Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2016/14358 E. , 2020/190 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/14358
Karar No : 2020/190
TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- Milli Eğitim Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : …
2- ... Valiliği
VEKİLİ : …
KARŞI TARAF (DAVACI): …
VEKİLİ : …
İSTEMİN KONUSU : … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava Konusu İstem : Dava; … ili, … ilçesi, … Ortaokulunda Müdür olarak görev yapan davacı tarafından, Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme Sınavı kapsamında nihai başarı sırasının sadece sözlü puana göre belirlenmesine ilişkin Yönetmelik hükmünün Danıştayca yürütülmesinin durdurulduğundan bahisle, başarı puanının yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalamasına göre belirlenerek, tercihe dayalı atanabileceği İl/İlçe Milli Eğitim Şube Müdürlüğü kadrosuna atanması isteğiyle yaptığı başvurunun reddine dair … günlü, … sayılı işlemin iptali istemiyle açılmıştır.
İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : … İdare Mahkemesinin temyize konu kararıyla; "Uyuşmazlıkta, Danıştay Beşinci Dairesinin E:2013/8367 sayılı, Danıştay İkinci Dairesinin E:2013/10363 sayılı dosyalarında verilen yürütmenin durdurulması kararları gerekçeleri ile birlikte değerlendirildiğinde, Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme Sınavına katılanların yazılı ve sözlü puanları beraber dikkate alınmak suretiyle başarı sıralamasının belirlenmesi gerektiğinden, yazılı ve sözlü sınavda yeterli puanı alarak başarılı olan davacı hakkında liyakat ilkesine aykırı şekilde, atamanın yalnızca sözlü sınavda alınacak puana göre yapılmasını öngören sistem çerçevesinde gerçekleştirilmesi ve sadece sözlü sınav puanı esas alınmak suretiyle davacının tercih ettiği okullardan herhangi birine atanamadığı açık olup, davacının yazılı ve sözlü notu ortalamasının alınarak, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinde münhal bulunan şube müdürü kadrolarına atama konusunda 21/27 Ekim 2015 tarihleri arasında yapılacak tercih döneminde, kendisine de tercih hakkı tanınması konusunda yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık görülmediği" gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir.
TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI :
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından; söz konusu yargı kararlarının, 1709 şube müdürü kadrosuna yapılan atamalarla ilgili olmadığı, Yönetmelik düzenlemelerine karşı açılan davalara yönelik olduğu; bütün atamaların geri alınması suretiyle davacı talebinin yerine getirilebileceği, bu konuda ise yargı yerince nihai kararın verilmediği; dava konusu işlemin, yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre tesis edildiği; her başarılı olan adayın atanmasının mümkün olmadığı ileri sürülerek, İdare Mahkemesi kararının bozulması istenilmiştir.
... Valiliği tarafından; davanın süresinde açılmadığı, davacının, konuya ilişkin süresi içerisinde (altı ay içerisinde) herhangi bir bireysel dava açmaması nedeniyle, mahkeme kararı sonucu sözlü sınava girerek başarılı olanlara verilen tercih hakkından yararlanamayacağı, Bakanlıkça tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmüştür.
KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten, davalı ... Valiliğinin usuli itirazları yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Dava dosyasının incelenmesinden; … ili, … ilçesi, … Ortaokulunda Müdür olarak görev yapan davacının, 29/12/2013 tarihinde yapılan Milli Eğitim Bakanlığı Taşra Teşkilatı Şube Müdürlüğü Görevde Yükselme yazılı sınavından 71,6670 puan alarak sözlü sınava katılmaya hak kazandığı, 11//02/2014 tarihinde girdiği sözlü sınavdan da 72,00 puan alarak 10 tercihte bulunduğu ve "Tercih dışı atanmak istiyorum" hanesini de "HAYIR" şeklinde belirttiği ve sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde yapılan atamalarda şube müdürü olarak tercihlerine yerleşemediği; bilahare 26/10/2015 tarihli başvuru dilekçesi ile tercihe dayalı şube müdürlüğü kadrolarına atama başvurusunun kabulü ile atama esas puanı itibarıyla münhal olan şube müdürlüğü kadrolarından birisine atanma talebinde bulunduğu ve davacının talebinin reddedilmesi üzerine de temyizen bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İLGİLİ MEVZUAT :
Anayasamızın 138. maddesinin son fıkrasında, “Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez.” kuralına yer verilmiştir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28. maddesinin 1. fıkrasında, “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. ...” hükmü yer almaktadır.
12/10/2013 günlü, 28793 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin -dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle, 10/12/2014 tarihli Yönetmelik ile değişik hali- 21. maddesinde "(1) Bu Yönetmelikte belirtilen görevlere ilişkin boş kadrolara; şube müdürü, tesis müdürü ve basımevi müdürleri bakımından yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler, diğer görevler bakımından ise yazılı sınav sonuçları ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılır. Başarı puanlarının eşitliği hâlinde, sırasıyla; hizmet süresi fazla olanlara, daha üst öğrenimi bitirmiş olanlara, üst öğrenim mezuniyet notu yüksek olanlara öncelik verilmek suretiyle, en yüksek puandan başlamak üzere başarı sıralaması belirlenir.
(2) Atamaları yapılanlardan, yasal süresi içinde görevine başlamayanların atamaları iptal edilir. Bu durumda olanların görevde yükselme suretiyle atanabilmeleri için, bu Yönetmelikte öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde görevde yükselme sınavına yeniden girmeleri ve başarılı olmaları gerekir.
(3) Duyurulan kadrolardan;
a) Atama şartlarını taşımadıkları için sınavların geçersiz sayılması veya bu sebeple atamaların iptal edilmesi, atanılan göreve geçerli bir mazeret olmaksızın süresi içinde başlanılmaması ya da atanma hakkından vazgeçilmesi,
b) Emeklilik, ölüm, memurluktan çekilme veya çıkarılma, başka unvanlı kadrolara ya da başka bir kuruma naklen atanma
sebepleriyle boşalan kadrolara, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabilir." hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmünün incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, bu Yönetmelik kapsamında, boş olan şube müdürlüğü kadrolarına, yazılı ve sözlü sınav puanlarının aritmetik ortalaması ile tercihler esas alınarak puan üstünlüğüne göre atama yapılacağı, duyurulan kadroların, belirtilen sebeplerle boşalması halinde boşalan kadrolar için, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre atama yapılabileceği açıktır.
Uyuşmazlıkta, Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin 12/B maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atamayı öngören düzenlemenin Danıştay Beşinci Dairesinin 06/03/2014 günlü, E:2013/8367 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, yine aynı şekilde Milli Eğitim Bakanlığı Personelinin Görevde Yükselme, Unvan Değişikliği ve Yer Değiştirme Suretiyle Atanması Hakkında Yönetmeliğin 21. maddesinde şube müdürlüğü kadrolarına sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören düzenlemenin de Danıştay İkinci Dairesinin 29/04/2014 günlü, E:2013/10363 sayılı kararıyla yürütülmesinin durdurulduğu, Danıştay İkinci ve Beşinci Daireleri tarafından verilen yürütmenin durdurulması kararlarında, yazılı sınavın devre dışı bırakılarak sadece sözlü sınava göre atama yapılmasının hukuka aykırı olduğu hususunun belirtildiği, yargı kararları doğrultusunda anılan yönetmeliklerde değişikliğe gidilerek şube müdürlüğü kadrolarına atanmalarda yazılı ve sözlü sınavın aritmetik ortalamasının alınacağı şeklinde düzenleme yapıldığı; diğer taraftan … İdare Mahkemesinin … günlü, E:…, K:… sayılı kararıyla, dayanağını teşkil eden yönetmelik hükümlerinin yargı kararıyla yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği gerekçesiyle, sadece sözlü sınav puanı esas alınmak suretiyle 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının iptaline karar verildiği, Danıştay İkinci Dairesinin 10/11/2015 günlü, E:2015/5968, K:2015/8730 sayılı kararı ile onandığı, karar düzeltme isteminin ise reddedilerek kesinleştiği anlaşılmaktadır.
İdarenin yargı kararlarına uyması ve bu kararların gereklerine göre gecikmeksizin işlem yada eylemde bulunmak zorunda olması aynı zamanda “Hukuk Devleti” ilkesinin de bir gereğidir. Anayasanın 2. maddesinde yer alan bu ilke uyarınca idarenin mahkeme kararlarını “aynen” ve “gecikmeksizin” uygulamakla yükümlü olduğu açıktır.
Yukarıda yer verilen hususlar muvacehesince, şube müdürlüğü kadrolarına sadece sözlü sınav puanına göre atama yapılmasını öngören yönetmelik maddelerinin Danıştay tarafından yürütülmesinin durdurulmasına karar verilmesi, yargı kararı uyarınca şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamalarda yazılı ve sözlü sınav puanının aritmetik ortalamasına göre atama yapılacağına ilişkin yönetmelik değişikliğine gidilmesi ve sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen Milli Eğitim Bakanlığı taşra teşkilatı şube müdürlüğü atama işlemlerinin tamamının yargı kararı ile iptal edilmiş olması hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde; şube müdürlüğü kadrolarına yapılacak atamaların, yazılı ve sözlü sınav puanları birlikte değerlendirilmek suretiyle gerçekleştirilmesi gerektiğinde kuşku bulunmamaktadır.
Dava konusu olayda ise; sadece sözlü sınav puanına göre 16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen atamalarda herhangi bir tercihine yerleşemeyen ve tercih dışı atanmak istemeyen davacının, yazılı ve sözlü puanının aritmetik ortalaması esas alınması halinde dahi, (16/04/2014 tarihinde gerçekleştirilen atamalardaki) tercih ettiği 10 şube müdürlüğü kadrosuna da ortalama puanının yetmediği görülmekte olup; diğer taraftan, duyurulan kadroların, belirtilen sebeplerle boşalması halinde boşalan kadrolar için, görevde yükselme veya unvan değişikliği sınavlarına ilişkin başarı listesinin kesinleştiği tarihten itibaren altı aylık süreyi aşmamak üzere başarı listesindeki sıralamaya göre ikinci bir atama yapılabileceği, ancak ikinci bir atama yapılması halinde bunun da münferiden değil, davacı ile aynı durumda olan diğer adaylarla birlikte toplu bir değerlendirmeye göre yapılabileceği açıktır.
Bu durumda, davacının 26/10/2015 tarihli dilekçesi ile tercihe dayalı olarak münhal şube müdürlüğü kadrosuna atanma başvurusunun reddine yönelik tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE;
2. … İdare Mahkemesince verilen … günlü, E:…, K:… sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA;
3. Aynı maddenin 3622 sayılı Kanun'la değişik 3. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen Mahkeme'ye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen (15) onbeş gün içinde Danıştay'da karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 08/01/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.