Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/11934 E. , 2021/3699 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/11934
Karar No : 2021/3699
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi
KARŞI TARAF (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı kooperatif tarafından, elde ettiği kira gelirleri ile mevduat faizleri yanında sigorta primi indirimi ve gecikme faizi gelirlerinin olduğundan bahisle kurumlar vergisi beyannamesi vermesi gerektiği ileri sürülerek, 2011 ila 2014 yılları için verilen kurumlar vergisi beyannamelerinde stopaj yoluyla ödenen vergilerin kurumlar vergisinden mahsubu sonrasında kalan tutarın iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 11/09/2015 tarih ve 16425 sayılı işlemin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacı kooperatif tarafından elde ettiği kira gelirleri ile mevduat faizleri yanında sigorta primi indirimi ve gecikme faizi gelirlerinin olduğundan bahisle kurumlar vergisi beyannamesi vermesi gerektiği iddia edilse de, 03/04/2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 Sıra No'lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliği'nin 14/5. maddesinde, kooperatiflerin başkaca gelir getirici faaliyetinin bulunmaması ve gelirlerinin sadece vergi kesintisine tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirleri ile vergi kesintisine tabi tutulan mevduat faizlerinden ibaret olması halinde, kurumlar vergisi beyannamesi vermelerine gerek bulunmadığının belirtildiği ve ayrıca davacı kooperatif tarafından, sigorta priminin erken ödenmesi nedeniyle elde edildiği iddia edilen sigorta primi indiriminin ve kooperatifin aidatlarını geç ödeyen üyelerden ve kirasını geç ödeyen kiracılardan aldığı gecikme faizinin ticari bir mahiyet taşımadığı dikkate alındığında bunların gelir getirici faaliyet olarak değerlendirilmesine imkan bulunmadığı ve davacı kooperatifin kurumlar vergisi beyannamesi verme zorunluluğu bulunmadığı kanaatine ulaşıldığından davacı kooperatifçe kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olduğu ve kesinti suretiyle ödenen vergilerden hesaplanan kurumlar vergisinin çıkartılarak aradaki farkın iade edilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Ortak dışı işlemleri nedeniyle muafiyet şartlarını kaybettiklerinden kurumlar vergisi mükellefi oldukları, 2011 ila 2014 yılları için taşınmaz kira geliri, mevduat faizi, gecikme faizi geliri ile sigorta primi indirimi gelirleri olduğu için beyanname verdikleri, vergi dairesince beyannamelerinin kabul edildiği, kanun hükümleri açıkken genel tebliğ dikkate alınarak karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı ve kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2/2, 4/1-k, 14/5 ve 15/1-b,ç maddeleri bir arada değerlendirildiğinde, kurumlar vergisi mükellefleri yönünden beyanname verilmesinin esas olduğu, muafiyet şartlarını yitiren ve mükellefiyeti bulunan kooperatiflerin ise gelirlerinin sadece vergi kesintisine tâbi tutulan taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde bu gelirler için beyanname vermesine gerek bulunmadığının düzenlendiği dikkate alındığında, Kanun'da yer almamasına rağmen 1 Sıra No'lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğ'inde taşınmaz kira geliri dışında mevduat faizi geliri bulunanlarında beyanname vermesine gerek bulunmadığının düzenlendiği ve taşınmaz kira geliri dışında mevduat faizi gelirleri de bulunan davacının beyanname verme zorunluluğu bulunmadığından bahisle tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı ve davacının iade talebinin yerinde olup olmadığı yönünde bir inceleme yapılmak üzere Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ONANMASINA,
3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, … TL maktu karar harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 30/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 2/2. maddesi uyarınca, 24/04/2969 tarihli ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa veya özel kanunlarına göre kurulan kooperatifler ile benzer nitelikteki yabancı kooperatiflerin kurumlar vergisi mükellefi olduğu, 4/1-k maddesinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf olduğu, 14/1. maddesinde, kurumlar vergisinin mükellefin veya vergi sorumlusunun beyanı üzerine tarh olunacağı, 14/5. maddesinde, kooperatiflerin gelirlerinin vergi kesintisine tabi tutulan taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde, bu gelirler için beyanname verilmeyeceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
1 Sıra No'lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğ'inin 14/5. maddesinin uyuşmazlık tarihinde yürürlükte bulunan halinde, kooperatiflerin taşınmazlarını kiraya vermeleri ortak dışı işlem olarak değerlendirileceğinden kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerektiği, ancak anılan kooperatiflerin başkaca gelir getirici faaliyetinin bulunmaması ve gelirlerinin sadece vergi kesintisine tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirleri ile vergi kesintisine tabi tutulan mevduat faizlerinden ibaret olması halinde, kurumlar vergisi beyannamesi (geçici vergi beyannameleri dahil) vermelerine gerek bulunmadığı, kesintiye tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirleri ile mevduat faizleri yanında diğer gelirleri de bulunan kooperatiflerin, kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olduklarından, taşınmaz kira gelirlerini ve mevduat faizlerini de bu beyannameye dahil edecekleri, ancak kira gelirleri ile mevduat faizleri üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15. maddesi uyarınca kesinti yoluyla ödenmiş olan vergilerin, hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; 62 adet taşınmazın ortak olmayan kişilere kiralanması sebebiyle kurumlar vergisi muafiyet şartlarını yitiren ve 2011 yılından itibaren kurumlar vergisi mükellefi olan davacı kooperatif tarafından, taşınmaz kira geliri dışında mevduat faizi gelirleri, sigorta primi indirimi ve gecikme faizi gelirlerinin bulunduğu ve bu nedenle kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olduğu iddiasıyla 2011 ila 2014 yılları için verilen kurumlar vergisi beyannamelerinde stopaj yoluyla ödenen vergilerin kurumlar vergisinden mahsubu sonrasında kalan tutarın iadesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin 11/09/2015 tarih ve 16425 sayılı işlemin iptalinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve tespitler bir arada değerlendirildiğinde; 5520 sayılı Kurumlar Vergi Kanunu'nda kurumlar vergisi mükellefleri yönünden beyanname verilmesinin esas olduğu, muafiyet şartlarını yitiren ve mükellefiyeti bulunan kooperatiflerin ise gelirlerinin sadece vergi kesintisine tâbi tutulan taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde bu gelirler için beyanname vermesine gerek bulunmadığının düzenlendiği dikkate alındığında, Kanun'da yer almamasına rağmen 1 Sıra No'lu Kurumlar Vergisi Kanunu Genel Tebliğ'inde taşınmaz kira geliri dışında mevduat faizi geliri bulunanlarında beyanname vermesine gerek bulunmadığının düzenlendiği ve taşınmaz kira geliri dışında mevduat faizi gelirleri de bulunan davacının beyanname verme zorunluluğu bulunmadığından bahisle tesis edilen işlemde ve bu işleme karşı açılan davanın reddi yönündeki Vergi Mahkemesi kararında hukuka uygunluk bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu nedenle, kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olduğu anlaşılan davacının elde ettiğini iddia ettiği gelir kalemleri ve iade talebinin yerinde olup olmadığı bakımından bir inceleme yapılarak yeniden karar verilmek üzere Vergi Mahkemesi kararının bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.