Danıştay 2. Daire Başkanlığı 2016/15826 E. , 2020/3641 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : 2016/15826
Karar No : 2020/3641
DAVACI : …
VEKİLİ : Av. …
DAVALI : … Genel Müdürlüğü
VEKİLİ : Av. …
DAVANIN KONUSU : … Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapmakta iken, Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavına girmek amacıyla yaptığı başvuru reddedilen davacı tarafından, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü'nün … günlü, … sayılı işleminin ekinde yer alan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar ile 06/09/2015 tarihli görevde yükselme sınavının iptali istenilmektedir.
DAVACININ İDDİALARI :
Davacı tarafından; Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapmakta iken, Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü başmühendis pozisyonu için açılacak görevde yükselme sınavına girmek amacıyla yaptığı başvurunun Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 8/d-3 maddesinde belirtilen şartı taşımadığı gerekçesiyle reddi üzerine yaptığı itirazın; ... günlü ve ... sayılı yazı ekinde yer alan gruplandırmalar esas alınarak Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğündeki hizmet süresinin 3 yılın altında olması ve daha önce çalıştığı Mühimmat Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimleri ile Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimlerinin görev alanları itibarıyla benzer görevler olmadığı gerekçesiyle reddedildiği, 06/05/2015 günlü, 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartların belirlendiği 8. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendinin, 3 numaralı alt bendinde "Kurumda atanacağı pozisyonun görev alanında en az 3 yıl çalışmış olmak" şartının yer aldığı, dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemin ekinde belirlenen görevde yükselme ve unvan değişikliği yazılı sınavında uygulanacak usul ve esaslar ile, Yönetmelikte yer alan "görev alanında" üç yıl çalışma şartının "aynı fabrikada" olması gerektiğine ilişkin düzenleme yapılarak hükmün daraltılmasının hukuka aykırı olduğu, Yönetmelikte yer alan şartları taşıdığı halde usul ve esaslar sebebiyle sınava başvurusunun kabul edilmediği iddia edilmektedir.
DAVALI İDARENİN SAVUNMASI :
Davalı idare tarafından, kurumun işyerleri arasında, yürütülen hizmet ve üretim açısından farklılıklar bulunduğu, sınav açılan kadro/pozisyonlara müracaatlarda görev alanına ilişkin konuların değerlendirilmesinde yaşanan tereddütleri gidermek amacıyla gruplandırmalar yapıldığı, benzer görev alanlarına sahip işyerlerinin aynı grupta toplanarak farklı işyerlerinin üretim, mühendislik, arge ve kalite güvence müdürlüğü ve alt birimlerine başvuracakların başvurdukları kadro/pozisyonun görev alanında Yönetmelikte belirlenen süre kadar çalışmış olmaları gerektiğine ilişkin düzenlemenin ... günlü, ... sayılı işlem ile teşkilata duyurulduğu, davacının, 2008-2014 yılları arasında Mühimmat Fabrikasında Kalite Güvence Müdürlüğünde görev yaptığı, 2014 yılında ise Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğüne atandığı, Kalite Güvence Müdürlüğündeki hizmetinin Mühimmat Fabrikasında geçtiği, Mühimmat Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimleri ile Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimlerinin görev alanları itibarıyla benzer görevler olmadığı, ayrıca davacının Ağır Silah ve Çelik Fabrikasındaki hizmet süresinin üç yılın altında olması nedeniyle başvurusunun kabul edilmediği savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Dava konusu, 06/09/2015 tarihinde yapılan görevde yükselme sınavının tamamının iptali istemi yönünden davanın ehliyet nedeniyle reddine; anılan sınavın, davacının müracaat ettiği Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadro/pozisyonuna ilişkin kısmı ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü'nün … günlü, … sayılı işleminin ekinde yer alan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar'ın ise iptaline hükmedilmesi gerektiği düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : …
DÜŞÜNCESİ : Dava; Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavına girmek amacıyla yaptığı başvuru reddedilen davacının, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü'nün ... günlü, ... sayılı işleminin ekinde yer alan Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak "Usul ve Esaslar" ile "06/09/2015 tarihinde yapılan Görevde Yükselme Sınavının" iptali istemiyle açılmıştır.
Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, Yönetmeliğin amacı, liyakat ve kariyer ilkeleri çerçevesinde, hizmet gerekleri ve personel planlaması esas alınarak, Devlet memurları ile 8/6/1984 tarihli ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamındaki kamu iktisadî teşebbüslerinde görev yapan sözleşmeli personelin görevde yükselme ve unvan değişikliklerine ilişkin usul ve esasları belirlemek olarak tarif edilmiş, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, özel kanunlardaki düzenlemeler saklı kalmak kaydıyla, (a) 13/12/1983 tarihli ve 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin eki (I) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kadrolarda, (b) İl özel idareleri ve belediyeler ile bunların kurdukları birlik, müessese ve işletmelere ait memur kadrolarında, (c) Düzenleyici ve denetleyici kurumlara ait memur kadrolarında, (d) Özelleştirme kapsam ve programında bulunan kuruluşlar da dahil olmak üzere kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait memur kadroları ile sözleşmeli personel pozisyonlarında istihdam edilen personelin, müdür ve daha alt görevlere yapılacak görevde yükselme mahiyetindeki asaleten atamaları ile en az ortaöğretim düzeyinde mesleki veya teknik eğitim sonucu ihraz edilen unvanlara ilişkin unvan değişikliği mahiyetindeki asaleten atamaları hakkında bu Yönetmeliğin uygulanacağı belirtilmiş, "Görevde yükselme yönetmelikleri" başlıklı 15. maddesinde, kurumların, bu Yönetmeliğin kapsamına giren görevlere atanacaklarda aranacak şartları ve yapılacak sınavlara ilişkin usul ve esaslar ile diğer hususları Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşünü alarak bu Yönetmeliğe aykırı olmamak üzere çıkaracakları yönetmelikle düzenleyeceği ifade edilmiştir.
06/05/2015 günlü, 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 8. maddesinde, görevde yükselme suretiyle atanacaklarda aranacak şartlar belirlenmiş olup, (1) numaralı fıkrasının (a) bendinde, şube müdürü, müdür, kısım müdürü kadrolarına atanabilmek için aranan şartlar arasında alt görevlerde geçmesi zorunlu hizmet süreleri belirlenmişken, ayrıca (3) nolu alt bendinde "Kurumda atanacağı kadronun görev alanında en az 5 yıl çalışmış olmak" koşulu getirilmiştir. Yine Yönetmeliğin aynı maddesinde; başmühendis, teknik uzman, teknik şef, uzman, şef pozisyonuna atanabilmek için alt pozisyonlarda geçmesi zorunlu hizmet süreleri belirlenmişken ayrıca "Kurumda atanacağı pozisyonun görev alanında en az 3 yıl çalışmış olmak" koşulu getirilmiştir.
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin amacı, görevde yükselme usul ve esaslarını belirlemek olup, bu belirlemenin "görev alanı" tanımını da kapsadığı açık olup, objektif bir kural olarak Yönetmelikte tanımının yapılması gerektiği hususunda duraksama bulunmamaktadır.
Bu nedenle; Yukarıda hükmüne yer verilen mevzuat uyarınca, davalı Kurum personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin hususların Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği açık olup, "Usul ve Esaslar" adı altında bu alanda düzenlemeler yapılmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu görevde yükselme sınavının 268 kadro ve pozisyon için açıldığı, bunlardan bir adet avukat kadrosunun unvan değişikliğine, kalan 267 adet kadro/pozisyonun ise görevde yükselme sınavına ilişkin farklı unvanlara ait olduğu, Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapan davacının "93" kod numaralı "Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu" için açılacak olan sınava katılmak amacıyla ... tarihinde başvuru yaptığı, davalı idarece Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 8/d-3 maddesinde belirtilen şartı taşımadığından bahisle başvurusunun reddine karar verildiği, bu işleme karşı yaptığı itirazın; … günlü ve … sayılı işlem ekinde yer alan gruplandırmalar esas alınarak davacının Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğündeki hizmet süresinin 3 yılın altında olması ve daha önce çalıştığı Mühimmat Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimleri ile Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimlerinin görev alanları itibarıyla benzer görevler olmadığı gerekçesiyle reddedildiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacının Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavına katılmak amacıyla yaptığı başvurunun reddine gerekçe gösterilen dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemin ekinde yer alan "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar"ın yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka aykırılığı belirlendiğinden, davacının Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavına katılmak amacıyla yaptığı müracaatın reddedilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Açıklanan nedenlerle, 06/09/2015 tarihinde yapılacak olan görevde yükselme sınavı'nın davacının müracaat ettiği Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosuna ilişkin kısmı ile Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak "Usul ve Esaslar" hakkında düzenlemenin iptali gerekeceği düşünülmüştür.