Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/13122 E. , 2021/2250 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/13122
Karar No : 2021/2250
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ...Vergi Dairesi Başkanlığı
(...Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ...Elektrik Elektronik Bilgisayar İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN KONUSU : .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına sahte fatura kullandığından bahisle vergi ziyaı cezalı olarak tarh edilen 2010/6, 7, 10, 11, 12 dönemleri katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacının ilgili dönemde fatura aldığı Maltepe Vergi Dairesi mükellefi ...Ortadoğu Ele. Müh. İl. Nak. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Ostim Vergi Dairesi mükellefi ...Teknik Hırd. Müh. Met. Mak. İnş. Taah. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının incelenmesinden söz konusu mükelleflerin düzenlediği faturaların sahte olduğunun ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Tesis edilen işlemlerin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü, kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen hususlar kararın Ostim Vergi Dairesi mükellefi ...Teknik Hırd. Müh. Met. Mak. İnş. Taah. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmının bozulmasını gerektirir nitelikte görülmemiştir.
Davalı idarenin diğer temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da zorunludur.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacının ilgili dönemde fatura aldığı Maltepe Vergi Dairesi mükellefi ...Ele. Müh. İl. Nak. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; şirketin 06/01/1999 tarihinde bina projelerine yönelik mühendislik ve danışmanlık faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, 02/01/2012 tarihinde ödevlinin adresinden ayrıldığı ve yeni adresinin bilinmediğinin tespit edildiği ve mükellefiyetinin vergi dairesince re'sen terk ettirildiği, mükellef hakkında düzenlenen 19/02/2013 tarihli yoklama fişinde, adreste yaklaşık iki yıldır başka bir mükellefin emlakçılık faaliyetine devam ettiği, 25/02/2013 tarihinde mükellef ortağı ...'un ev adresine gidildiği, adreste ...adlı başka bir şahsın ikamet ettiği, 01/03/2013 tarihli yoklama fişinde, adreste 2006 yılından bu yana ......'un ikamet ettiği kurum temsilcisi ...'un ise taşınmazı satarak 24/03/2006 tarihinde adresten ayrıldığının muhtarlık kayıtlarından anlaşıldığı, şirket müdür vekilinin şirkete ait defter ve belgeleri incelemeye ibraz ettiği, şirket ortaklarının 23/02/2012 tarihi itibariyle değiştiği, yeni ortakların ...ve ...olduğu, şirket defter tasdik bilgilerinin mevcut olduğu, şirketin 2010 ve 2011 yılı kurumlar vergisi ve kurum geçici vergisi beyannamelerini verdiği, 2012 yılı 5. ayına kadar KDV beyannamelerini verdiği, 11/03/2013 tarihinde yapılan yoklamada ise ödevli şirketin belirtilen adresinin ikametgah adresi olup sürekli kapalı olduğu ve tanınmadığı, şirket ortak ve yöneticilerine bilinen adreslerinde ulaşılamadığı, 23/02/2012 tarihi itibariyle şirket ortağı olan Selçuk Varol'un 7 ayrı şirkette daha ortaklığının bulunduğu, bu şirketlerden 4'ü hakkında sahte belge düzenlemek yönünden vergi tekniği raporunun bulunduğu, kendisi hakkında da sahte belge düzenleyicisi olduğundan bahisle vergi tekniği raporunun bulunduğu, şirketin 2009 ila 2012 yılları arasında mal alışında bulunduğu firmaların büyük kısmının sahte belge düzenlemekten özel esaslara alındığı, yine şirkete fatura düzenleyen mükelleflerin büyük kısmının şirketin ortağı olan şahıslar olduğu, şirketin 01/01/2009 - 02/01/2012 tarihleri arasında 18.300.776,19 TL tutarında katma değer vergisi matrahı beyan ettiği ve 17.142.095,00TL fatura düzenlediği, fatura düzenlediği mükelleflerden yaklaşık 13.003.170,00 TL tutarlı kısmının sahte fatura düzenleyen veya özel esaslara tabi mükelleflerden olduğu, mükellefin toplam 134.756,49 TL ödenmemiş vergi borcu bulunduğu, 2010/10-12 dönemi muhtasar beyanında 2 adet işçi