Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/13747 E. , 2021/1338 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/13747
Karar No : 2021/1338
TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- …
VEKİLİ : Av. …
2- … Vergi Dairesi Başkanlığı (… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle vergi inceleme raporuna istinaden re'sen tarh edilen 2010/1 ila 12 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergisinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacıya fatura düzenleyen Ostim Vergi Dairesi mükellefi … Elek. Orman Ür. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. , Karabük Vergi Dairesi mükellefleri … Demir Çelik San ve Tic. Ltd. Şti. ve … Nakliyat Demir Çelik Tekstil Turizm San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporlarının tetkikinden, adı geçen mükellefler tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir mal ve hizmet teslimine dayanmadığı anlaşıldığından, söz konusu faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, Ostim (Ulus) Vergi Dairesi mükellefi … Hırdavat Makina İnş. Otom. Temiz. Tah. San ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen vergi tekniği raporundaki tespitlerden düzenlediği faturaların sahte olduğu ortaya konulamadığından söz konusu faturalar nedeniyle yapılan tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, mükerrer tarhiyat yapıldığı, mal alımlarının gerçek olduğu, ödemelerin banka ve çek yolu ile yapıldığı, anılan firma hakkında olumsuz tespit bulunmadığı, eksik inceleme ve araştırmaya dayalı tarhiyatın hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek kararın redde ilişkin kısmının bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının alımlarının sahte faturalarla belgelendirildiği düzenlenen raporla ortaya konulduğundan yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın aleyhlerine olan kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Vergi Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde temyiz konusu kararın kabule ilişkin kısmı ile davacının ... Demir Çelik San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Nakliyat Demir Çelik Tekstil Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklan kısmı yönünden ileri sürdüğü iddialar kararın bu kısımlarının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davacının, temyiz konusu kararın ... Elek. Orman Ür. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacıya fatura düzenleyen Ostim Vergi Dairesi mükellefi ... Elek. Orman Ür. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; şirketin inşaat malzemeleri alım-satım işiyle iştigal etmek amacıyla 25/04/2008 tarihinde işe başladığı ve halen faal işyeri adresinin tespit edilemediği, 2008, 2009, 2010 ve 2011 yıllarına ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerini ve 2012 yılına ilişkin kurumlar vergisi beyannamesini vermediği, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012 ve 2013/1-9 dönemlerine ilişkin katma değer vergisi beyannamelerini verdiği, işe başlama yoklamasında şirketin faaliyet göstereceği işyerinin 150m² olduğu, aylık kirasının 300,00 TL olduğu, ambar, depo vb. olmadığı, inşaat ve izolasyon malzemeleri satışı işi ile iştigal edeceği, işyerinde 1 adet masa, 3 adet raf ve yazıhane malzemelerinin bulunduğu, işçi çalıştırmadığının tespit edildiği, şirketin kanuni temsilcisi ...'ın ... Cadde No:… Demetevler adresinde düzenlenen 14/04/2009 tarihli yoklama fişinde ilgilinin görüşme mektubuna riayet etmediği, muhtarlık kayıtlarında ilgilinin kayıtlı olduğu tespitlerine yer verildiği, şirketin İvedik Organize Sanayi Bölgesi Altınörnek Toplu İşyeri Kooperatifi ... Sokak No:… Yenimahalle/ANKARA adresinde düzenlenen 23/05/2009 tarihli yoklama fişinde adreste ilgili şirketin bulunmadığı tespitine yer verildiği, İ.O.S.B. ... Cadde No:… adresinde 15/02/2011 tarihinde düzenlenen yoklama fişinde adreste 06/05/2010 tarihinden itibaren başkaca mükellefin faaliyette bulunduğu, şirketin tanınmadığının tespit edildiği, İvedik Organize Sanayi Bölgesi … Sitesi ...Cadde No:… Ostim/ ANKARA adresinde Ostim Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce düzenlenen 12/05/2009 tarihli yoklama fişi ile " kurumun işyerini 21/04/2009 tarihinde mevcut adrese taşıdığı, adresin 1 katını kullandığı, toptan hırdavat malzemesi satışında bulunduğu, işyerinde büro malzemeleri ve muhtelif miktarda hırdavat bulunduğu " tespitlerine yer verildiği, şirketin ... Sokak No:… Ostim /ANKARA adresinde 17/06/2011 tarihinde düzenlenen yoklama fişinde aynı adreste … Grup Metal Ltd. Şti.'nin faaliyette bulunduğu, mükellef kurumun işyerinin bir bölümünü kullandığı her iki şirket müdürünün aynı kişi olduğunun tespit edildiği, ... Sokak No:… Ostim /ANKARA adresinde Mayıs 2012 tarihinden itibaren ... San. Tic. Ltd. Şti.'nin faaliyette bulunduğu, şirketin 14/11/2012 tarihli dilekçesi ile işyerini … Mah. … Sanayi Sitesi … No:… adresine taşıdığını beyan etttiği, söz konusu adreste 15/11/2012 tarih ve 22/11/2012 tarihlerinde düzenlenen yoklama fişlerinde adreste şirket yetkilileriyle görüşülemediğinin tespit edildiği, şirketin en son adresine yapılan 26/12/2012 tarihli defter ve belge isteme yazısının muhatabın tanınmadığı gerekçesiyle tebliğ edilemediği, yine kanuni temsilcisi ...'ın ikametgah adresine gönderilen defter belge isteme yazısının tebliğ edilemediği, şirketin işlerini fiilen takip eden ...'ın şirket müdürü ...'