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Hüküm veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten sonra dosyadaki bilgi ve belgeler de incelenmek suretiyle işin gereği düşünüldü:
MADDİ OLAY VE HUKUKİ SÜREÇ :
MKE Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapmakta iken, Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavına girmek amacıyla ... tarihinde başvuru yapan davacının, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği'nin 8/d-3 maddesinde belirtilen şartı taşımadığından başvurusunun reddine karar verildiği, bu işleme karşı yaptığı itirazın; dava konusu ... günlü ve ... sayılı işlem ekinde yer alan gruplandırmalar esas alınarak, davacının Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğündeki hizmet süresinin 3 yılın altında olması ve daha önce çalıştığı Mühimmat Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimleri ile Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü ve alt birimlerinin görev alanları itibarıyla benzer görevler olmadığı gerekçesiyle reddedilmesi üzerine, görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
15/03/1999 günlü, 99/12647 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 18/04/1999 günlü, 23670 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Kamu Kurum ve kuruluşlarında Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Esaslarına Dair Genel Yönetmeliğin;
"Tanımlar" başlıklı 4. maddesinin (d) bendi;
"Alt görev: 27/9/1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanunda belirtilen hiyerarşik kademeler çerçevesinde daha alt hiyerarşi içindeki görevleri,...... ifade eder" hükmünü,
"Hizmet süresi" başlıklı 6. maddesi;
"Kurumlar, görevin niteliği itibarıyla görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arar. İlan edilen kadro veya pozisyon için bu şartı sağlayan personel bulunmaması durumu hariç olmak üzere, bu sürelerin en az altı ayının atamanın yapılacağı kurumda geçmiş olması esastır.
Kurumlar, atanılacak görevin niteliği itibariyle aranacak hizmet sürelerini, Devlet Memurları Kanununun 68 inci maddesinin (B) bendi hükümlerine göre değerlendirerek kendi kurumlarında ve diğer kurumlarda geçen süreleri dikkate alarak belirler." hükmünü,
06/05/2015 günlü, 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu "Usul ve Esaslar" ile "Görevde Yükselme Sınav" tarihinde yürürlükte bulunan Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin 8. maddesinde;
"(1) Sınava tabi olarak görevde yükselme suretiyle yapılacak atamalarda aşağıdaki şartlar aranır:
...........................................
d) Başmühendis pozisyonuna atanabilmek için;
1) Mühendislik fakültelerinin hizmetin gerektirdiği bölümlerinden mezun olmak,
2) Mühendis pozisyonunda olmak ve bu pozisyonda en az 6 yıl çalışmış olmak,
3) Kurumda atanacağı pozisyonun görev alanında en az 3 yıl çalışmış olmak.
............................................................................................................."hükmünü içermektedir.
Dava konusu, Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü'nün ... günlü, ... sayılı işleminin ekinde yer alan "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar" ise;
"TEKNİK BİRİMLER
A- Aynı fabrikanın aşağıda belirtilen müdürlükler ve alt birimlerinin sınav açılan kadro/pozisyonlarına başvuracaklar, söz konusu müdürlüklerdeki toplam hizmet sürelerinin, Yönetmelikte belirtilen hizmet süresi kadar olması kaydıyla, aynı müdürlükte çalışmış olma şartı aranmaksızın sınav başvurusunda bulunabileceklerdir.
- ÜRETİM MÜDÜRLÜĞÜ VE ALT BİRİMLERİ
- MÜHENDİSLİK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ VE ALT BİRİMLERİ
- AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ VE ALT BİRİMLERİ
- KALİTE GÜVENCE MÜDÜRLÜĞÜ VE ALT BİRİMLERİ
B- Farklı fabrikaların üretim, mühendislik, ar-ge ve kalite güvence müdürlüğü ile alt birimlerinin sınav açılan kadro/pozisyonlarına başvuracaklar, başvurduğu kadro/pozisyonun görev alanında Yönetmelikte belirtilen süre kadar çalışmış olmak kaydıyla, aşağıda belirtilen fabrika grupları dikkate alınarak, sınav başvurusunda bulunabileceklerdir.
