Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/12878 E. , 2021/2573 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/12878
Karar No : 2021/2573
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Hizmetleri Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına, bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığından bahisle re'sen tarh edilen 2012 yılı vergi ziyaı cezalı kurumlar vergisi ile kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporundaki tespitler incelendiğinde, … ve …'ın davacı şirketin bayi müdürü olan …'a verilmek üzere …'a verdiklerini iddia ettikleri rakamlar ile …'un ifadesinde belirtilen rakamların uyuşmadığı, …'ın … ödediği 35.000,00 TL ile ilgili düzenlenmiş bir tutanak olduğu ancak tutanakta imzası bulunan …'nın ve davacı şirketin Türkiye genelinde bayi müdürü olduğu ve ödemelerin yapıldığı iddia edilen …'ın ifadesine başvurulmadığı dikkate alındığında kayıt dışı bırakıldığı iddia edilen hasılatın varlığı ve miktarının açık ve kesin bir şekilde ortaya konulamadığı anlaşıldığından eksik incelemeye dayalı cezalı tarhiyat ile kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirketin 2012 yılında elde ettiği 271.500,00 TL tutarındaki hasılat için fatura düzenlemediği, 230.084,75 TL matrah farkı üzerinden yapılan tarhiyatlar ile kesilen cezalarda hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3. maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, vergiyi doğuran olayla ilgisi açık ve tabii bulunmayan ifadelerin ispatlama vasıtası olarak kullanılamayacağı, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia eden tarafa ait olacağı, 30. maddesinde, re'sen vergi tarhının, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanunî ölçülere dayanılarak tespitine imkân bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması olarak tanımlandığı, aynı maddenin ikinci fıkrasının 4. ve 6. bentlerinde de, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikaların, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tespitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısiyle ihticaca salih bulunmaması ve tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması hallerinde, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabul edileceği düzenlenmiş, 134. maddesinde de, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu hükümlerine yer verilmiştir.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6. maddesinde, kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safî kurum kazancının tespitinde, Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Davacı hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda; davacı şirketin 01/01/2012 - 16/07/2012 tarihleri arasında sözleşme imzaladığı 69 adet firmaya bilgi isteme yazıları gönderilerek sözleşme imzalama aşamasında ya da acentelik faaliyetine başlarken "…" adına acentelik bedeli, sözleşme bedeli, devir bedeli, hava parası vb. ödenip ödenmediğinin sorulduğu, bu mükelleflerden ulaşılan 37 adedinden 4 tanesinden bilgi alınamadığı, 19 adedinin ödemede bulunmadıklarını beyan ettikleri, 14 mükellefin ise raporda yer alan tabloda belirtilen tutarlarda acentelik bedeli ya da sözleşme bedeli adı altında KDV dahil toplam 328.730,00 TL ödemede bulunduklarını beyan ettikleri, bu miktarın 57.230,00 TL'si için …, …, … ve …. adına fatura düzenlendiği, ancak geriye kalan 271.500,00 TL için herhangi bir fatura düzenlenmediği, fatura düzenlenmeyen 10 mükellefin beyanları incelendiğinde, …'ın, acente bedeli olarak ödediği 65.000,00 TL'nin 50.000,00 TL'sini elden peşin olarak, geriye kalanı 2012/3-4-5. aylarda üç eşit taksitte …'a ödediğini, 50.000,00 TL'nin 2.915,00 TL'sini …'ın banka hesabına yatırdığını, …'ün 24.000,00 TL ödediğini ve bedelin her ay hakediş