çalıştırdığını beyan ettiği, şirket eski müdürünün şirketi 30/03/2012 tarihinde devrettiği, devir tarihine kadar faaliyetlerinin devam ettiğini beyan ettiği, mükellef temsilcisi ...'a sorulduğunda inceleme yapılan dönemde şirket müdürünün kendisi olduğunu, diğer ortak babası ...'un alzheimer hastalığı ilerleyince 29/03/2011 tarihinde ...Bilgisayar adlı yeni bir firma kurduğunu, 30/03/2012'de de firmayı devrettiklerini, kriz döneminde banka hacizleri ile kredibiliteleri zarar gördüğünden önceden satın aldıkları ürünleri alamaz hale geldiklerini, ithalatçı gibi çalışamayıp iç piyasadan temin edilen sıfırlama ürünler, muadil toner, kartuş gibi yazıcı saf ürünlerle, ups ve benzeri bilgisayar çevre birimleri alış satışına yöneldiklerini, 2010 yılından sonra çekleri tükendiğinden ürün satışından ziyade servis hizmetlerine devam ettiklerini beyan ettiği, davacının ortağı ...'un, babası ...alzheimer olunca ortaklığı ondan devraldığını, ...Bilgisayar adlı yeni firmayı kurduğunu ve babasına vasi tayin olduğunu, 30/03/2012 tarihinde de firmayı devrettiğini şirket eski müdürü olarak ve yeni müdür Selçuk Varol'a vekaleten beyan ettiği, mükellefin 2009-2012 yıllarında hakkında sahte belge düzenlemekten rapor bulunan mükelleflere fatura düzenlediğinin tespiti üzerine mükellefin de sahte fatura düzenlediği, satış faturalarının gerçek bir mal ve hizmet teslimi olmaksızın komisyon karşılığı düzenlenen sahte faturalar olduğu sonucuna varıldığı tespitlerine yer verilmektedir.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bütün halinde değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin işyerinde emtia veya iş hacmini gerçekleştirecek düzeyde aktif varlığı ve herhangi bir ticari varlığa rastlanmadığı, Ba-Bs analizinde tutarsızlıklar olduğu, beyan edilen katma değer vergisi matrahı tutarıyla anılan mükelleflerden alışların uyumlu olmadığı, şirkette faaliyet konusunu yürüttüğüne dair bir belirtide bulunmadığı, sahte fatura düzenlediği belirtilen şirketin, bildirilen cirolara ulaşmasının ticari, teknik icaplarla bağdaşmadığı, sahte belge düzenleyen mükelleflere kendisinin de sahte fatura düzenlediği mezkur raporla ortaya konulduğundan, davacının söz konusu mükelleften aldığı faturaların da gerçek mal teslimine dayanmayan sahte faturalar olduğu sonucuna varılmış olup, Mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. Temyize konu .... Vergi Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, Ostim Vergi Dairesi mükellefi ...Teknik Hırd. Müh. Met. Mak. İnş. Taah. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmının ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının, Maltepe Vergi Dairesi mükellefi ...Ele. Müh. İl. Nak. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den alınan faturalara ilişkin kısmının ...'nin karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 15/04/2021 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu mahkeme kararının ...Ele. Müh. İl. Nak. İnş. Tic. ve San. Ltd. Şti.'ye ilişkin kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından, temyiz isteminin bu kısım yönünden de reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.
(XX) KARŞI OY :
Uyuşmazlık konusu dönemde davacının fatura aldığı Ostim Vergi Dairesi mükellefi ...Teknik Hırdavat Müh. Met. Mak. İnş. Taah. Ltd. Şti hakkında düzenlenen ...tarih ve ...sayılı Vergi Tekniği Raporu'nun değerlendirilmesinden; 08/10/2009 tarihinde inşaat malzemeleri toptan ticareti faaliyetinde bulunmak üzere mükellefiyet tesis ettirdiği, raporun yazıldığı tarih itibariyle halen faal olarak görülmesine rağmen en son Ekim/2011 katma değer vergisi beyanında bulunduğu ve daha sonra herhangi bir beyanname vermediğinin tespit edildiği, bunun üzerine iş yerine gönderilen tebligatta mükellefin iş yerinin kapalı olduğu ve taşındığı, bu iş yerinin kapatıldığını vergi dairesine bildirmediği ve muhtarlık kayıtlarında da kaydına rastlanılmadığının tespit edilerek tebligatın iade edildiğinin görüldüğü, 13/10/2009 tarihli işe