Barut Fb., Barutsan Roket ve Pat. Fb., Mühimmat Fb. İmla İşletmesi
Silah Fb., Çankırı Silah Fb., Ağır Silah ve Çelik Fb. Silah Kısmı,
Mühimmat Fb., İmla İşletmesi hariç diğer kısımları
Ağır Silah ve Çelik Fb. Çelik Kısmı
................................." şeklinde düzenlenmiştir.
DAVA KONUSU USUL VE ESASLARIN İNCELENMESİ :
Anayasa'nın 124. maddesinin davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan haliyle, Başbakanlık, Bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerine kendi görev alanlarını ilgilendiren konularda yönetmelik çıkarma yetkisi verilmiştir. İdareler bu yetki çerçevesinde yönetmelik çıkarabilecekleri gibi, kamu hizmetinin daha etkin ve verimli yürütülmesi amacıyla yönetmeliklerde değişiklikler de yapabilirler. Yönetmelikler'in, "Anayasa, Yasa ve hukukun genel ilkelerine aykırı hükümler içermemesi" ve "öngörülen şekil şartına uyularak çıkarılması" dışında, söz konusu düzenleme yetkisinin kullanılmasına kamu hukuku yönünden herhangi bir engel bulunmadığı açıktır.
Bir hiyerarşik normlar sistemi olan hukuk düzeninde, alt düzeydeki normların, yürürlüklerini üst düzeydeki normlardan aldığı kuşkusuzdur. Normlar hiyerarşisinin en üstünde evrensel hukuk ilkeleri ve Anayasa bulunmakta ve daha sonra gelen kanunlar yürürlüğünü Anayasa'dan, yönetmelikler ise yürürlüğünü kanunlardan almaktadır. Dolayısıyla; bir normun, kendisinden daha üst konumda bulunan ve dayanağını oluşturan bir norma aykırı veya bunu değiştirici nitelikte bir hüküm getirmesi mümkün bulunmamaktadır.
06/05/2015 günlü, 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu "Usul ve Esaslar" ile "Görevde Yükselme Sınav" tarihinde yürürlükte bulunan Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinde, "görev alanı" ifadesinin tanımı yapılmamıştır. Bu itibarla, görevde yükselmeye tabi dava konusu kadro ve pozisyonların görev alanında çalışmış olmak şartı ile hangi görevlerin kastedildiği, hangi görevlerin bu kapsamda sayılacağı, hangi görevlerin sayılmayacağı belirsizdir. Herhangi bir kadro ve pozisyona ait görevde yükselme usul ve esaslarının Yönetmelikle düzenlenmesindeki amaç, ilgili personelin önceden belirlenmiş somut ve objektif kurallara göre hangi kadro ve pozisyonlar için görevde yükselmeye tabi olduğunu bilmesini, bu çerçevede kendisini hazırlamasını sağlamaktır. Ancak; "görev alanı" ifadesinin tanımının Yönetmelikte yapılmaması sebebiyle davalı idare, sınav açılan kadro/pozisyonlara müracaatlarda özellikle görev alanına ilişkin konuların değerlendirilmesinde tereddütler yaşandığının tespit edilmesi üzerine bahse konu ... günlü ve ... sayılı işleminin ekinde yer alan; "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar" ile "görev alanı" kavramının ne anlama geldiğini sınava başvuracak personel açısından açıklamaya ve bu şekilde tereddütleri gidermeye çalışmıştır.
Dava konusu "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar"ın dayanağı olan 06/05/2015 günlü, 29347 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu Genel Müdürlüğü Personeli Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin bazı maddelerinin iptali için açılan davada İdari Dava Daireleri Kurulu'nca verilen 30/05/2016 günlü, E:2016/236 sayılı kararda özetle; "Genel Yönetmeliğin, kurumların, görevde yükselme suretiyle atanacak personel için bulunduğu kurumda veya diğer kurumlarda sadece alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi arayacağı düzenlemesine yer vermek suretiyle bu husustaki genel çerçeveyi düzenlediği, mevzuatta tanımlanmayan "pozisyonun/kadronun görev alanı" gibi muğlak kavramlarla yeni koşulların öngörülmesinin belirsizlik doğuracağı, Görevde yükselme usul ve esaslarının, Genel Yönetmelik ile ve bu Yönetmeliğe dayanılarak yürürlüğe konulan kurum yönetmelikleri ile düzenlenmesindeki amacın, personelin önceden belirlenmiş somut ve objektif kurallara göre hangi kadro ve pozisyonlar için görevde yükselmeye tabi olduğunu, bu kadro ve pozisyonlar için hangi koşulların arandığını bilmesini ve buna göre kendisini hazırlamasını sağlamak olduğu, dava konusu Yönetmelik yürürlüğe girdikten sonra, davalı İdarece, ... günlü, ... sayılı yazı ile görev alanlarının belirlenmesine ilişkin bir işlem tesis edildiği ve bu durumun idari işlemlerle görevde yükselmeye ilişkin yeni usul ve esas kurallarının getirilmesi anlamına geldiği ve dava konusu düzenlemenin, Genel Yönetmeliğe aykırı olarak, muğlak ve öngörülmeyen kurallar içerdiği hususunu kanıtladığı" gerekçesiyle ".....Genel Yönetmelikteki alt görevlerde çalışmış olma şartı ve süresi aranması koşuluna ek olarak, bu koşulu daraltan ve "görev alanı" gibi muğlak bir kavram ile kısıtlayan dava konusu Yönetmeliğin 8. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinin 3 nolu alt bendinde yer alan "atanacağı kadronun görev alanında"; (d) bendinin 3 nolu alt bendinde, (e) bendinin 3 nolu alt bendinde, (f) bendinin 3 nolu alt bendinde, (g) bendinin 4 nolu alt bendinde, (ğ) bendinin 2 nolu alt bendinde yer alan "atanacağı pozisyonun görev alanında" ibarelerinde Genel Yönetmeliğe ve hukuka uyarlık görülmemiştir." demek suretiyle mezkur düzenlemelerin yürütülmesinin durdurulmasına karar vermiştir.
Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliğinin amacı, görevde yükselme usul ve esaslarını belirlemek olup, subjektif değerlendirmelere açık bulunan "görev alanı" kavramının, ne anlama geldiğinin ilgili personel açısından önceden bilinmesi ve oluşan tereddütlerin giderilmesi için, somut ve objektif bir kural olarak Yönetmelikte tanımının yapılması gerektiği tereddütsüzdür. Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yönetmeliği dışında başka idari işlemlerle görevde yükselmeye ilişkin yeni usul ve esas kurallarının getirilmesi mümkün değildir. Oysa davalı idare, "görev alanı" ifadesinin bahse konu Yönetmelikte yapılmayan tanımını, dava konusu "Usul ve Esas" adı altındaki idari işlem ile yapmaya, bu konuda oluşan boşluğu ve ortaya çıkan tereddütleri bu şekilde gidermeye çalışmıştır. Oysaki; anılan Yönetmeliğin gerçekte böyle bir amaç taşıyıp taşımadığı mevcut hükümlerden anlaşılamamaktadır. Bu nedenle; atanılacak kadro ve pozisyonlara özgü "görev alanı" kavramının ne anlama geldiğini, hangi görevleri ifade ettiğini açıklayıcı bir tanımın öncelikle Yönetmelikte yapılması zorunludur. Aksi halde; idarelere Yönetmelikle amaçlanmadığı halde her sınava, kadroya veya kişiye göre değişen idari işlemler ile kişilerin hukuki durumunu etkileyen düzenleyici işlem yapma yetkisi verilmiş olur.
Bu nedenle, davalı kurum personelinin görevde yükselme ve unvan değişikliğine ilişkin hususların Yönetmelikle düzenlenmesi gerektiği açık olup, "Usul ve Esaslar" adı altında bu alanda düzenlemeler yapılmasında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
DAVA KONUSU BİREYSEL İŞLEMİN İNCELENMESİ :
1-Davacının, 06/09/2015 tarihli görevde yükselme sınavının tamamının iptali istemi yönünden;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "İdari dava türleri ve idari yargı yetkisinin sınırı" başlıklı 2. maddesinin, birinci fıkrasının, (a) bendinde, idari dava türleri arasında sayılan iptal davası; idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan dava olarak tanımlanmıştır.
