri Bakanlığı tarafından verilir." kuralına yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Dosyanın incelenmesinden, davacı şirket tarafından, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin E:… sayılı dosyasında, söz konusu hizmet alım ihalesi kapsamında yapılan sözleşmenin idarece yapılan fesih işleminin haksız olduğunun tespiti, irat kaydedilen teminatın tahsili ve gecikme cezasının kaldırılmasının talep edildiği, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; geliştirilen programda bazı hataların çıkması sebebiyle sonraki aşamalar olan genel kabul ve garanti aşamalarına geçilemediği, davacı tarafından çalışan bir sistem temin edilerek davalıya teslimatın gerçekleştirilemediği, davacı tarafından gerçekleştirilen sistemin ayıplı olarak imal edildiği, ihaleye konu işlemin bir yazılım işlemi olması sebebiyle çalışmayan bir yazılım için tamamlanma oranına göre ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, işin tamamlanma oranına göre davalıdan kabul edilmesini beklemenin Türk Medeni Kanunu'nda düzenlenen dürüstlük kurallarına uygun düşmediği, davalı tarafından yapılan fesih işleminin bu sebeple usulüne uygun olduğu anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, idarenin sözleşme feshine yönelik işleminin usulüne uygun olduğunun ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin anılan kararıyla tespit edildiği anlaşıldığından, davacının taahhüdünü sözleşme hükümlerine uygun olarak süresinde yerine getirmesine engel bir mücbir sebep bulunduğu yönünde bir tespitte de bulunulmadığı dikkate alındığında, davacı şirketin usulüne uygun olarak ihtar edilmesine rağmen idari ve teknik şartname ile sözleşme hükümlerine uygun şekilde taahhüt ettiği projeyi tamamlamadığından bahisle hakkında 4735 sayılı Kanun'un 26. maddesine dayanılarak yasaklama işlemi tesis edilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (on beş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 22/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.