Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/13583 E. , 2021/280 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/13583
Karar No : 2021/280
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
VEKİLİ : Av….
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, defter ve belgelerini incelemeye ibraz etmediğinden bahisle inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2008/6,10,11,12 dönemlerine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Kanun'un 353/1. ve 355. maddeleri uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezalarının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacının hesaplarının … Matbaa ve Müc. San. Tic. Ltd. Şti.'den aldığı faturalar yönünden incelenmesinin inceleme emri ile istenilmesi üzerine düzenlenen vergi inceleme raporunda, davacının 2008 yılına ilişkin yasal defter ve belgelerinin bir yazı ile istenildiği halde ibraz edilmediğinden bahisle tüm KDV indirimlerinin reddi suretiyle vergi ziyaı cezalı tarhiyatların yapıldığı, olayda ek inceleme emri alınmadığından inceleme elemanı sadece … Matbaa ve Müc. San. Tic. Ltd. Şti.'nin düzenlemiş olduğu faturalarda yer alan katma değer vergisi indirimlerini redde yetkili iken, bu yetkinin aşılarak davacının diğer mükelleflerden olan indirimlerinin de reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı, … Matbaa ve Müc. San. Tic. Ltd. Şti.'den olan alışlara ilişkin olarak davacının bu mükelleften aldığı faturaların sahte olduğunu ortaya koyabilecek somut tespit bulunmadığından dava konusu cezalı tarhiyatların bu faturalara ilişkin kısımlarında ve usulsüzlük eylemi bütün unsurlarıyla ortaya konulmadığından 213 sayılı Kanun'un 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uygunluk bulunmadığı, 213 sayılı Kanun'un 355/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezası yönünden ise, davacının verilen yasal süre içerisinde defter ve belgeleri ibraz etmediği sabit olduğundan kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, kısmen kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı şirket adına vergi inceleme raporuna istinaden yapılan tarhiyatta ve kesilen cezada hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde özel usulsüzlük cezasına ilişkin ileri sürdüğü nedenler, bozulması istenilen kararın dayandığı gerekçeler karşısında, yerinde ve kararın bu kısmının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmamıştır.
Davalı idarenin cezalı tarhiyata yönelik temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "İncelemede Uyulacak Esaslar" başlıklı 140. maddesine dayanılarak çıkarılan ve 31/10/2011 tarih ve 28101 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vergi İncelemelerinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te yer alan düzenlemeler çerçevesinde yapılan inceleme sonrasında düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden ilgili dönemde ödenen vergilerin indirilebilmesi için indirime konu belgelerin kanuni deftere usulüne uygun olarak kaydedildiğinin ve idarece yapılacak her türlü incelemeye elverişli olduğunun ve istenildiği takdirde yükümlü tarafından kanıtlanması gerektiği hüküm altına alınmıştır.
Mahkemece, mükellefler hakkında vergi incelemesi yapılabilmesi için öncelikle vergi idarelerinin yetkili makamları tarafından vergi incelemesine yetkili olanlara yazı ile inceleme görevi verilmesi incelenecek olan bir mükellefin incelemeye başlamadan önce inceleneceği hususlar açısından bilgilendirilmesi gerektiği incelemenin konusunun veya kapsamının değiştirilmesi veya genişletilmesi gerektiği kanaatine ulaşılması halinde bu konuda ilgili üstlerinden yazılı talepte bulunması, yazılı taleplerinin karşılanması halinde ise durumdan nezdinde inceleme yapılan mükellefin de bilgilendirilmesi gerektiği belirtilmiş ise de, yukarıda sözü edilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde inceleme elemanına kişilerle ilgili ayrıca bir yetki verilmesine gerek olmadığı, nezdinde inceleme yapılan mükellef hakkında mevzuatla belirlenen sınırlar içinde inceleme yapma yetkisinin bulunduğu açık olup, dava konusu cezalı tarhiyatın dayanağı vergi inceleme raporu incelendiğinde, inceleme sebebinin, hakkında sahte fatura düzenleme nedeniyle vergi tekniği raporu bulunan mükelleften sahte fatura alınması ve kullanılması olduğu ve bu nedenle davacı şirketin incelenmek üzere defter ve belgelerinin istenildiği görülmekle birlikte söz konusu belgeler ibraz edilmediğinden bütün katma değer vergisi indirimleri kabul edilmeyerek yeniden düzenlenen katma değer vergisi beyannamelerine istinaden vergilendirme dönemleri itibariyle hesaplanan katma değer vergilerinin mükellef adına re'sen tarh edilmesi gerektiğinin belirtilerek dava konusu tarhiyatların yapıldığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun 08/02/2019 tarih ve E:2013/3, K:2019/1 sayılı kararıyla; davacılar tarafından, mücbir sebep olmaksızın inceleme elemanına ibraz edilmeyen yasal defterler ve belgelerin mahkemeye sunulabileceğinin ileri sürülmesi halinde, bu defter ve belgeler davacıdan istenilip, defterlerdeki kayıtlar incelenip, bu kayıt ve belgeler hakkında davanın diğer tarafı olan vergi dairesinin görüşü ve saptamaları da alınarak yapılacak hukuki değerlendirmeye göre karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, oluşan içtihat aykırılığının bu doğrultuda birleştirilmesine karar verilmiştir.
Bu durumda, davacının ilk derece mahkemesince yapılan yargılama aşamasında ibraz edebileceğini belirttiği defter ve belgeler istenilip, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun anılan kararında belirtilen şekilde bir inceleme yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden Vergi Mahkemesi kararında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. Temyize konu …. Vergi Mahkemesinin …. tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının cezalı tarhiyatlara ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 18/01/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.