Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/12873 E. , 2021/3825 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/12873
Karar No : 2021/3825
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kurs ve Okul Talebelerine Yardım Derneği
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, pazarlık usulü ile yapılan taşınmaz trampa ihalesinde Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce teslim edilen arsa için tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 574.474,17 TL katma değer vergisinin iadesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; Vakıflar Genel Müdürlüğünün taşınmaz malını zorunlu bir satış yöntemi olan Devlet İhale Kanunu'ndaki yöntemlerden biriyle sattığı bu satışın katma değer vergisine tabi olmasını gerektirmediği zira bu satışın gerçek ve tüzel kişiler arasında yapılan ve ticari olmayan taşınmaz mal satışından farklı bir yönü bulunmadığı bu durumda, Devlet İhale Kanunu hükümleri uyarınca Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait taşınmaz malın pazarlık usulüyle trampa edilmesinin, teknik anlamda bir müzayede ve müzayede mahallinde yapılan satış olarak değerlendirilemeyeceği dolayısıyla dava konusu tahakkukta hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarece yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu, aksi yöndeki kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davacı adına, pazarlık usulü ile yapılan taşınmaz trampa ihalesinde Vakıflar Genel Müdürlüğü'nce teslim edilen arsa için tahakkuk ettirilerek tahsil edilen 574.474,17 TL katma değer vergisinin iadesi istemiyle açılan davada verilen kabul kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, Türkiye'de yapılmak kaydıyla aynı madde bentlerinde sayılan gelir unsurları ile her türlü mal ve hizmet ithalatı yanında, diğer faaliyetlerinden doğan teslim ve hizmetlerin verginin konusunu teşkil edeceği hükme bağlandıktan sonra, 1/3-d maddesinde, müzayede mahalinde ve gümrük depolarında yapılan satışların verginin konusuna gireceği belirtilerek, mezkur mahallerdeki satışlar hiç bir ayrıma tabi tutulmaksızın ve istisna durumu da gözetilmeksizin genel hükümler gereği (satılan menkul veya gayrimenkuller) KDV'ye tabi tutulmuştur.
Buna göre, ticari bir nitelik taşımasa ve bir nevi 1/1 maddede sayılan gelir unsurlarına dahil olmasa dahi, icra, izale-i şuyu veya tasfiye gibi nedenlerle ''müzayede mahalleri''nde yapılan açık artırma, pazarlık ve diğer şekillerdeki ihale, menkul ve gayrimenkul satışları, genel bir tarzda KDV'ye tabi olacaktır.
Bilindiği üzere, müzayede kavramı; açık artırma suretiyle yapılan satışı, satışın gerçekleştiği yer de müzayede mahalli olarak adlandırılmaktadır.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 35. maddesinde sayılan ihale usullerinden ''pazarlık usulünde ihale'' hakkında yine aynı Kanunun 50 ve devamı maddelerinde ayrıntılı hükümlere yer verilmiş, "Pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde teklif alınması belli bir şekle bağlı değildir. İhaleleler, komisyon tarafından işin nitelik ve gereğine göre. bir veya daha fazla istekliden yazılı veya sözlü teklif almak ve bedel üzerinde anlaşmak suretiyle yapılır. Pazarlığın ne suretle yapıldığı ve ne gibi tekliflerde bulunulduğu ve üzerine ihale yapılanların neden dolayı tercih edildiği pazarlık kararında gösterilir." düzenlemesi yer almıştır.
Dosyanın incelenmesinden; İstanbul Vakıflar 1. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılan "Gayrımenkul Karşılığı Trampa İhalesi"nde davacı vakıf adına kayıtlı bulunan taşınmaz ile ihale düzenleyicisi idare adına kayıtlı taşınmazın trampasının gerçekleştiği, söz konusu taşınmazın müzayede mahallinde yapılan satışlar kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden bahisle dava konusu katma değer vergisinin tahakkuk ettirilerek tahsil edildiği anlaşılmaktadır.
Yukarıdaki mevzuatın bütüncül olarak değerlendirilmesinden; pazarlık usulü ile ihale yöntemiyle elde edilen taşınmazın teslimine ilişkin olarak katma değer vergisi hesaplanmasında hukuka aykırılık bulunmadığı, ancak davacının söz konusu trampa işlemi için objektif şartlar altında zorunluluğu bulunduğu yönünden yapılacak bir araştırma sonucu karar verilmesi gerektiği, buna göre davacının trampaya konu ettiği taşınmazı üzerinde mülkiyete ilişkin bir kısıt bulunup bulunmadığı, pazarlık usulü ile yapılan ihalenin başka bir davetlisinin bulunup bulunmadığı hususları değerlendirilerek, söz konusu zorunluluğun bulunması halinde dava konusu satışın katma değer vergisine tabi olup olmadığı konusu açıklığa kavuşturularak karar verilmesi gerekirken belirtilen gerekçeyle verilen Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 06/07/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.