Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2016/13939 E. , 2020/188 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/13939
Karar No : 2020/188
TEMYİZ EDEN (DAVALI) :
VEKİLİ
KARŞI TARAF (DAVACI) :
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; ... Ortaokulunda "Müdür Yardımcısı" olarak görev yapan davacı tarafından, nihai başarı sırasının sadece sözlü sınav puanına göre belirlenmesine ilişkin yönetmelik hükmünün Danıştay'ca yürütmesinin durdurulduğundan bahisle, başarı puanının Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek, 21-27 Ekim 2015 tarihleri arasında, il/ilçe milli eğitim şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalar için kendisine de başvuru ve tercih hakkı verilmesi isteğiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; "Uyuşmazlıkta, Danıştay İkinci Dairesinin E:2013/10363 sayılı dosyasında verilen yürütmenin durdurulması kararı ile …. İdare Mahkemesince, sadece sözlü sınav puanlarına göre oluşturulan başarı listesi esas alınarak 1709 şube müdürü kadrosuna yapılan tüm atama işlemlerinin iptali yolunda verilen … günlü, E:…, K:… sayılı karar birlikte değerlendirildiğinde; iptal kararlarının geriye yürür biçimde, iptal edilen işlemleri hiç tesis edilmemiş gibi ortadan kaldırdığı ve yenilenen yasal düzenleme uyarınca yazılı ve sözlü sınav puanının birlikte değerlendirilmesi suretiyle şube müdürlüğü kadrosuna atama yapılacağı dikkate alındığında, idarece yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması alınıp, başarı listesinin oluşturularak atamaların Yönetmelikte yer verilen usule göre yeniden yapılması gerektiği, dolayısıyla 2014 yılında yapılan sözlü sınav sonuçlarının açıklanmasıyla başarı listesinin kesinleştiğini kabule olanak bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından atama işlemlerine karşı bireysel olarak dava açılmamışsa da, yukarıda zikredilen …. İdare Mahkemesinin kararıyla tüm atamaların iptal edildiği, bu kapsamda da, … günlü, … sayılı işlemle duyurusu yapılan boş şube müdürü kadrolarına davacının başvurmasını engelleyici hukuki bir durumun olmadığı anlaşıldığından, davacının kendisine de başvuru ve tercih hakkı verilmesi talebiyle yaptığı başvurusunun reddine yönelik işlemde hukuka uyarlık görülmediği" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; söz konusu atamaların, tesis edildikleri tarih itibarıyla yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığı; davacı talebinin, 1709 şube müdürü kadrosuna yapılan atamaların geri alınması suretiyle mümkün olduğu, sadece davacıya münhasır bir durumun olmadığı, bu konuda ise yargı yerince nihai kararın verilmediği ileri sürülerek Mahkeme kararının bozulması istenilmiştir.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; ... Ortaokulunda "Müdür Yardımcısı" olarak görev yapan davacının, 29/12/2013 tarihinde yapılan Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı sınavından 80 puan alarak sözlü sınava katılmaya hak kazandığı, 10-28/02/2014 tarihleri arasında gerçekleştirilen sözlü sınavından da 79,00 puan almasına karşın tercihte bulunmadığı, nihai başarı sırasının sadece sözlü sınav puanına göre belirlenmesine ilişkin yönetmelik hükmünün Danıştay'ca yürütmesinin durdurulduğundan bahisle, başarı puanının Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek, 21-27 Ekim 2015 tarihleri arasında, il/ilçe milli eğitim şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalar için kendisine de başvuru ve tercih hakkı verilmesi istemiyle talepte bulunduğu ve davacının bu talebinin reddedilmesi üzerine temyizen bakılmakta olan işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasa'mızın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin -dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle, 10/12/2014 tarihli Yönetmelik ile değişik hali- 21. maddesinde "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara; şube müdürü, tesis müdürü ve basımevi müdürleri bakımından yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler, diğer görevler bakımından ise yazılı sınav sonuçları ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılır. Başarı puanlarının eşitliği hâlinde, sırasıyla; hizmet süresi fazla olanlara, daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(2) Atamaları yapılanlardan, yasal süresi içinde görevine başlamayanların atamaları iptal edilir. Bu durumda olanların görevde yükselme suretiyle atanabilmeleri için, bu Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde görevde yükselme sınavına yeniden girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
(3) Duyurulan kadrolardan;
a) Atama şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma
sebepleriyle boşalan kadrolara, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, bu Yönetmelik kapsamında, boş olan şube müdürlüğü kadrolarına, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılacağı, duyurulan kadroların, belirtilen sebeplerle boşalması halinde boşalan kadrolar için, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabileceği açıktır.
Dava konusu uyuşmazlığa yönelik olarak, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinde, şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atamayı öngören düzenlemenin Danıştay Beşinci Dairesinin 06/03/2014 günlü, E:2013/8367 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, yine aynı şekilde Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinde, şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören düzenlemenin de Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2014 günlü, E:2013/10363 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulduğu, Danıştay İkinci ve Beşinci Daireleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarında, yazılı sınavın devre dışı bırakılarak sadece sözlü sınava göre atama yapılmasının hukuka aykırı olduğu hususunun belirtildiği, yargı kararları doğrultusunda anılan yönetmeliklerde değişikliğe gidilerek şube müdürlüğü kadrolarına atanmalarda yazılı ve sözlü sınavın aritmetik ortalamasının alınacağı şeklinde düzenleme yapıldığı; diğer taraftan, …. İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, dayanağını teşkil eden yönetmelik hükümlerinin yargı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği gerekçesiyle, sadece sözlü sınav puanı esas alınmak suretiyle 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının iptaline hükmedildiği, Danıştay İkinci Dairesinin 10/11/2015 günlü, E:2015/5968, K:2015/8730 sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme isteminin ise reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İdarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre gecikmeksizin işlem yada eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda “Hukuk Devleti” ilkesinin de bir gereğidir. Anayasanın 2. maddesinde yer alan bu ilke uyarınca idare, mahkeme kararlarını “aynen” ve “gecikmeksizin” uygulamakla yükümlüdür.
Yukarıda yer verilen hususlar muvacehesince, şube müdürlüğü kadrolarına sadece sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören yönetmelik maddelerinin Danıştay tarafından yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi, yargı kararı uyarınca şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı ve sözlü sınav puanının aritmetik ortalamasına göre atama yapılacağına ilişkin yönetmelik değişikliğine gidilmesi ve sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının yargı kararı ile iptal edilmiş olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamaların yazılı ve sözlü sınav puanları birlikte değerlendirilmek suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Olayda, davacının başvuru yapmak istediği atama ilanı dikkate alındığında, açmış oldukları bireysel davalarda lehe karar almış olanlarla ilgili olarak mahkeme kararlarının uygulanması amacıyla atama yapılmasının planlandığı, boşalan kadrolar için görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre ikinci bir atama yapılabileceği ancak ikinci bir atama yapılması halinde bunun da münferiden değil, davacı ile aynı durumda olan diğer adaylarla birlikte toplu bir değerlendirmeye göre yapılabileceği açıktır.
Bu durumda; 2014 yılında yapılan yazılı sınavda 80,00 puan, sözlü sınavdan ise 79,00 puan alan ancak tercih yapma hakkı elde etmiş olmasına rağmen (16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen atamalarda) tercihte bulunmayan ve hakkında atanmasını gerektiren bireysel bir mahkeme kararı olmayan davacının, 21-27 Ekim 2015 tarihleri arasında, il/ilçe milli eğitim şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalara ilişkin duyuruya istinaden tercih yapmasına ve atanmasına imkan bulunmadığından, 13/11/2015 tarihli başvurunun reddine yönelik dava konusu işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE;
2. Sivas İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA;
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Kanun'la değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.