Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/12743 E. , 2020/4292 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/12743
Karar No : 2020/4292
TEMYİZ EDEN (DAVALI): … Valiliği
VEKİLİ: Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ: Av. …
İSTEMİN_KONUSU: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacının silahlı özel güvenlik görevlisi çalışma izninin ve kimlik kartının yenilenmemesine ilişkin … Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10. maddesinin (d) bendinde özel güvenlik görevlisi olacak kişilerde anılan maddede sayılan suçlardan mahkum olmamak şartının arandığı, davacının dolandırıcılık suçlaması ile yargılandığı … Ağır Ceza Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında, anılan Mahkemenin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile beraatine karar verildiği, dolayısı ile davacının mevzuatta öngörülen mahkum olmamak şartını taşıdığının açık olması karşısında davalı idarece davacının isnat edilen suçtan dolayı beraatine karar verilen Mahkeme kararının temyiz edildiği ve henüz temyiz incelemesinin sonuçlanmadığından bahisle silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmemesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin Genelge'ye, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'e uygun olduğu, İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ: …
DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY:
Davacı hakkında "kamu kurum ve kuruluşlarının zararına dolandırıcılık" suçundan açılan davada yapılan yargılama sonucunda, ... Ağır Ceza Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davacının beraatine karar verilmiştir.
Silahlı özel güvenlik görevlisi yenileme eğitimini tamamlayan davacı tarafından, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının yenilenmesi istemiyle 19/02/2016 tarihinde davalı idareye başvurulmuştur.
... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün (davacının çalıştığı ... Bankası ... Şubesi Müdürlüğüne hitaplı) ... tarih ve ... sayılı işlemi ile davacı tarafından yenileme başvurusunda bulunulmuşsa da yapılan soruşturma sonucunda, davacı hakkında dolandırıcılık suçundan verilen kararın Sosyal Güvenlik Kurumu vekili tarafından temyiz edildiği, henüz kararın kesinleşmediği, Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin 7.2. maddesi, 6136 sayılı Kanun ve uygulama yönetmeliği uyarınca davacının silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartının ve çalışma izninin yenilenmediği bildirilmiştir.
Bunun üzerine, davacı tarafından, özel güvenlik görevlisi çalışma izninin yenilenmesinin sağlanması amacıyla ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle 25/02/2016 tarihinde bakılan dava açılmıştır.
Davacının hakkındaki yargılama tamamlanıncaya kadar silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartına geçici olarak el konulmasına yönelik ... Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı, valilik makamı olurlu işlemi tesis edilmiştir.
İLGİLİ MEVZUAT:
26/06/2004 tarih ve 25504 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâliyle) "Özel güvenlik görevlilerinde aranacak şartlar" başlıklı 10. maddesinin (d) bendinde; "Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, kaçakçılık veya fuhuş suçlarından mahkûm olmamak." şartlarına yer verilmiş, "Çalışma izni" başlıklı 11. maddesinde; "Özel güvenlik görevlisi olarak istihdam edilecekler ile özel güvenlik şirketlerinde, alarm izleme merkezlerinde ve özel güvenlik eğitimi verecek kurumlarda kurucu ve/veya yönetici olarak çalışacaklar hakkında valilikçe güvenlik soruşturması yapılır. Soruşturma sonucu olumlu olanlara, bu Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen özel güvenlik temel eğitimini başarıyla bitirmiş olmak şartıyla, valilikçe çalışma izni verilir. Ateşli silah taşımayacak özel güvenlik görevlileri hakkında sadece arşiv araştırması yapılır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması bir ay içinde tamamlanır. Güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması her beş yılda bir yenilenir. Göreve başlayan özel güvenlik görevlileri işveren tarafından onbeş gün içinde valiliğe bildirilir. Özel güvenlik görevlilerinde aranan şartlardan herhangi birisinin kaybedilmesi halinde çalışma izni iptal edilir.", "Kimlik" başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; "Özel güvenlik görevlilerine valilikçe kimlik kartı verilir. Kimlik kartında görevlinin adı ve soyadı ile silahlı ya da silahsız olduğu belirtilir." ve "Yönetmelik" başlıklı 26. maddesinin; "Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelik, İçişleri Bakanlığınca bu Kanunun yayımı tarihinden itibaren üç ay içinde çıkarılır." hükümleri yer almıştır.
07/10/2004 tarih ve 25606 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanunun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik'in "Silah Bulundurma ve Taşıma İzni Verilmesi" başlıklı 24. maddesinin 2. fıkrasında; "Görev alanında ateşli silah taşıyacak özel güvenlik görevlilerinde, 6136 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte belirtilen şartlar aranır." düzenlemesine yer verilmiştir.
01/06/1991 tarih ve 20888 sayılı Resmî Gazete'de yayımlnan Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in (dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki hâliyle) 16. maddesinin 1. fıkrasında; "Aşağıda Belirtilen hallerden birine giren kimselere hiçbir şekilde silah ve mermilerini taşıma yada bulundurma izni verilmez. Verilmiş ruhsatlar iptal edilir. ... d) Taksirli suçlar hariç, bir yıldan fazla hürriyeti bağlayıcı cezaya mahkum olanlar ile zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolaylı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla her türlü kaçakçılık, kara para aklama, hayali ihracat, elektronik alet ve cihazlarla işlenen suçlar, resmi ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, devlet sırlarını açığa vurma, ideolojik, anarşik, terör ve benzeri yaygın şiddet hareketlerine katılma ve bu gibi fiilleri tahrik ve teşvik suçlarından birinden hüküm giymiş olanlar, ... Yukarıdaki fıkranın (a), (b), (c), (d), (e), (f), (g), (h), (ı), (i) ve (ö) bentleri kapsamına girenler, affa uğramış olsalar veya mahkumiyetleri bütün neticeleriyle birlikte ortadan kalksa ya da mahkemelerce verilen karar üzerine adli sicilden silinmiş olsa bile kendilerine hiçbir surette ateşli silahlarla mermilerini taşıma yada bulundurma izni verilmez... Bu madde kapsamında sayılan fiillerden dolayı yargılanması devam eden şahısların ruhsat verilme ve yenileme işlemleri, yargı kararı kesinleşinceye kadar durdurulur. Yargılama sonucuna kadar silah ilgili birimce emanete alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.
17/07/2012 tarihli Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nin 7.2. sayılı "Özel Çalışma İzni Verildikten Sonra Suç İşleyenler" başlıklı bölümünün ikinci paragrafında; "... silahlı özel güvenlik görevlisi olacaklar için Yönetmeliğin 24 üncü maddesi 'Görev alanında ateşli silah taşıyacak özel güvenlik görevlilerinde, 6136 sayılı Kanun ve bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikte belirtilen şartlar aranır.' hükmü gereğince 6136 sayılı Kanun ve 91/1779 karar sayılı Yönetmelikte belirtilen şartlar arandığından ve 91/1779 karar sayılı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi dördüncü fıkrası 'Bu madde kapsamında sayılan fiillerden dolayı yargılanması devam eden şahısların ruhsat verilme ve yenileme işlemleri, yargı kararı kesinleşinceye kadar durdurulur. Yargılama sonucuna kadar silah ilgili birimce emanete alınır.' hükmü gereğince, silahlı özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olan bir şahsın 91/1779 karar sayılı Yönetmeliğin 16 ncı maddesi kapsamında bir suç işlemesi durumunda, silahlı özel güvenlik görevlisi kimlik kartına geçici olarak el konulacak, talebi olması halinde çalışma izni silahsıza çevrilecektir. Yargılama sonucunda silahlı çalışma izni almasına engel bir hüküm almaması durumunda geçici olarak el konulan özel güvenlik görevlisi kimlik kartı iade edilecek, ancak Kanunun 10 uncu maddesi (d) bendinde belirtilen şartlar ve süreleri geçmemek kaydıyla, bir hüküm alması halinde ise silahlı olan kimlik kartı silahsıza çevrilecektir." düzenlemesine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
5188 sayılı Kanun'un uygulanmasına ilişkin Yönetmelik'te, görev alanında ateşli silah taşıyacak özel güvenlik görevlilerinde, 6136 sayılı Kanun ve bu Kanun'un uygulanmasına ilişkin yönetmelikte belirtilen şartların aranacağı kuralına yer verilmiştir.
6136 sayılı Kanun'un uygulanmasına ilişkin Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde, maddede belirtilen hâllerden birine giren kimselere hiçbir şekilde silah ve mermi taşıma ya da bulundurma izni verilmeyeceği, verilmiş ruhsatların iptal edileceği, bu hâllerden birinin de dolandırıcılık suçundan hüküm giymiş olmak olduğu, bu maddede sayılan fiillerden dolayı yargılaması devam eden kişilerin ruhsat verilme ve yenileme işlemlerinin, yargı kararı kesinleşinceye kadar durdurulacağı, yargılama sonucuna kadar silahın ilgili birimce emanete alınacağı kurala bağlanmıştır. Özel Güvenlik Hizmetleri Birleştirilmiş Genelgesi'nde de bu kurallara atıf yapılarak benzer yönde düzenleme yapılmıştır.
Bakılan uyuşmazlıkta, dolandırıcılık suçundan açılan davada davacının beraatine karar verilmişse de bu hükmün davacı yönünden temyiz edildiği, davanın işlem tarihinde temyiz aşamasında olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacı hakkında Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Yönetmelik'in 16. maddesinde sayılan bir suçtan dolayı devam eden yargılamanın bulunduğu dikkate alındığında, mevcut durumda silah ruhsatı yenilenemeyeceğinden, anılan Yönetmelik ve Genelge hükümleri dikkate alınarak davacının silahlı özel güvenlik görevlisi çalışma izninin ve kimlik kartının yenilenmemesine yönelik tesis edilen davalı idare işleminde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 27/10/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.