Danıştay 10. Daire Başkanlığı 2016/16072 E. , 2021/4990 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
ONUNCU DAİRE
Esas No : 2016/16072
Karar No : 2021/4990
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Bakanlığı / …
VEKİLİ : Av. …
TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : Kendilerine asaleten çocukları
… ve … 'e velayeten
… ve …
VEKİLİ : Av. …
İSTEMLERİN_KONUSU : Davacılardan … ve … 'in 25/05/2010 tarihinde Van ili, Özalp ilçesi, … Mahallesi, … Hudut Piyade Tabur Komutanlığı'nın arka kısmında bulduğu patlamamış bomba mühimmatının patlaması sonucu yaralanması nedeniyle davalı idarenin hizmet kusuru bulunduğundan bahisle davacı … için 100.000,00 TL maddi … için 100.000,00 TL maddi, baba … için 5.000,00 TL maddi olmak üzere 205.000,00 TL maddi, … için 30.000,00 TL manevi, … için 35.000,00 TL manevi, anne … ve baba … için ayrı ayrı 20.000,00 TL olmak üzere toplam 105.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tazminine karar verilmesi istemiyle açılan dava sonucunda, … İdare Mahkemesince … için 100.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi, … için 100.000,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi baba … için 10.000,00 TL manevi, anne … için 10.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 250.000,00 TL tazminatın idareye başvuru tarihi olan 03/10/2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesi, fazlaya ilişkin taleplerin reddi yolunda verilen … tarih ve E:… , K:… sayılı kararın; taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI : I- Davalı idare tarafından; Meydana gelen olayda idarelerinin kusurunun bulunmadığı, anne ve babanın müterafik kusurunun dikkate alınmadığı belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
II-Davacılar tarafından, Hastaneden alınan raporunun gerçek efor kaybını yansıtmadığı, hesaplamada 18 yaşın değil olay anının esas alınması gerektiği, baba … için maddi tazminat talebinin reddinin hatalı olduğu, 2.000,00 TL peşin harç yatırılmasına rağmen mahkemece 190,00 TL'nin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verildiği belirtilerek İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
TARAFLARIN_SAVUNMASI : Taraflarca savunma verilmemiştir.
DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : …
DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
A) İdare Mahkemesi Kararının Davanın Kısmen Kabulüne Kısmen Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:
İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen davanın reddine dair karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
B) İdare Mahkemesi Kararının Yargılama Giderleri ile Vekalet Ücretine İlişkin Kısmının İncelenmesi
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesi, 1. fıkrası, (b) bendinde, temyiz incelemesi sonunda kararda yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hatalar ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlıklar varsa Danıştay'ın kararı düzelterek onayacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 31. maddesinin yargılama giderleri konusunda yollama yaptığı 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinde, bilirkişiye ödenen ücret ve giderleri yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinde ise, yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, ancak davada iki taraftan her birinin kısmen haklı çıktığı durumlarda yargılama giderlerinin tarafların haklılık oranına göre paylaştırılarak karar karar verileceği düzenlenmiştir.
21 Aralık 2015 tarih ve 29569 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren ve Mahkeme kararı tarihi itibarıyla uyuşmazlığa uygulanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Tarifelerin üçüncü kısmına göre ücret" başlıklı 13. maddesinde; "Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için Tarifenin İkinci Kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (yedinci maddenin ikinci fıkrası, dokuzuncu maddenin birinci fıkrasının son cümlesi ile onuncu maddenin son fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı Tarifenin "Manevi tazminat davalarında ücret" başlıklı 10. maddesinde ise "(1) Manevi tazminat davalarında avukatlık ücreti, hüküm altına alınan miktar üzerinden Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Davanın kısmen reddi durumunda, karşı taraf vekili yararına Tarifenin üçüncü kısmına göre hükmedilecek ücret, davacı vekili lehine belirlenen ücreti geçemez. (3) Bu davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. (4) Manevi tazminat davasının, maddi tazminat veya parayla değerlendirilmesi mümkün diğer taleplerle birlikte açılması durumunda; manevi tazminat açısından avukatlık ücreti ayrı bir kalem olarak hükmedilir." düzenlemesi yer almaktadır.
