Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/13639 E. , 2021/4053 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/13639
Karar No : 2021/4053
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Müdürlüğü / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : Davacı tarafından, maliki olduğu Gaziantep İli, … Mahallesi, … pafta, … ve … parsel sayılı taşınmazların kuzeyinde tahliye kanalı yapılması sonrası 25/10/2012 tarihinde meydana gelen sel olayında arazisinin zarar görmesinde idarenin hizmet kusuru bulunduğu, su baskınlarının oluşmasına sebebiyet verildiği, bu nedenle taşınmaz üzerinde ekili bulunan fıstık ağaçlarının yaşanan sel sonucunda zarara uğratıldığı, sel suları nedeniyle araziden akıp giden toprağın ikamesi sırasında yapılacak masraflar dikkate alınmak suretiyle uğranılan maddi zararın karşılığı olarak 10.000,00 TL (miktar arttırımı sonrasında 123.407,00 TL) maddi zararın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, … İdare Mahkemesince davanın kabulü ile hükmedilen tazminatın adli yargıda dava açılış tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesi yolunda verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, su baskınlarında sorumlu idarenin Devlet Su İşleri olduğu, bu nedenle husumetin anılan idareye yöneltilmesi gerektiği, olayda idarelerinin kusuru olmadığı, zarara aşırı yağışların sebep olduğu ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacı tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, hükmedilen maddi tazminat tutarının dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL'lik kısmı için adli yargıda dava açma tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine ilişkin kısımları usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Temyiz istemine konu Mahkeme kararının, hükmedilen maddi tazminatın miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısmına yürütülecek faizin başlangıç tarihine ilişkin kısmı yönünden incelenmesinde;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinde, kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa kararın düzeltilerek onanacağı hükmüne yer verilmiştir.
Tam yargı davalarında istemle bağlı olma kuralının sebep olduğu hak kayıplarının giderilmesi amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasına, 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanun'un 4. maddesi ile, "Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir." cümlesi; aynı Kanun'un 5. maddesi ile de, 2577 sayılı Kanuna Geçici 7. madde olarak, "Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dâhil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır." cümlesi eklenmiştir.
Faiz; en basit biçimiyle, idarenin tazmin borcu bağlamında; kişilerin, idarenin eylem ve/veya işlemlerinden dolayı uğradıkları zararların giderilmesi istemiyle başvurmalarına karşın, idarenin zararı kendiliğinden ödemeyip, yargı kararıyla tazminata mahkûm edilmesi sonucunda, idarenin temerrüde düştüğü tarihten tazminatın ödendiği tarihe kadar geçen süre için 3095 sayılı Kanuna göre hesaplanacak tutarı ifade etmektedir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesinde, idari eylemlerden hakları ihlal edilmiş olanların dava açmadan önce, bu eylemleri yazılı bildirim üzerine veya başka suretle öğrendikleri tarihten itibaren 1 yıl ve her halde eylem tarihinden itibaren 5 yıl içinde idareye başvurarak haklarının yerine getirilmesini istemeleri gerektiği; bu isteklerinin kısmen veya tamamen reddi halinde, bu konudaki işlemin tebliğini izleyen günden itibaren veya istek hakkında altmış gün içinde cevap verilmediği takdirde bu sürenin bittiği tarihten itibaren dava süresi içinde dava açılabileceği kuralı yer almaktadır. Anılan maddede, idari eylemler nedeniyle uğranılan zararın tazmini için idareye başvuruda bulunulmasının, dava ön şartı olarak öngörülmesi ve zararın idare tarafından en erken bu tarihte sulhen ödenebilecek olması nedeniyle yargı yerince hükmedilecek tazminat miktarına, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
2577 sayılı Kanunda, tam yargı davalarında, dava dilekçesindeki miktarın artırımına olanak tanıyan düzenleme uyarınca, davanın kabul edilmesi halinde artırılan tazminat miktarı yönünden faize, idarenin temerrüde düştüğü tarih olan miktar artırımına ilişkin dilekçenin idareye tebliğ edildiği tarihten itibaren hükmedilmelidir.
Bakılan davada, davacı tarafından, bilirkişi raporu uyarınca, 18/04/2016 tarihinde Mahkeme kaydına giren dilekçe ile maddi tazminat miktarı 123.407,00 TL tutarına artırılmış, bu dilekçe davalı idareye 25/04/2016 tarihinde tebliğ edilmiştir. Dolayısıyla artırılan tazminat miktarı bakımından, idarenin temerrüde düştüğü tarih olan 25/04/2016 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği açıktır.
Bu durumda, Mahkeme kararının, gerekçe kısmında yer alan "toplam 123.407,00 TL maddi zararın davalı idare aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasıyla açılan davada dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren" ibaresinin "toplam 123.407,00 TL maddi zararın dava dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı idare aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasıyla açılan davada dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısım yönünden miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarih olan 25/04/2016 tarihinden itibaren", hüküm fıkrasında yer alan "123.407,00-TL'nin dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren" ibaresinin "123.407,00 TL'nin dava dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarı yönünden 30/01/2013 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısım yönünden 25/04/2016 tarihinden itibaren" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne,
2. Davanın kabulü yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararının gerekçe kısmında yer alan "toplam 123.407,00 TL maddi zararın davalı idare aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasıyla açılan davada dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren" ibaresinin "toplam … TL maddi zararın dava dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı idare aleyhine … Asliye Hukuk Mahkemesinin E:… sayılı dosyasıyla açılan davada dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısım yönünden miktar artırım dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği tarih olan 25/04/2016 tarihinden itibaren", hüküm fıkrasında yer alan "… TL'nin dava tarihi olan 30/01/2013 tarihinden itibaren" ibaresinin "… TL'nin dava dilekçesi ile talep edilen maddi tazminat miktarı yönünden 30/01/2013 tarihinden, miktar artırım dilekçesi ile artırılan kısım yönünden 25/04/2016 tarihinden itibaren" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 14/09/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında davacı lehine hükmedilen maddi tazminat tutarına işletilecek faizin başlangıç tarihi 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık kapsamında bulunmayıp, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren, hukuka aykırılık teşkil ettiğinden; İdare Mahkemesi kararının, bu hususta yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla Daire kararına bu yönden katılmıyorum.