ın eşi olduğunu ... Cadde … Demetevler/ANKARA adresinde şirket faaliyetlerini sürdürdüklerini beyan etmesine rağmen 18/09/2013 tarihli tutunak ile adresin boş ve kapalı olduğu çevre araştırmasında ödevlinin ismen tanınmadığının tespit edildiği, 2008-2012 yılları arası katma değer vergisi beyannamelerinin matrahlarının çok yüksek olmasına rağmen ödenecek verginin genelde hiç çıkmadığı, şirketin Ba-Bs formlarının analizi sonucunda, 2008-2012 yılları arasında toplam 10.362.235,00 TL tutarında mal satışı, 10.573.051,00 TL tutarında mal ve hizmet alımı beyan ettiği tespit ve değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen tespitlerin değerlendirilmesinden, 15/11/2012, 22/11/2012 tarihlerine kadar işyerinde yapılan yoklamalarda davacı işyerinin faal olduğu, mükellefin bu tarihe kadar işyerinde gerçek bir faaliyeti olmadığına ve sahte fatura ticareti yürüttüğüne yönelik somut tespit bulunmadığı, iş yerinde ticari emtia bulundurduğu, işçi istihdam ettiği, beyannamelerini verdiği, ödemelerin çekle ve banka kanalıyla yapıldığı, Ba-Bs bildirimlerinin uyumlu olduğu gibi hususlar dikkate alındığında, davacı adına düzenlenen söz konusu faturaların sahte ve muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge niteliğinde olduğu yönünde açık, kesin ve somut verilere dayalı yeterli inceleme ve tespit bulunmadığından cezalı tarhiyatın ... Elek. Orman Ür. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Bu itibarla, Vergi Mahkemesi kararının anılan mükellef tarafından düzenlenen faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyata ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kısmen reddine, kısmen kabulüne, davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Temyize konu ... Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının ... Demir Çelik San ve Tic. Ltd. Şti. ve ... Nakliyat Demir Çelik Tekstil Turizm San. Tic. Ltd. Şti.'den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının oybirliğiyle, kabule ilişkin kısmının …'in karşı oyu ve oyçokluğuyla ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının ... Elek. Orman Ür. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den alınan faturalardan kaynaklanan kısmının …'in karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,
4. 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı (3) sayılı Tarife uyarınca, davacı aleyhine onanan tutar üzerinden binde 9,10 oranında ve … TL den az olmamak üzere hesaplanacak nispi karar harcından, varsa evvelce ödenen harcın mahsubundan sonra kalan harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına,
5. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
6. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 02/03/2021 tarihinde karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, temyize konu kararın Ostim Dairesi mükellefi ...Elektrik Orman Ürünleri Metal İnşaat Otomotiv Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden alınan faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyat yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Davalının, temyize konu kararın dava konusu cezalı tarhiyatın Ulus Vergi Dairesi mükellefi … Hırdavat Makina İnşaat Otomotiv Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılması yolundaki hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince;
25/10/1984 tarihli ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun, 1. maddesinde, Türkiye'de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu; 29. maddesinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini, faaliyetlerine ilişkin olarak indirebilecekleri; 34. maddesinde, yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin, alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek ve bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği kurallarına yer verilmiştir.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun, "Re'sen vergi tarhı" kenar başlıklı 30. maddesinde, re'sen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunması şeklinde tanımlanmış; ve maddenin ikinci fıkrasının 4. bendinde, defter kayıtları ve bunlarla ilgili vesikalar, vergi matrahının doğru ve kesin olarak tesbitine imkan vermiyecek derecede noksan, usulsüz ve karışık olması dolayısiyle ihticaca salih bulunmaması; 6. bendinde, tutulması zorunlu olan defterlerin veya verilen beyannamelerin gerçek durumu yansıtmadığına dair delil bulunması halleri, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığının kabul edileceği haller arasında sayılmıştır.
213 sayılı Kanun'un 134. maddesinin "Maksat" kenar başlıklı birinci fıkrasında vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak tespit etmek ve sağlamak olduğu belirtilmiş; Kanun'un "Vergi ziyaı cezası" kenar başlıklı 344. maddesinin birinci fıkrasında, "341 inci maddede yazılı hallerde vergi ziyaına sebebiyet verildiği takdirde, mükellef veya sorumlu hakkında ziyaa uğratılan verginin bir katı tutarında vergi ziyaı cezası kesilir" denilmiştir.
İlgili yasa kuralları ve anılan mükellef hakkında düzenlenen vergi tekniği raporu ile davacı hakkında düzenlenen vergi inceleme raporundaki tespitlerin birlikte değerlendirilmesinden, tespitlerin, bu mükellefçe (... Ltd. Şti) düzenlenen faturaların gerçek bir mal teslimi ya da hizmet ifasına dayanmadığını yeterli derecede ispatlar mahiyette olduğunu gösterdiği sonucuna varıldığından, dava konusu cezalı tarhiyatın söz konusu faturalardan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenle, davalının temyiz isteminin kabulüne, cezalı tarhiyatın ... Hırdavat Makina İnşaat Otomotiv Temizlik Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturalardan kaynaklanan kısmının kaldırılmasına dair hüküm fıkrasının bozulması; davacının temyiz isteminin reddi ve değinilen hüküm fıkrasının onanması gerektiği görüşüyle, kararın bunlara ilişkin kısımlarına katılmıyorum.