başlama yoklamasında toplam 30 m2 dükkanda faaliyete 09/10/2009 tarihinde başladığı, ortaklarının ...ve ...olduğu, şirket ortakları adına menkul ve gayrimenkul mal bulunmadığı, şirketin iş yerinde toptan inşaat malzemeleri ile iştigal edeceği, iş yerinin yerleşik düzende olduğu ve yaklaşık 35.000,00 TL tutarında muhtelif inşaat malzemesi bulunduğu, 2009 yılı kanuni defterlerini tasdik ettirdiği, 27/10/2010 tarihli yoklamada mükellefin iş yeri adresinde toptan inşaat malzemeleri satışı işine 08/10/2009 tarihinde başladığı, iş yerinde muhtelif boya ve tesisat malzemeleri ile duşakabin, banyo vb. malların olduğu, adres değişikliği yapılmadığı, şirketin kuruluşundan beri aynı adreste faaliyet gösterdiği, şirket iş yeri adresinde yapılan 30/11/2010 tarihli yoklamada, adresini değiştirmediği, oya, inşaat malzemeleri ve teknik hırdavat malzemeleri toptan satışı işine devam ettiği, iş yerinde üretimin yapılmadığı, mükellefe ait aracın bulunmadığı, şube ve deposunun olmadığı, muhtelif malların iş yerinde mevcut olduğu, Kasım/2010 döneminde 6 işçi çalıştırdığı tespitlerinin yapıldığı, mükellefin iş yeri değişiklik bildirimini 07/04/2011 tarihli dilekçe ile bildirdiği ve yeni adresinde yapılan 11/04/2011 tarihli yoklamada ise iş yerinin 65 m2 olduğu, faaliyet konusunun toptan teknik hırdavat ve inşaat malzemeleri satışı olduğu tespitlerinin yapıldığı, mükellefin 2009 ve 2010 yıllarına ilişkin defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmesine yönelik ...tarih ve ...sayılı defter belge isteme yazısının 12/07/2011 tarihinde mükellefe tebliğ edildiği, mükellef kurum yetkilisinin müfettişliğe gelerek incelemeye başlama tutanağını imzaladığı, ancak mükellef kurum temsilcisinin buna rağmen defter ve belgeleri ibraz etmediği, bunun üzerine tekrar 02/08/2012 tarihli defter belge isteme yazısının gönderildiği, mükellef kurumun iş yerinde bulunmadığı ve işi bırakmayı veya iş yeri değişikliğini kanuni süresinde vergi dairesine bildirmediği, ayrıca muhtarlık kayıtlarında da bulunmadığı ve tanınmadığının tespit edildiği, mükellef kurumun ortağı ve aynı zamanda müdürü ...'nın istenilmesi amacıyla düzenlenen %1 hisseli ortağı ...'in 25 şirkete daha ortak olduğu, bu şirketlerin farklı vergi dairelerinde kayıtlı olup, farklı sektörlerde faaliyette bulunduklarının görüldüğü, ...hakkında vergi tekniği raporunun bulunduğu, Ayşe Karadeniz'in 31/03/2010 tarihinde hissesini devrettiği ...'ın ise 2 şirkete daha ortak olduğu, bu şirketlerin özel esaslara tabi olduğu, mükellefin vadesi geçmiş ve bugün ödenmesi gereken 933.320,82 TL vergi borcu bulunduğu, mükellefin çalışan işçilere ait muhtasar beyannamelerini düzenli olarak verdiği ancak gelir vergisi stopajlarını ödemediği, mükellef kurumun sahip olduğu motorlu bir aracın bulunmadığı, mükellef kurumun muhasebecisinin "2011/ Nisan ayında iş yerlerini değiştirdikleri, eski iş yerlerinin geniş olduğu, yeni iş yerlerinde herhangi bir şey bulunmadığı, 60-65 m2 olduğu, iş yerlerinin satış rakamlarını tutturmaya uygun olmadığını ve içinde herhangi bir ticari mal veya emtia bulunmadığını gördükten sonra ilişkimi kesmeye karar verdim." şeklinde beyanının bulunduğu tespitlerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitlerin bir bütün olarak değerlendirilmesinden, davacıya fatura düzenleyen mükellefin belirtilen ciroları karşılayacak organizasyon ve kapasitesinin bulunmaması, vadesi geçmiş vergi borcunu ödememesi ve ortaklar hakkında yapılan tespitler ile muhasebecinin ifadesi ve özellikle de elektrik motoru, jeneratör ve transformatör imalatı ve ticareti faaliyetinde bulunan davacının faaliyet konusuyla uyumlu olmayan bir şekilde 200.727,00 TL tutarında tiner, boya, çimento, hırdavat vb. içerikli faturalar aldığı dikkate alındığında anılan mükellef tarafından davacıya düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna ulaşıldığından, temyize konu Vergi Mahkemesi kararının bu kısmının da bozulması gerektiği görüşüyle Dairemiz kararının belirtilen kısmına katılmıyorum.