Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/15487 E. , 2020/5497 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/15487
Karar No : 2020/5497
DAVACI : … Başkanlığı
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : 01/10/2016 tarih ve 29844 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Bilirkişi Ücret Tarifesinin 5. maddesinin iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu düzenlemenin, dayanağı Kanun'un 283. maddesinin amacına aykırı olduğu, anılan maddede ücretin sarf edilen emek ve mesaiye göre belirlenmesinin düzenlenmiş olmasına karşın dava konusu maddeyle Mahkemelere göre ücret belirlenmesinin hukuka ve dayanağı kanuna aykırı olduğu ileri sürülmektedir.
DAVALININ SAVUNMASI : Yargılama giderlerinin, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca dava açılırken ödenmesi gerektiği ve dava konusu düzenlemeyle de ödenecek bu tutarın belirlenmesinin amaçlandığı, Mahkemenin tarifedeki ücreti indirme veya arttırma yönünde takdir yetkisinin olduğu ve düzenlemenin mevzuata uygun olduğu savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; 01.10.2016 gün ve 29844 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan, "Hukuk Muhakemeleri Kanunu Bilirkişi Ücret Tarifesi" nin 5. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 283. maddesinde, "Bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir. Bu konuda, Adalet Bakanlığınca çıkarılacak her yıl güncellenecek olan tarife esas alınır" hükmü yer almıştır.
Anılan Yasa hükmü uyarınca çıkarılan Tarifenin dava konusu 5. maddesinde, bilirkişi ücretleri mahkemelere göre belirlendikten sonra, 7.maddede, Hâkimin, işin mahiyetine göre bu Tarifede yazılı bilirkişi ücretlerini artırabileceği ve indirebileceği, 8. maddede ise, ayrı bir inceleme ve araştırmayı gerektirmeyen seri dosyalarda bilirkişi ücretlerinde indirim yapılacağı belirtilmiştir.
Anılan Yasa hükmünün verdiği yetkiye dayanılarak, bilirkişi ücretlerinin belirlenmesinde Mahkemeler bazında sınıflandırılma yapılması ve işin niteliğine göre bu ücretin azaltılması ve artırılmasında Hakime takdir yetkisi tanınmasında, hukuka ve kamu düzenine aykırı bir yön bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, yasal dayanaktan yoksun bulunan davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
Dava, 01/10/2016 tarih ve 29844 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Bilirkişi Ücret Tarifesi'nin 5. maddesinin iptali istemiyle açılmıştır.
İNCELEME VE GEREKÇE:
ESAS YÖNÜNDEN:
İlgili Mevzuat:
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'un 283. maddesinde, "Bilirkişiye, sarf etmiş olduğu emek ve mesaiyle orantılı bir ücret ile inceleme, ulaşım, konaklama ve diğer giderleri ödenir. Bu konuda, Adalet Bakanlığınca çıkarılacak ve her yıl güncellenecek olan tarife esas alınır." hükmüne yer verilmiştir.
Anılan Kanun hükmü uyarınca çıkarılan ve 01/10/2016 tarih ve 29844 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hukuk Muhakemeleri Kanunu Bilirkişi Ücret Tarifesinin 1. maddesinde tarifenin amacının Hukuk Muhakemeleri Kanunu gereğince bilirkişiye ödenecek ücret ve giderlerin miktarı ile bunların ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu, 3. maddesinde bilirkişi ücretinin, bilirkişiye sarf etmiş olduğu emek ve mesaisi karşılığı ödenen ücret olduğu belirtilmiştir. Tarifenin iptali istenilen 5. maddesinde ise, "(1) Bu Tarifeye göre verilecek bilirkişi ücretleri aşağıda gösterilmiştir... (2) Dava, mahkemece hangi sıfatla görülüyorsa bilirkişi ücreti de buna göre belirlenir." düzenlemesine yer verilerek, mahkeme kriteri dikkate alınarak bilirkişi ücretlerinin belirleneceği öngörülmüştür.
Öte yandan, anılan düzenlemenin 7. maddesinde Hâkimin, işin mahiyetine göre bu Tarifede yazılı bilirkişi ücretlerini artırabileceği ve indirebileceği, 8. maddesinde de ayrı bir inceleme ve araştırmayı gerektirmeyen seri dosyalarda tarifede yazılı bilirkişi ücretlerinde indirim yapılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Davacı tarafından, 6100 sayılı Kanun'un 283. maddesine göre bilirkişi ücretinin sarf edilen emek ve mesai dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği, Tarifede mahkeme ayrımı yapılarak belirlenen ücretin dayanağı kanun hükmüne aykırı olduğu ileri sürülmekte ise de; yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca işin mahiyeti, sarf edilen emek ve mesai dikkate alınarak tarifede belirlenen bilirkişi ücretinin hakim tarafından artırılıp, indirilebileceği anlaşılmakta olup; bu haliyle 6100 sayılı Yasanın 283. maddesine dayanılarak hazırlanan tarifede Mahkeme kriteri dikkate alınarak bilirkişi ücretlerinin belirlenmesinde mevzuata aykırılık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. DAVANIN REDDİNE,
2. Ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam … TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca … TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
4. Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 01/12/2020 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.