bedelinden 2.000,00 TL mahsup edilerek ödendiğini, herhangi bir belge düzenlenmediğini, …'ın 35.000,00 TL ödediğini, …'a gönderilmek üzere Ankara Merkez acente müdürü … verdiğini ve bunun için aralarında bir tutanak düzenlendiğini, …'ın 20.000,00 TL ödediğini, bunun 10.000,00 TL'sini …'a elden kalanın ise …'a verilmek üzere elden …'a verdiğini, buna ilişkin herhangi bir belge düzenlenmediğini, …'ın 17.500,00 TL ödediğini, bunun 3.000,00 TL'sini …'ın şahsi hesabına yatırdığını, kalanının her ay hakedişlerinden mahsup edildiğini, …'ın 10.000,00 TL ödediğini, …'a verilmek üzere …'a gönderdiği ve herhangi bir belge düzenlenmediğini, …'in, ödediği 20.000,00 TL'nin …'a gönderilmek üzere şirket şoförlerine verdiğini, herhangi bir belge almadığını, …'in …'a acente bedeli olarak 20.000,00 TL ödediğini ve herhangi bir belge almadığını, …'un, acente bedeli olarak 20.000 TL ödediğini ve herhangi bir belge almadığını, …'un 55.000,00 TL ödediğini ve bunun 15.000,00 TL'sinin … ve … adına olduğu, 35.000,00 TL'sini Alaşehir'de …'a elden, 14.940,00 TL'yi …'ın talimatı ile akrabası … hesabına, geri kalanını …'ın şahsi hesabına yatırdığını beyan ettikleri tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ile davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporunda yer alan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, Vergi Mahkemesince her ne kadar … ve …'ın davacı şirketin bayi müdürü olan …'a verilmek üzere …'a verdiklerini iddia ettikleri rakamlar ile …'un ifadesinde belirtilen rakamların uyuşmadığı, …'ın … ödediği 35.000,00 TL ile ilgili düzenlenen tutanakta imzası bulunan …'nın ve davacı şirketin Türkiye genelinde bayi müdürü olduğu ve ödemelerin yapıldığı iddia edilen …'ın ifadesine başvurulmadığı gerekçesiyle karar verilmiş olsa da, uyuşmazlıkta vergiyi doğuran olayla ilgisi açık ve tabii bulunan ve davacı şirkete (bir kısmı şirket çalışanı …'a, bir kısmı şirket müdürü …'a ve bir kısmı da hakedişten mahsup yöntemiyle olmak üzere) toplamda 328.730,00 TL ödemede bulunduklarını beyan eden 14 mükellefin bilgisine başvurulduğu, bunlardan 4 mükellefin ödediği 57.230,00 TL için fatura düzenlendiği anlaşıldığından hesaplamaya dahil edilmediği ve geriye kalan KDV hariç 230.084,75 TL'nin matrah farkı olarak kabul edildiği, bilgisine başvurulan kişilerin ifadesinde belirttikleri …'ın o dönemde Türkiye genelinde bayii müdürü olarak görev yaptığının şirket yetkilisince de kabul edildiği, ayrıca …'ın … ödediği 35.000,00 TL ile ilgili düzenlenen tutanakta imzası bulunan …'nın ifadesine başvurulmasa da …'ın 05/03/2015 tarihli beyanında 35.000,00 TL'yi …'a verilmek üzere Ankara Merkez acente müdürü … elden verdiği yönündeki ifadesinin yeterli olduğu dikkate alındığında bir kısım hasılatını kayıt ve beyan dışı bıraktığı anlaşılan davacı adına re'sen matrah takdir edilmesi ve takdir edilen matrah üzerinden cezalı tarhiyat yapılması işlemlerinde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Ayrıca …'ın ve …'ın 10.000,00' er TL'yi (toplamda 20.000,00 TL) …'a verilmek üzere elden …'a verdiklerini beyan etmelerine rağmen …'un ifadesinde ödediği 55.000,00 TL'nin 15.000,00 TL'sinin … ve … adına olduğunu beyan ettiği ve vergi inceleme raporunda yer alan tabloda … tarafından ödenen tutarın 40.000,00 TL olarak dikkate alındığı anlaşılmaktadır. Vergi Mahkemesince yeniden verilecek kararda, tarafların beyanlarında belirttiği tutarlar arasındaki 5.000,00 TL'lik farkın davacı şirket lehine tadil edilebileceği tabiidir.
Bu nedenle, tüm bu hususlar ve kesilen özel usulsüzlük cezası hakkında bir inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1.Temyiz isteminin kabulüne,
2.Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/04/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.