Danıştay 8. Daire Başkanlığı 2016/15153 E. , 2021/823 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
SEKİZİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/15153
Karar No : 2021/823
Temyiz İsteminde Bulunanlar: 1- (Davacılar) 1- … velayeten
2- …
3- …
Vekili : Av. …
2- (Davalılar) 1- … Belediye Başkanlığı- …
Vekili : Av. …
2- … Genel Müdürlüğü (…) - …
Vekili : Av. …
3- …. Büyükşehir Belediye Başkanlığı - …
Vekili : Av. …
İstemin Özeti : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
Savunmanın Özeti: Davacılar tarafından istemin reddi gerektiği savunulmakta olup, davalı idareler tarafından savunma verilmemiştir.
Danıştay Tetkik Hakimi: …
Düşüncesi : İstemin reddi ile temyize konu Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeyerek işin gereği görüşüldü:
Dava, davacılar tarafından, 14.02.2013 tarihinde meydana gelen yağış nedeniyle Sarısu Deresi'nin yükselmesi ile oluşan sel baskını sonucunda, otomobillerinin dere yatağına sürüklenmesi sonucunda, 3,5 yaşındaki çocukları …'ın ölümünde, davalı idarelerin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle, annesi için 32.254,13-TL maddi ve 100.000,00-TL manevi, babası için 23.756,55-TL maddi ve 100.000,00-TL manevi tazminat ile kardeş için 50.000,00-TL manevi tazminatın olay tarihinden (14.02.2013) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.
İdare Mahkemesince, olayda davalı idarelerin, …'nin ölüm olayında ağır hizmet kusurlarının bulunması karşısında, davalı idarelerin davacılardan …'nin 32.254,13-TL ve …'nin 23.756,55-TL destekten yoksun kalma zararını tazmin etmesi gerektiği, manevi tazminat talebi ile ilgili olarak ise; davalı idarelerin olaydaki ağır hizmet kusurları göz önünde bulundurularak, davacılardan … ve …'nin çocukları, …'nin kardeşi olan …'nin ölümünden duydukları acı ve üzüntünün kısmen de olsa giderilmesi amacıyla, takdiren anne …'nin 100.000,00-TL, baba …'nin 100.000,00-TL ve kardeş …'nin 50.000,00-TL manevi tazminatın kabulüne karar verilerek, davanın kabulü ile 56.010,68-TL maddi ve 250.000,00-TL manevi olmak üzere toplam 306.010,68-TL tazminatın 252.000,00-TL'sine dava açma tarihi olan 11/04/2014 tarihinden itibaren, kalan 54.010,68-TL'sine ise ıslah tarihi olan 31/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine karar verilmiştir.
Tarafların temyiz istemlerinin esasının incelenmesi:
İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinin 1. fıkrasında yazılı nedenlerin bulunmasına bağlıdır.
İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmamaktadır.
Mahkeme kararının hükmedilen maddi tazminat miktarına işletilen yasal faizin başlangıç tarihlerine ilişkin kısmının incelenmesi:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının b bendinde, "temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı" hükme bağlanmıştır.
Tam yargı davalarında istemle bağlı olma kuralının sebep olduğu hak kayıplarının giderilmesi amacıyla 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 16. maddesinin 4. fıkrasına, 30/04/2013 tarihinde yürürlüğe giren 6459 sayılı Kanunun 4. maddesi ile ''Ancak, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktar, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabilir ve miktarın artırılmasına ilişkin dilekçe otuz gün içinde cevap verilmek üzere karşı tarafa tebliğ edilir'' cümlesi, aynı Kanunun 5. maddesi ile de 2577 sayılı Kanuna Geçici 7. madde olarak ''Bu maddeyi ihdas eden Kanunla, bu Kanunun 16. maddesinin dördüncü fıkrasına eklenen hüküm, kanun yolu aşaması dâhil, yürürlük tarihinde derdest olan davalarda da uygulanır. '' cümlesi eklenmiştir.
İdarenin işlem, eylem ve faaliyetleri nedeniyle uğranılan zararların tazmini için açılan davalarda; eksilen ya da yoksun kalınan maddi değerin zaman içinde gecikmesi, bu gecikmeden doğan zararın telafisi için hükmedilecek maddi tazminata 3095 sayılı Kanun uyarınca faiz yürütülmesini gerekli kılmaktadır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 13. maddesi ile idari eylemlerden kaynaklanan zararların tazmini gayesiyle açılacak tam yargı davalarında dava açmadan önce idareye başvurarak ön karar elde etme zorunluluğu getirilmiş olup, ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi, adli yargıda dava açılması halinde adli yargıda dava açıldığı tarih itibarıyla yasal faiz uygulanması, Danıştay'ın yerleşik içtihatlarıyla kabul edilmiştir.
Bununla birlikte, dava dilekçesinde talep edilen tazminat miktarının artırımına olanak tanıyan 2577 sayılı Kanunun 16. maddesinin 4. fıkrasında yer alan düzenleme uyarınca, davanın kabul edilmesi halinde artırılan tazminat miktarı yönünden, miktar artırımına ilişkin dilekçenin idareye tebliğ edildiği tarihte idarenin temerrüde düşürüldüğü kabul edilerek bu tarihten itibaren faize hükmedilmelidir.
Bakılan uyuşmazlıkta; mahkemece her ne kadar toplam 306.010,68-TL tazminatın 252.000,00-TL'sine dava açma tarihi olan 11/04/2014 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine karar verilmiş ise de ön karar için idareye yapılan başvuru tarihi olan 06.02.2014 tarihi itibarıyla yasal faiz uygulanması gerektiği, ayrıca mahkeme kararında, kalan 54.010,68-TL'sine ise ıslah tarihi olan 31/12/2015 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine karar verilmiş ise de davacı tarafından 31/12/2015 tarihinde Mahkeme kaydına giren ve 25.01.2016 tarihinde davalı idarelere tebliğ edilen miktar artırım dilekçesi ile artırılan tazminat miktarına (54.010,68-TL) ıslah dilekçesinin idarelere tebliğ edildiği 25.01.2016 tarihinden itibaren faiz yürütülmesi gerektiği açıktır.
Açıklanan nedenlerle, ... İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın 2577 sayılı Yasanın 49. maddesi uyarınca belirtilen şekilde düzeltilerek onanmasına ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, yürütmenin durdurulması hakkında karar verilmediğinden kullanılmayan …-TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davalı … Belediye Başkanlığı'na iadesine, bu kararın tebliğ tarihini izleyen 15 (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 11/02/2021 tarihinde oybirliği ile karar verildi.