Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/11488 E. , 2021/678 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/11488
Karar No : 2021/678
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Başkanlığı
KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılar tarafından, … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu tarafından ihale yoluyla satışı yapılan taşınmaza ödenen katma değer vergisinin %1'den fazlasına tekabül eden kısmının iadesine ilişkin şikayet başvurusunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali ile ödenen tutarın faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; ihale sonucu satın alınan parselin tapuda arsa olarak görünmesine rağmen üzerinde bina olduğunun açık arttırma ilanı ve şartnamesinden de anlaşıldığı, söz konusu taşınmaz üzerinden alınacak katma değer vergisinin de binalar üzerinden alınması gereken katma değer vergisi olduğu, taşınmazın açık arttırma ilanında, açık arttırma şartnamesi ve tutanağı ile taşınmaza ilişkin emlak vergisi bildirimlerinde taşınmazın herbir bağımsız bölümün 150 metrekareden küçük olduğunun görüldüğü, dolayısıyla davacı tarafından ihale yoluyla satın alınan taşınmazın herbir bağımsız bölümünün 150 metrekareden küçük olduğu, bu nedenle de %1 KDV'ye tabi olması gerektiği, %18 üzerinden ödenen KDV'nin ve damga vergisinin fazla ödenen kısmının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ortada dava konusu olabilecek bir işlem olmadığı, düzeltilmesi gereken bir vergi hatası olmadığı, … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu tarafından düzeltme istenilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3/B maddesinde, "vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa ait olduğu" hükmüne yer verilmiştir.
3065 sayılı KDV Kanunu'nun 1.maddesinde "Türkiye'de yapılan aşağıdaki işlemler katma değer vergisine tabidir: 1. Ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler, 2. Her türlü mal ve hizmet ithalatı, 3. Diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetler" hükmü yer almış; 28.maddesinde "Katma değer vergisi oranı, vergiye tabi her bir işlem için %10'dur. Bakanlar Kurulu bu oranı, dört katına kadar artırmaya, %1'e kadar indirmeye, bu oranlar dahilinde muhtelif mal ve hizmetler ile bazı malların perakende safhası için farklı vergi oranları tespit etmeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir.
30/12/2007 günlü ve 26742 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, (I) sayılı listede yer alan teslim ve hizmetler için KDV oranı %1 olarak tespit edilmiş olup, I sayılı listenin 11. fıkrasında net alanı 150 m2 ye kadar konut teslimleri düzenlenmiş bulunmaktadır.
Buna göre, anılan Kararname gereğince net alanı 150 m2 ye kadar konut teslimleri %1 oranında katma değer vergisine tabidir.
Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili Avcılar ilçesi … mahallesi … sokak … Apt. No:… adresinde ve tapunun … pafta … parselde kayıtlı 309 m2 alanlı 1. Bodrum+2.bodrum+5 normal kat ve çatı katından oluşan taşınmazın … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nda yapılan ihale neticesinde davacılar üzerinde kaldığı ve bedelinin %1 oranında katma değer vergisi ve damga vergisi ile birlikte ödendiği, yapılan inceleme sonucunda arsa payının %18 oranında katma değer vergisine tabi olduğu iddia edilerek davacılardan ek katma değer vergisi ve damga vergisi tahsil edildiği, katma değer vergisinin %1'den fazlasına tekabül eden kısmının iadesine ilişkin şikayet başvurusunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin iptali ve ödenen vergilerin yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Vergi Mahkemesi kararında her ne kadar açık arttırma şartnamesi ve tutanağı ile taşınmaza ilişkin emlak vergisi bildirimlerinde taşınmazın herbir bağımsız bölümün 150 metrekareden küçük olduğu, bu nedenle de %1 KDV'ye tabi olması gerektiği, %18 üzerinden ödenen KDV'nin ve damga vergisinin fazla ödenen kısmının iadesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de; olayda ihale sonucu satın alınan parselin tapuda arsa olarak göründüğü, … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu tarafından satışa sunulan taşınmazın arsa olduğu hususunda ihtilaf bulunmadığı, şartnamede satışa sunulan arsa üzerindeki diğer varlıkların vergilendirmeye etkisinin olmadığından davanın kabulü yönündeki Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 03/02/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunun 1. maddesinde, Türkiye'de yapılmak kaydıyla aynı madde bentlerinde sayılan gelir unsurları ile her türlü mal ve hizmet ithalatı yanında, diğer faaliyetlerinden doğan teslim ve hizmetlerin verginin konusunu teşkil edeceği hükme bağlandıktan sonra, 1/3-d maddesinde, müzayede mahalinde ve gümrük depolarında yapılan satışlar ile ... tesliminin verginin konusuna gireceği belirtilerek, mezkur mahallerdeki satışlar hiç bir ayrıma tabi tutulmaksızın ve istisna durumu da gözetilmeksizin genel hükümler gereği (satılan menkul veya gayrimenkuller) KDV'ye tabi tutulmuştur.
