Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/1290 E. , 2021/5550 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/1290
Karar No : 2021/5550
TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...Tarımsal Kalkınma Kooperatifi
VEKİLİ : Av. ...
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Bakanlığı
(Mülga ...Bakanlığı)
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...
İSTEMLERİN_KONUSU : Davacı Kooperatif tarafından, davalı idarenin denetiminde yapılan ihale sonucunda satın alınan büyükbaş hayvanların bir kısmında brucella hastalığına rastlanması nedeniyle oluştuğu ileri sürülen, hayvanlara sağlanan fiziki şartlar, yem, personel, makine ve demirbaş yıpranması, atıl durumda geçen zaman, yapılan zorunlu masraflar ve sair tüm maddi zararlar karşılığında 50.000,00 TL maddi, süt ve buzağı satamamaktan kaynaklanan kâr kaybı karşılığında 50.000,00 TL maddi olmak üzere, miktar artırımı hakkı saklı kalmak şartıyla toplam 100.000,00 TL tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ....... İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararın, davacı tarafından esası yönünden, davalı idare tarafından ise vekalet ücreti yönünden temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, karara dayanak yapılan bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanmadığı, bilirkişi raporunun mahkemece hatalı değerlendirildiği, davalı bakanlık ve bağlı ilgili kurumun hizmet kusurunun mevcut olduğu, kooperatif üyeleri ahırlarında ihaleye konu hayvanların tesliminden önce hastalık olduğuna dair bir bilgi bulunmadığı, davalı idare tarafından ölen hayvanlar için tazminat ödendiği, hizmet kusuru bulunduğu açık olan idarenin tazmin sorumluluğunun bulunduğu, mahkemece eksik inceleme yapıldığı, bu nedenle mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
Davalı idare tarafından, davanın belli bir miktar tazminatın ödenmesi istemiyle açıldığı, davanın reddi karar verildiği halde lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken maktu vekalet ücretine hükmedildiği, bu hükmün hukuka aykırı olduğundan bahisle İdare mahkemesi kararının bozulması ya da düzeltilerek onanması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMALARI : Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğu anlaşılmakla davacının temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz istemlerinin reddine,
2. Davanın reddi yolundaki ...İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:...K:...sayılı temyize konu kararının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesine göre uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 16/11/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY:
Dava, davacı kooperatif tarafından, davalı idarenin denetiminde yapılan ihale sonucunda satın alınan büyükbaş hayvanların bir kısmında brucella hastalığına rastlanması nedeniyle oluştuğu ileri sürülen zararlara karşılık toplam 100.000,00 TL maddi tazminatın (miktar artırımı hakkı saklı kalmak kaydıyla) yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.
Dosyanın incelenmesinden, davalı idare tarafından yürütülen tarımsal destekleme projeleri çerçevesinde, gelişmiş cins büyükbaş hayvancılığının yaygınlaştırılması amacıyla kredi desteklerinin sağlandığı, bu kapsamda davacı kooperatifin ortaklarının mülkiyetinde 240 baş damızlık sığır yetiştiriciliği projesinin gerçekleştirildiği, hayvanların temin edilmesine ilişkin mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Teşkilatlanma ve Destekleme Genel Müdürlüğü'nce tip şartname hazırlandığı, anılan proje kapsamında davacı kooperatif tarafından ihale yapıldığı, ihaleyi kazanan şirketin 04/07/2012 tarihinde hayvanları davacıya teslim ettiği, satın alınan hayvanların bir kısmında brucella hastalığına rastlandığı ve davalının tip şartnameye "brucella hastalığının tespiti için gerekli testlerin yapılması" hususunda hüküm koymayarak ihale sürecindeki düzenleme görevinde hizmet kusuru işlediği iddialarıyla açılan davada, Mahkemece uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için, davalı idare tarafından hazırlanan ihale tip şartnamesine "brucella hastalığının tespiti için gerekli testlerin yapılması" hususunda hüküm konulmamasının, hizmet kusuru oluşturup oluşturmayacağının ortaya konulması gerektiğinden bahisle bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bilirkişilerce hazırlanan 15/05/2015 ve 09/07/2015 tarihli raporların dosyaya sunulduğu, bilirkişi raporlarındaki tespitler esas alınmak suretiyle brucella hastalığının hayvanlara hangi aşamada bulaşmış olduğunun hastalığın niteliği gereği somut olarak ortaya konulmasının mümkün olmadığı, davalı idare tarafından salt ihale tip şartnamesine "brucella hastalığının tespiti için gerekli testlerin yapılması" hususunda hüküm konulmamasının, hastalığın niteliği gereği hizmet kusuru oluşturmayacağı, esas ihaleyi yapan ve hayvanları teslim alan davacının, hayvanların teslimi öncesinde, ihaleyi alan şirketten tüm gerekli testlerin kaç kez yapılması gerekiyor ise yapılmasını istemesine engel bir durumun söz konusu olmadığı gerekçesiyle davacının bir kısmı ihtimale dayalı olan maddi zararlarının tazmini isteminin reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Bilirkişilerce tanzim edilen 15/05/2015 tarihli raporun "Sonuç" kısmında, hastalığın bulaşma kaynağının ve hangi aşamada bulaştığını söylemenin mümkün olmadığı, hayvanların getirilmeden önce temin edilecekleri yerlerde brucella hastalığının teşhisine yönelik bir test işlemi yaptırılmadığı, teknik şartnamede bu hastalığa özgü testin yapılmasını zorunlu kılan bir hükmün bulunmadığı, test yaptırılmadan hayvanların teslim alındığı, bu durumun hem davacının hem de davalının sorumluluğu dahilinde gerçekleştiği hususlarına yer verildiği, başka bir deyişle hayvanların bu hastalıktan etkilenmelerinde davacı ve davalı idarenin kusurunun bulunduğu kanaatinin belirtildiği ve aynı bilirkişilerce tanzim edilen 09/07/2015 tarihli bilirkişi raporunda; 15 adet hayvanın brucella hastalığı nedeniyle davacının zararının 215.955,00 TL olduğunun tespit edildiği görülmektedir.
Bilirkişi raporlarında, davacının zararına sebebiyet veren hastalıktan dolayı davacının ve davalı idarenin müterafik kusurunun bulunduğu açıkça ortaya konulmuş ve davacının hastalık nedeniyle ortaya çıkan zararı hesaplanmıştır. Buna göre, İdare Mahkemesince davacının hesaplanan zararının, tarafların kusur oranı dikkate alınmak suretiyle tazmini yönünde bir karar verilmesi gerekmektedir.
Dosyadaki bilgi ve belgeler ile sunulan bilirkişi raporlarındaki tespitlerin, İdare Mahkemesince hatalı değerlendirilmesi sonucunda davanın reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, İdare Mahkemesi karanının bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.