Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/14755 E. , 2021/3644 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/14755
Karar No : 2021/3644
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
4- …
5- …
İSTEMİN_KONUSU : … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kabule ilişkin kısmının davalı idare tarafından temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan … ve …'ın oğulları, …'nın kardeşi ve …'ın babası olan davacı …'ın Şanlıurfa E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunduğu 16/06/2012 tarihinde çıkan yangında yaralanmasında gerekli önlemleri almayan idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle … için 30.000,00 TL, diğer davacıların her biri için 20.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL manevi tazminatın faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; … Cumhuriyet Başsavcılığınca … soruşturma numarasıyla yürütülen soruşturma dosyasında olayla ilgili elde edilen bilgilerin değerlendirilmesinden, idarenin duman algılama cihazı kullanmadığı, cezaevinde sabit sıcaklık, sıcaklık artışı, alev veya başka uygun tip algılama cihazı bulunmadığı, erken müdahale için kamera sistemi kurulmadığı, kapasitenin çok üzerinde mahkumun aynı koğuşta kalmasına göz yumulduğu, gerek Cezaevi İzleme Kurulunun gerekse de Şanlıurfa Valiliği İnsan Hakları İl Kurulu Başkanlığının uyarılarının dikkate alınmadığı, yangına müdahale edebilecek teçhizatının bulunmadığı ve güvenlik önlemlerinin yetersiz olduğu, yangını başlatanların dumandan boğulmak suretiyle öldükleri, yangından sağ kurtulanların ise ölenlerin fiiline iştirak etmedikleri, suça iştirak ettiklerine dair bir delil de elde edilemediğinden kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği; bu haliyle yangının çıkmasında herhangi bir kusuru bulunmayan davacılardan ..'ın Şanlıurfa E Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda tutuklu olarak bulunmakta iken 16/06/2012 tarihinde meydana gelen yangında yaralanmasında davalı idarenin %100 kusurlu bulunduğu; öte yandan, söz konusu yangında hayatını kaybeden başka bir mahkum yakını tarafından yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sonucunda Anayasa Mahkemesi tarafından verilen … tarih ve … başvuru numaralı kararla, disiplin olaylarının sıklıkla yaşandığı C-15 koğuşundaki tutuklu ve hükümlülerin Ceza İnfaz Kurumunun güvenliğini tehlikeye sokabilecek eylemlerde bulunabileceklerine dair öngörülebilir belirtiler bulunmasına rağmen bu konuda gerekli tedbirlerin alınmadığı, bu kapsamda Ceza İnfaz Kurumunda kullanılan eşyaların çabuk yanıcı ve zehirleyici özellikte olması, yangın ihtimaline karşı daha hızlı ve etkili müdahalede bulunulabilmesi için koğuşlarda yangını haber veren alarm sistemi, koridorlarda ise kamera sistemi bulunmaması, Kurumda bulunan yangın hortumunun da belirli aralıklarla yapılan yangın söndürme tatbikatlarına rağmen yangının çıktığı C-15 koğuşuna ulaşabilecek uzunlukta olmaması ve somut olayın gerçekleşme koşulları birlikte değerlendirildiğinde yangının çıkmasının engellenmesi, yangının ardından tutuklu ve hükümlülerin hızlı ve güvenli bir şekilde tahliyelerinin sağlanmasına yönelik gerekli tedbirlerin alınması ve yangına etkili şekilde müdahale edilebilmesine yarayacak uygun araçların sağlanması konusundaki eksikliklerin giderilmemesi nedeniyle ciddi ihmallerin bulunduğu ve bu ihmallerin basit bir dikkatsizliği veya değerlendirme hatasını aştığı gerekçeleriyle yaşamı koruma yükümlülüğünün ihlal edildiğine karar verildiği; bu durumda, ..'ın Şanlıurfa Kapalı Cezaevinde tutuklu olarak bulunmaktayken 16/06/2012 tarihinde meydana gelen yangında yaralanarak bir süre hastanede tedavi görmesi nedeniyle davacıların ruhsal elem ve üzüntü duyduğu açık olduğundan, davacılardan … için 10.000,00 TL, diğer davacıların her biri için 5.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı idareye başvuru tarihi olan 03/04/2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, manevi tazminat isteminin 80.000,000 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.
TEMYİZ_EDENİN_İDDİALARI : Davalı idare tarafından, fiil ile ortaya çıkan zarar arasında nedensellik bağı bulunmadığı, olayla ilgili olarak …Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiği, yapılan idari soruşturma neticesinde de disiplin cezası verilmesine yer olmadığına karar verildiği ileri sürülerek Mahkeme kararının manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen kararın kabule ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin reddine,
2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyize konu kabule ilişkin kısmının ONANMASINA,
3. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 24/06/2021 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.