İptal davalarında dava açma koşullarından biri olan menfaat ihlali; kişisel, meşru, güncel bir menfaatin bulunması halinde gerçekleşmektedir. İptal davasında ehliyet koşulunun varlığı için iptali istenilen işlem ile davacı arasında ciddi ve makul bir ilişki kurulabilmesi zorunludur.
Gerçek veya tüzel kişilerin; idari işlemleri, iptal davası yoluyla yargı önüne getirmeleri durumunda, idari işlem ile menfaat ilgilerinin bulunup bulunmadığı belirlenirken, davacıların idari işlem karşısındaki durumunun ortaya konulması gerekmektedir.
Davacının katılmak istediği dava konusu görevde yükselme sınavının, 268 kadro ve pozisyon için açıldığı, bunlardan bir adet avukat kadrosunun unvan değişikliğine, kalan 267 adet kadro/pozisyonun ise görevde yükselme sınavına ilişkin farklı unvanlara ait olduğu, dolayısıyla farklı kadro/pozisyonda yer alan kişilerin yalnızca tercih ettikleri kadro/pozisyona özgü olarak katılabilecekleri bir sınav olup; sınav sonucunda, tercih edilen kadro/pozisyon ile sınırlı olarak atama yapılacaktır. Başka bir ifade ile, davacının başvuru yaptığı Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu için açılacak görevde yükselme sınavı dışındaki kadrolar için açılacak sınava girme ve başvuru yapmadığı diğer kadrolara atanma durumu bulunmadığından, başvuru yaptığı kadro/pozisyon dışındaki sınava katılan diğer kimselerin başarılı olup olmamaları davacının durumunu etkilememektedir.
Bu durumda; davacının 06/09/2015 tarihinde yapılan Görevde Yükselme Sınavının tamamının iptalini istemekte kişisel, meşru ve güncel bir menfaatinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2- Anılan Görevde Yükselme Sınavının, davacının müracaat ettiği "Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü" Başmühendis kadro/pozisyonuna ilişkin kısmı yönünden ise;
Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Çelik Bakım Onarım Müdürlüğünde mühendis olarak görev yapan davacının, "93" kod numaralı "Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadrosu" için açılacak olan sınava katılmak amacıyla yaptığı başvurusu, ... günlü ve ... sayılı işlem ekinde yer alan gruplandırmalar esas alınarak reddedilmiş ise de; dava konusu ... günlü, ... sayılı işlemin ekinde yer alan "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar"ın yukarıda belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunması karşısında, anılan usul ve esaslara dayanılarak açılan 06/09/2015 tarihli görevde yükselme sınavının, davacının müracaat ettiği "Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü" Başmühendis kadro/pozisyonuna ilişkin kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. 06/09/2015 tarihli Görevde Yükselme Sınavının tamamının iptali istemi yönünden DAVANIN EHLİYET NEDENİYLE REDDİNE,
2. 06/09/2015 tarihli görevde yükselme sınavı'nın davacının müracaat ettiği Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Kalite Güvence Müdürlüğü Başmühendis kadro/pozisyonuna ilişkin kısmı ile ... günlü, ... sayılı işlem ekinde yer alan "Görevde Yükselme ve Unvan Değişikliği Yazılı Sınavında Uygulanacak Usul ve Esaslar" yönünden İPTALİNE,
3. Dava kısmen ehliyet ret ve kısmen iptal ile sonuçlandığından; aşağıda dökümü yapılan …-TL yargılama giderinin yarısı olan …-TL'nin davacı üzerinde bırakılmasına, diğer yarısı olan …-TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine,
4. Kararın verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen …-TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, …- TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
5. Davacı tarafından YD İtiraz aşamasında yatırılan …-TL harcın üzerinde bırakılmasına,
6. Davalı idare tarafından YD İtiraz aşamasında yatırılan toplam …-TL harç ve posta giderinin itiraz aşamasındaki haklılık oranı dikkate alınarak 3/4 kısmı olan …-TL'sinin davalı idare üzerinde bırakılmasına, 1/4 kısmı olan …-TL'sinin ise davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,
7. Davacı tarafından fazla yatırılan …-TL yürütmenin durdurulması itiraz harcının iadesine,
8. Artan posta pulu ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra taraflara iadesine,
9. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'na temyiz yolu açık olmak üzere, 28/12/2020 tarihinde, oybirliğiyle karar verildi.