Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/14654 E. , 2021/2874 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/14654
Karar No : 2021/2874
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Vergi Dairesi Başkanlığı
(… Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACI) : … Makine İmalat Sanayi Ticaret Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden resen tarh edilen 2010/1 ila 3 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353/1. maddesi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; ihtilaflı dönemde davacının fatura aldığı Mecidiyeköy Vergi Dairesi mükellefi … İnş. Elekt. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. ve Kartal Vergi Dairesi mükellefi … Mühendislik İnş. Elekt. Reklam Gıda San Tic. Ltd. Şti. hakkındaki tespitlerden sahte fatura düzenlediği hususunun kanıtlanamadığı sonucuna varıldığından, bu mükelleflerden alınan faturalardan kaynaklı tarhiyatta ve yasal unsurlar bir arada gerçekleşmediğinden kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
Davalı idarenin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar kararın … Mühendislik İnş. Elekt. Reklam Gıda San Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyata ilişkin kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının bozulmasının sağlayacak nitelikte bulunmamıştır. … İnş. Elekt. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalara ilişkin temyiz istemine gelince;
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu; 134. maddesinin birinci fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış; 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Bu bakımdan indirim, mükellefiyete bağlı bir görev olduğu kadar aynı zamanda bir haktır. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da zorunludur.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının ihtilaflı dönemde fatura aldığı … İnş. Elekt. Oto. San. Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda; 26/1072009 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, 15.11.2012 tarihinde mükellefiyetinin resen terkin ettirildiği, 50.000,00-TL sermaye ile iki ortaklı olarak kurulduğu, defterlerinin tasdikli olduğu, yasal defter ve belge isteme yazısının şirket yöneticisinin ikametgah adresinde eşine tebliğ edilmesine rağmen defter belge ibraz edilmediği, 2010 ve 2012 yıllarında yapılan yoklamalarda işyerinin kapalı olduğu, işçi çalıştırmadığı, 2009-2010-2011 yılları vergi beyannamelerinin verildiği, yüksek tutarda katma değer vergisi beyan edilmesine rağmen ödenecek katma değer vergisinin düşük tahakkuk ettirildiği, emtia alımlarının bir kısmının haklarında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlenen firmalardan yapıldığı, 133.852,91-TL vergi borcu bulunduğu, Ba-Bs uyumsuzluğu bulunduğu, 21/03/2011 tarihine kadar yetkili müdür olan kişinin ifadesinde devirden sonra ortakları ve şirket müdürünü görmediğini beyan ettiği, yetkili kişiye ulaşılamadığı tespitlerine yer verildiği görülmüştür.
Yukarıda belirtilen tespitlerin bütün halinde değerlendirilmesinden, adı geçen mükellefin, çok yüksek tutarlı KDV matrahları beyan etmesine karşılık ödenecek vergilerin düşük olduğu ve vergi borçlarını ödemediği, defter ve belge ibraz yükümlülüğünün yerine getirilmediği, faaliyet konularının yürütüldüğüne dair yeterli emare bulunmadığı, buna göre anılan mükellef tarafından davacı şirkete düzenlenen ihtilaf konusu faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmış olup aksi gerekçe ile verilen yöndeki Mahkeme kararının buna ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kısmen kabul, kısmen reddine,
2. Temyize konu … Vergi Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, … Mühendislik İnş. Elekt. Reklam Gıda San Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyata ilişkin kısmı ile özel usulsüzlük cezasına ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. Mahkeme kararının … İnş. Elekt. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyata ilişkin kısmının BOZULMASINA,
4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/06/2021 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanun'da aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirebilecekleri hükme bağlanmıştır. Aynı Kanun'un 34. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise yurt içinden sağlanan veya ithal olunan mal ve hizmetlere ait katma değer vergisinin alış faturası veya benzeri vesikalar ve gümrük makbuzu üzerinden ayrıca gösterilmek, bu vesikalar kanuni defterlere kaydedilmek şartıyla indirilebileceği belirtilmiştir. Buna göre, katma değer vergisi indiriminden yararlanılabilmesi için bunun geçerli bir belgeye dayanması ve belgenin kanuni defterlere kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu hizmetlerinin finansmanında istikrarın sağlanması bakımından vergilendirme sürecinin belirli bir düzen dâhilinde işlemesi ve sonuçlandırılması gerekmektedir. Bu doğrultuda çeşitli usuller öngörülerek mükelleflerin vergi ilişkisinden doğan hak ve ödevlerini daha dikkatli takip etme zorunluluğu getirilmektedir (AYM., E.2017/24, K.2017/112, 14/6/2017). 3065 sayılı Kanunun belirtilen hükümleri ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 30., 341., 344. maddeleri birlikte gözetildiğinde, katma değer vergisi indiriminin sahte bir belgeye dayanması hâlinde indirimin reddi suretiyle cezalı katma değer vergisi tarhiyatı yapılacağı hususu mükellefler tarafından belirli ve öngörülebilir nitelikte olduğu anlaşılmaktadır.
Bakılmakta olan davada, … Mühendislik İnş. Elekt. Reklam Gıda San Tic. Ltd. Şti. hakkında düzenlenen … tarih ve … sayılı vergi tekniği raporunda; 12/04/2010 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği ve 22/04/2011 tarihinde mükellefiyetinin resen terkin ettirildiği, 2010 yılı kurumlar vergisi beyanında 1,00 TL matrah beyan ettiği, 2011 yılı kurumlar vergisi beyannamesinin verilmediği, 2010/4-12 dönemleri KDV matrah toplamının 1.510.614,33 TL olduğu, 2011/1-4 dönemleri KDV matrah toplamının 953.896,74 TL olduğu, 2010 yılında mükellefin Bs formuyla 1.476.644,00 TL satış bildirdiği, buna karşılık diğer firmaların 3.532.479,00 TL mal ve hizmet aldıklarının beyan edildiği, ödenmemiş 12.647,53 TL vergi borcu olduğu, defter tasdik bilgilerine ulaşılamadığı, 22.04.2011 ve 29.04.2011 tarihli yoklama tutanaklarında adreste bulunamadığı, şirket ortaklarının farklı şirketlerde ortak ve yönetici olduğu bunlardan birisi hakkında sahte belge düzenleme işini meslek olarak icra ettiği tespitlerine yer verilidiği, emtia alımlarının bir kısmının haklarında sahte belge düzenleme fiili nedeniyle vergi tekniği raporu düzenlenen firmalardan yapıldığı tespitlerine yer verildiği görülmüşütür.
Yukarıda belirtilen tespitlerin ve davacı adına düzenlenen Vergi İnceleme Raporunun bir bütün halinde değerlendirilmesinden, söz konusu şirketin anılan hasılatı yapabilecek ticari organizasyona sahip olmadığı, defterlerinin tasdiksiz olduğu, vergi borçlarını ödemediği, Ba-Bs analizlerinde ciddi uyumsuzluklar bulunduğu, alım satımda bulunduğu mükellefler hakkında olumsuz tespitlerin bulunduğu dikkate alındığında anılan, şirket tarafından düzenlenen faturaların gerçek bir emtia teslimine dayanmadığı sonucuna varıldığından, Vergi Mahkemesi kararının … Mühendislik İnş. Elekt. Reklam Gıda San Tic. Ltd. Şti.'nden alınan faturalar nedeniyle yapılan cezalı tarhiyatın kaldırılmasına ilişkin kısmının bozulması gerektiği görüşüyle Daire kararının buna ilişkin kısmına katılmıyoruz.