Buna göre, ticari bir nitelik taşımasa ve bir nevi 1/1 maddede sayılan gelir unsurlarına dahil olmasa dahi, icra, izale-i şuyu veya tasfiye gibi nedenlerle ''müzayede mahalleri''nde yapılan açık artırma, pazarlık ve diğer şekillerdeki ihale, menkul ve gayrimenkul satışları, genel bir tarzda KDV'ye tabi olacaktır.
Bilindiği üzere, müzayede kavramı; açık artırma suretiyle yapılan satışı, satışın gerçekleştiği yer de müzayede mahalli olarak adlandırılmaktadır.
İcra dairelerinin icra memurlukları veya icra memurlarınca yapılan satışlar müzayede usulü ile gerçekleştirilmekte ve icra satış memurlarının satış yaptıkları yerde müzayede mahalli sayılmaktadır.
Hukuki sonuçları itibariyle esasen, müzayedenin İcra İflas Kanunu veya 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yapılması, satışların özel yada aleni artırma ile gerçekleştirilmesi, durumu değiştirmeyecektir.
Bu anlamda, müzayede suretiyle satılan mal ve hakların ticari bir işletmeye veya özel bir şahsa ait olmasının vergileme açısından da bir etkisi olmayacaktır.
Yukarıda sözü edilen 3065 sayılı Kanunun 10/a maddesinde, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması ile vergiyi doğuran olayın vukuu bulacağı 2/1. maddede, bir mal üzerindeki tasarruf hakkının malik veya onun adına hareket edenlere devredilmesinin teslim sayılacağı, 8/1-ç maddesinde, müzayede mahallerinde yapılan satışlarda satışları yapanların verginin mükellefi olacağı, müzayede mahallinde yapılan satışlarda matrahın ise özel matrah şekilleri başlıklı 23/d. maddesine göre, kesin satış bedeli olan değer olacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
Öte yandan, İcra İflas Kanununa göre ihalenin tamamlanması, hukuki sonuçları da doğurmaktadır.
Şu halde, müzayede mahallerindeki satışlarda vergiyi doğuran olay satışın yapıldığı tarihte meydana gelmekte (cebri icra yoluyla yapılan satışlarda ihalenin feshi davası açılması hariç) verginin mükellefi yine müzayede mahalinde satışı yapanlar olmakta, matrahını ise kesin satış bedeli oluşturmaktadır.
Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili Avcılar ilçesi … mahallesi … sokak … Apt. No:… adresinde ve tapunun … pafta … parselde kayıtlı 309 m2 alanlı 1. Bodrum+2.bodrum+5 normal kat ve çatı katından oluşan taşınmazın … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu'nda yapılan ihale neticesinde davacılar üzerinde kaldığı ve bedelinin %1 oranında katma değer vergisi ve damga vergisi ile birlikte ödendiği, yapılan inceleme sonucunda arsa payının %18 oranında katma değer vergisine tabi olduğu iddia edilerek davacılardan ek katma değer vergisi ve damga vergisi tahsil edildiği, katma değer vergisinin %1'den fazlasına tekabül eden kısmının iadesine ilişkin şikayet başvurusunun reddine yönelik … tarih ve … sayılı işlemin yasal olmadığı ileri sürülerek iptali ile ödenen vergilerin yasal faizi ile birlikte iadesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda, davacının satın aldığı taşınmaz satışının … Sulh Hukuk Mahkemesi Satış Memurluğu tarafından ihale yoluyla yapılmış olduğunun tartışmasız olması, yukarıda zikredilen mevzuat hükümleri uyarınca gerçekleştirilen satışın müzayede yoluyla yapılması ve bu yolla yapılan satışın yapıldığı yerin müzayede mahalli sayılması ve müzayede mahallindeki satışların hiç bir ayrıma tabi tutulmaksızın ve istisna durumu da gözetilmeksizin genel hükümler gereği vergilendirileceğinin belirtilmesi karşısında; davacının satın aldığı taşınmazın 150m2'nin altında olduğu dolayısıyla %1 oran esas alınarak vergilendirilmesi gerektiği iddiasıyla, fazladan ödediğini belirttiği %17'lik kısmın iade edilmesine yönelik temyize konu Vergi Mahkemesi kararının, yukarıda belirtilen gerekçeyle bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyoruz.