Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/1602 E. , 2021/4974 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/1602
Karar No : 2021/4974
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...
2- ...
3- ...
4- ...
5- ...
6- ...
7- ...
VEKİLİ : Av. ...
İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ... , K: ... sayılı kararının, davalı idare tarafından lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek temyizen incelenip bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Denizli ili, Acıpayam ilçesi, ... Kasabası'nda süt üreticiliği yapan davacılar tarafından, tarımsal amaçlı kalkınma kooperatifi kurma talebiyle yapılan başvurunun, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 3 ve Ek-1. maddeleri ile ... tarih ve ... sayılı Bakanlık onaylı yazı uyarınca reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Denizli Valiliği Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Mahkemelerinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı davanın görev yönünden reddine ilişkin kararının Danıştay Onuncu Dairesinin 21/04/2015 tarih ve E:2013/2469 K:2015/1968 sayılı kararı ile bozulması üzerine bozma kararına uyulmak suretiyle, Kumafşarı Kasabası'nda hayvancılık, süt toplama ve yem pazarlama faaliyeti yapan halihazırda bir kooperatif bulunduğu, davacılar tarafından aynı amaçlı başka bir kooperatif kurma amacıyla yapılan başvuru üzerine, yörenin yeni bir kooperatif kurulmasına ihtiyacı olup olmadığının tespiti amacıyla bir etüt raporu düzenlendiği, anılan raporda özetle; mevcut kooperatifin temin, tedarik, işletme, pazarlama ve değerlendirme gibi tüm üreticilerin ihtiyaçlarını karşılayacak bir yapıda olduğu, beldedeki ortak olmayan diğer üreticilerin de ortak olması halinde onların da ihtiyaçlarını karşılayabileceği, kooperatiflerin çalışma bölgesinin geniş ve ortak sayısının fazla olmasının başarıya ulaşmada kolaylık sağlayacağı, aynı yerleşim biriminde aynı amaçlı iki farklı kooperatifin faaliyetlerinin birbirleri için yıkıcı olabileceği, bu durumun her bir kooperatifin faaliyetini olumsuz etkileyip tehlikeye düşüreceği, iki kooperatifin aynı anda faaliyet göstermesinin kişisel çekişmelere ve siyasi görüş farklılıklarından kaynaklı sorunlara yol açabileceği, bu hususun üreticilerin menfaatine uygun düşmeyeceği, bu itibarla yeni bir kooperatif kurulması talebinin uygun görülmediği hususlarının belirtildiği; davalı idarece hazırlanan bu rapora karşılık davacılar tarafından ... Kasabası'nda hayvancılık, süt toplama ve yem pazarlama faaliyeti yapan yeni bir kooperatife ihtiyaç bulunduğunu gösterir somut nitelikli herhangi bir argüman sunulamadığı, bu yönde bir ihtiyaç bulunmadan yeni bir kooperatif kurulmasının, 1163 sayılı Kanun'nun 1.maddesinde yer verilen kooperatifleşmenin amacına aykırılık teşkil edeceğinin anlaşıldığı, Denizli ili, Acıpayam ilçesi, ... Kasabası'nda süt üreticiliği yapan davacılar tarafından, tarımsal amaçlı kalkınma kooperatifi kurma talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu işlemde kamu yararı açısından hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı idare vekilinin dava ve temyiz aşamasında vekaleten savunma vermediği, bu itibarla uyuşmazlığın çözümüne katkısı bulunmadığı belirtilerek vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, Danıştay bozma ilamından sonra, Mahkeme kararından önce 17/08/2015 tarihli dilekçe ile açıklamalarda bulunulduğu, bozma ilamı sonrası yeni bir karar verileceğinden davanın halen devam ettiği, dosyaya hukuki yardım sunulduğunun ortada olduğu iddialarıyla temyize konu kararın vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI_TARAFIN_SAVUNMASI : Davacılar tarafından savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Denizli ili, Acıpayam ilçesi, ... Kasabası'nda süt üreticiliği yapan davacılar tarafından, tarımsal amaçlı kalkınma kooperatifi kurma talebiyle yapılan başvuru Denizli Valiliği Tarım ve Orman İl Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı işlemi ile reddedilmiş, bunun üzerine söz konusu işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.
İLGİLİ MEVZUAT:
1136 sayılı Avukatlık Kanunu`nun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinin son fıkrasında, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı; 171. maddesinin birinci fıkrasında, avukatın üzerine aldığı işi sonuna kadar takip edeceği hükümlerine yer verilmiştir.
Temyiz istemine konu kararın verildiği tarih itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi`nin 2. maddesinin 1. fıkrasında, bu Tarifede yazılı avukatlık ücretinin, kesin hüküm elde edilinceye kadar olan dava, iş ve işlemlerin karşılığı olduğu; 3. maddesinin 1. fıkrasında, yargı yerlerince avukata ait olmak üzere karşı tarafa yükletilecek avukatlık ücretinin, Tarifede yazılı miktardan az ve üç katından çok olamayacağı, bu ücretin belirlenmesinde, avukatın emeği, çabası, işin önemi, niteliği ve davanın süresinin göz önünde tutulacağı; 5. maddesinin 1. fıkrasında, hangi aşamada olursa olsun, dava ve icra takibini kabul eden avukatın, Tarife hükümleri ile belirlenen ücretin tamamına hak kazanacağı; 21. maddesinde, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan Tarifenin esas alınacağı kuralları yer almıştır.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu`nun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollama yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu`nun 323. maddesinde, avukatlık ücretinin yargılama giderlerine dahil olduğu; 326. maddesinde ise, avukatlık ücretinin de aralarında bulunduğu yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, dava sonunda hüküm verilene kadar hangi aşamada olursa olsun davayı takip edip hukuki yardımda bulunan avukatın, asgari ücret tarifesinde yazılı miktardan az ve üç katından çok olmamak üzere, bu hukuki yardımda bulunurken sarf ettiği emeği ve çabası da göz önünde bulundurularak belirlenecek avukatlık ücretine hak kazandığı anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan, re`sen araştırma ilkesinin geçerli olduğu idari yargıda, davalı idarece savunmanın süresinde verilmemiş olması, dosyanın tekemmül ederek karara bağlanması ve sadece süresinde verilecek savunma dilekçeleriyle talep edilebilecek hakların karşılanması açılarından önem arz etmekte olup; devam eden yargılama sırasında, süresinden sonra da olsa verdiği savunma dilekçesiyle yargılamaya katkıda bulunan ve vekil sıfatıyla davalı idareyi temsil eden, bu suretle de hukuki yardımda bulunan avukatın, davalı idare lehine sonuçlanan davada avukatlık ücretinden mahrum edilmesinin hukuki bir dayanağı da bulunmamaktadır.
Dosyanın incelenmesinden; Mahkemenin davanın görev yönünden reddine ilişkin kararının Danıştay kararı ile bozulması sonrasında davalı vekilinin 17/08/2015 tarihli dilekçe ile davanın esasına ilişkin beyanlarda bulunduğu, akabinde davanın Mahkemece esas yönden incelemesi yapılarak karara bağlandığı görülmektedir.
Mahkemece, davalı vekili tarafından Danıştay bozma ilamı sonrasında dosyaya sunulan beyan dilekçesi akabinde davanın esası incelenmek suretiyle davanın reddine karar verildiği dikkate alındığında; davalı vekili tarafından müvekkili olan idareye hukuki yardım sunulduğu anlaşıldığından, davanın karara bağlandığı tarihte yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre davalı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, İdare Mahkemesi kararının, davalı idare vekilinin dava ve temyiz aşamasında vekaleten savunma vermediği, bu itibarla uyuşmazlığın çözümüne katkısı bulunmadığı belirtilerek vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne,
2. Davanın reddine ilişkin temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının BOZULMASINA,
3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren (15) onbeş gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 20/10/2021 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.
(X)_KARŞI OY :
Davalı idarenin temyiz istemi reddedilerek, İdare Mahkemesi kararının davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısmının onanması gerektiği oyuyla aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.