Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/16010 E. , 2020/4794 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/16010
Karar No : 2020/4794
KARARIN DÜZELTİLMESİNİ
İSTEYEN (DAVALI) : … Bakanlığı / ANKARA
VEKİLİ : 1. Hukuk Müşaviri Yrd. V. …
KARŞI TARAF (DAVACILAR): 1- …
2- …
3- …
VEKİLLERİ : Av. …
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının bozulmasına dair Danıştay Onuncu Dairesinin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının, davalı idare tarafından, aleyhine olan kısmının, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun Geçici 8. maddesi ile uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacılardan …'ın 23/04/2009 tarihinde kolluk görevlisi tarafından silah dipçiğiyle kafasına vurulması sonucu yaralandığından bahisle … için 80.000,00 TL maddi, 70.000,00 TL manevi, anne … için 45.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi, baba … için 45.000,00 TL maddi, 40.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 320.000,00-TL tazminatın olay tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenmektedir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; davacılardan … ve … için talep edilen maddi tazminat miktarının 85.000,00 TL'lik kısmından feragat edildiği, yol, konaklama ve yemek giderleri için istenilen 5.000,00 TL yönünden ise dosyaya bilgi belge sunulmadığı, davacı … için hesaplanan 2.142,71 TL'lik olan dört ay iş göremezlik maddi zararının, hizmet kusuru bulunan davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, maddi tazminatın 2.142,71 TL kısmı yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin kısmı yönünden ise reddine, davacılardan olaya maruz kalan … için 20.000,00 TL, baba … için 10.000,00 TL, anne … için 10.000,00 TL olmak üzere toplam 40.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle de, manevi tazminatın 40.000,00 TL'lik kısmı yönünden davanın kabulüne, fazlaya ilişkin kısmı yönünden ise reddine, kabul edilen toplam 42.142,71 TL miktarın davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacılara ödenmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/1. maddesi uyarınca hesaplanan maddi tazminat için 750,00 TL ve manevi tazminat için de 4.700,00 TL olmak üzere toplam 5.450,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen maddi tazminat için 750,00 TL ve reddedilen manevi tazminat için Tarifenin 10/2. maddesi gereğince 4.700,00 TL olmak üzere toplam 5.450,00 TL vekalet ücretinin ise davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, karar verilmiştir.
Daire kararının özeti: Tarafların temyiz başvurusu üzerine Danıştay Onuncu Dairesince, davada; …'ın, polis memurunun görev sınırını aşması suretiyle yaralandığı ve olayda hizmet kusuru bulunduğu açık ise de, 27/02/1992 doğumlu ve olay sırasında 17 yaşında olduğu anlaşılan …'ın da yasa dışı izinsiz gösteriye katılmak suretiyle kusurlu olduğu, tazminat miktarının hesaplanmasında müterafik kusur durumunun da dikkate alınması gerektiği, olayın oluş şekli, niteliği ve davacılara etkileri dikkate alındığında, Mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarının fazla olduğu, ayrıca idare mahkemesince yeniden karar verilirken manevi tazminat miktarının müterafik kusur durumu da göz önünde bulundurularak belirlenmesi gerektiği, İdare Mahkemesince, meydana gelen zararda davacılardan …’ın da müterafik kusuru bulunduğu gözetilerek bir karar verilmesi ve tazminat hesabının da bu durum nazara alınarak yapılması gerekirken, olayda tümüyle idarenin kusuru olduğu kabul edilmek suretiyle tazminat miktarının belirlenmesinde hukuki isabet bulunmadığı, diğer taraftan; 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca idareler lehine vekalet ücreti takdirinin, ancak bu Kanun Hükmünde Kararname'nin yürürlüğe girdiği 02/11/2011 tarihinden sonra açılan davalarda söz konusu olabileceği, bakılmakta olan davanın ise, 659 sayılı KHK'nın yürürlük tarihinden önce açıldığı dikkate alındığında, temyize konu mahkeme kararının davayı hukuk müşaviri eliyle takip etmiş olan davalı idare lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmında da hukuki isabet bulunmadığı, gerekçesi ile tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile, …İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, karar verilmiştir.
KARAR_DÜZELTME
TALEP_EDENİN_İDDİALARI :Davalı idare tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, söz konusu olayda davacı ve yakınlarının ağır kusuru olduğu, yasadışı toplumsal olaylara karışan davacı ve çocukları üzerindeki koruma ve denetim görevini yerine getirmeyen ailenin tazminat talep etmesinin mümkün olmadığı, idarenin hizmet kusuru olmadığı, polis memuru hakkında adli açıdan "hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı" verildiği, manevi tazminat koşullarının oluşmadığı, idare lehine vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği, vekalet ücreti yönünden verilen bozma kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek Danıştay Onuncu Dairesince verilen kararın aleyhine olan kısmının düzeltilmesi istenilmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY_TETKİK_HÂKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin, vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
Davalı İçişleri Bakanlığının Maddi ve Manevi Tazminata İlişkin Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir.
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde maddi ve manevi tazminata ilişkin olarak öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
Bu nedenle, davalı İçişleri Bakanlığının, Danıştay Onuncu Dairesinin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının maddi ve manevi tazminata ilişkin kısmına yönelik kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı İçişleri Bakanlığının Vekalet Ücretine İlişkin Karar Düzeltme İsteminin İncelenmesi
Kararın düzeltilmesi dilekçesinde vekalet ücreti yönünden ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanun'un geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile Danıştay Onuncu Dairesinin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının vekalet ücretine ilişkin bozma kısmı kaldırılarak bu kısım yönünden uyuşmazlık yeniden incelendi:
İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollama yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde ise, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık ücreti" başlıklı 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinin son fıkrasında ise, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı kurala bağlanmıştır.
Öte yandan, 02/11/2011 tarih ve 28103 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 6. maddesi ile, idareleri idari yargı mercilerinde temsil etme yetkisi, hukuk birimi amirlerine, muhakemat müdürlerine, hukuk müşavirlerine ve avukatlara tanınmış; aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinde ise, "Tahkim usulüne tabi olanlar dahil adli ve idari davalar ile icra dairelerinde idarelerin vekili sıfatıyla hukuk birimi amirleri, muhakemat müdürleri, hukuk müşavirleri ve avukatlar tarafından yapılan takip ve duruşmalar için, bu davaların idareler lehine neticelenmesi halinde, bunlar tarafından temsil ve takip edilen dava ve işlerde ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idareler lehine vekâlet ücreti takdir edilir. " hükmüne yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Davalı İçişleri Bakanlığının; yargılama aşamalarına, hukuk müşaviri aracılığıyla katkıda bulunduğu, bu durumda, ret veya kısmen ret ile sonuçlanan davalarda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu tarafından da benimsendiği üzere, 659 sayılı KHK'nın yürürlüğe girmesinden önce açılmış olsa dahi, 659 sayılı KHK'nın yürürlüğünden sonra karar verilmiş olması nedeniyle, ilgili mevzuata göre hükmedilmesi gereken tutar üzerinden idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi zorunlu olup, "ilgili mevzuat" ifadesinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin anlaşılması gerektiği de açıktır.
Öte yandan; bakılmakta olan dava 170.000,00 TL maddi ve 150.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 320.000,00 TL tazminat istemiyle açılmış olup, İdare Mahkemesince, 2.142,71 TL maddi tazminat ve 40.000,00 manevi tazminat isteminin kabulüne, maddi tazminat için 750,00 TL ve manevi tazminat için de 4.700,00 TL olmak üzere toplam 5.450,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, reddedilen maddi tazminat için 750,00 TL ve reddedilen manevi tazminat için 4.700,00 TL olmak üzere toplam 5.450,00 TL vekalet ücretinin ise davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine, karar verilmiş, Dairemizce tarafların temyiz istemlerinin kabulü ile anılan Mahkeme kararının, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin bölümünün, maddi tazminat ile manevi tazminata ilişkin kısımlarının bozulmasına karar verilmiştir.
Bu durumda; bozma kararı doğrultusunda yeniden yapılacak yargılama sonucunda, Mahkeme kararının verildiği tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre taraflara dolayısıyla reddedilen maddi ve manevi tazminat istemleri yönünden, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, Dairenin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının, "İdare mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine" ilişkin bölümünün bozulmasına dair kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, Danıştay Onuncu Dairesinin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının, "İdare mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine" ilişkin bölümünün bozulmasına dair kısmı bakımından, davalı idarenin karar düzeltme isteminin kabulüne, oy çokluğuyla, maddi ve manevi tazminata ilişkin kısmı bakımından, kararın düzeltilmesi isteminin reddine, oy birliğiyle 11/11/2020 tarihinde kesin olarak karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Danıştay dava daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında, ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmaya devam edilen) 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise, anılan maddede yazılı nedenlerden hiçbirine uymamaktadır.
659 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca idareler lehine vekalet ücreti takdirinin, ancak bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yürürlüğe girdiği 02/11/2011 tarihinden sonra açılan davalarda söz konusu olabileceği, bakılmakta olan davanın bu tarihten önce açıldığı dikkate alındığında, davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği, temyize konu mahkeme kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmadığından, Dairenin 29/04/2016 tarih ve E:2015/5418, K:2016/2450 sayılı kararının vekalet ücretine ilişkin kısmına yönelik olarak da davalı idarenin, kararın düzeltilmesi isteminin reddine karar verilmesi gerektiği oyuyla Dairemiz kararının vekalet ücreti ile ilgili olarak karar düzeltme isteminin kabulüne yönelik kısmına katılmıyorum.