Dava, 205.000,00 TL maddi, 105.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 310.000,00 TL tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İdare Mahkemesince davacıların taleplerinin 250.000,00 TL'lik kısmının kabulüne, 60.000,00 TL'lik kısmının ise reddine, yargılama gideri olarak hesaplanan başvurma harcı, karar harcı, vekalet harcı ve posta gideri olmak üzere toplam 238,00 TL'nin haklılık oranına göre 190,00 TL'sinin davalı üzerinde, 48,00 TL'sinin davacılar üzerinde bırakılmasına vekalet ücreti bakımından da 17.950,00 TL + 5.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 1.000,00 TL + 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine karar verilmiştir.
Dava dosyasının incelenmesinden, İdare Mahkemesi tarafından 23/10/2015 tarihinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verildiği, 03/11/2015 tarihinde davacılardan bilirkişi gideri olarak 1.000,00 TL'nin yatırılmasının istendiği, davacıların anılan tutarı 11/12/2015 tarihinde yatırdığı anlaşılmaktadır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 323. maddesi uyarınca yargılama giderleri arasında sayılan bilirkişi ücretinin haklılık oranlarına göre taraflara yükletilmesi gerekmektedir.
Vekalet ücreti yönünden, kabul edilen 50.000,00 TL manevi tazminat miktarı üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 3. kısmına göre davacılar lehine 5.850,00 TL olarak hesaplanması gerekirken 5.900,00 TL olarak hesaplandığı, reddedilen 55.000,00 TL manevi tazminat istemi yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesi, 2. fıkrası bağlamında 5.850,00 TL davalı idare lehine vekalet ücreti hesaplanması gerekirken maktu olarak 1.000,00 TL davalı idareye verilmesine karar verildiği görülmektedir.
Bu durumda, İdare Mahkemesi kararının "dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan 238,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 190,00 TL'si ile 17.950,00+5.900,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 48,00 TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına 1.000,00+1.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" kısmının, "dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan 1.238,00 TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 998,38 TL'si ile 17.950,00 TL+5.850,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, 239,62 TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, 1.000,00 TL+5.850,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde düzeltilmesi gerekmektedir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Tarafların temyiz isteminin vekalet ücreti ve yargılama giderleri bakımından kabulüne, diğer temyiz istemlerinin REDDİNE,
2. Davanın kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı temyize konu kararının hüküm fıkrasında yer alan "dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan … TL yargılama giderinin haklılık oranına göre … TL'si ile … TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, … TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına … , … TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" kısmının "dava kısmen kabul kısmen ret ile sonuçlandığından aşağıda dökümü yapılan … TL yargılama giderinin haklılık oranına göre … TL'si ile … TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacılara verilmesine, … TL yargılama giderinin davacılar üzerinde bırakılmasına, … TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı idareye verilmesine" şeklinde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
3. Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesi, 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren 15 (on beş) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 21/10/2021 tarihinde davanın esası yönünden oy birliğiyle, yargılama giderleri yönünden oy çokluğuyla karar verildi.
(X)-KARŞI OY :
Temyiz istemine konu Mahkeme kararında Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10. maddesine göre reddedilen manevi tazminat miktarı üzerinden Tarifenin 3. Kısmına göre davalı idare lehine nispi olarak hesaplanması gereken vekalet ücretinin maktu olarak hesaplanmasında, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nunda yargılama giderleri arasında sayılan bilirkişi ücretinin hüküm fıkrasında yargılama giderleri arasında yer almamasında ve taraflara haklılık oranına göre paylaştırılmamasında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu hususları 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Temyiz incelemesi üzerine verilecek kararlar" başlıklı 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın düzeltilerek onanmasını gerektiren, "yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan maddi hata ile düzeltilmesi mümkün eksiklik veya yanlışlık" kapsamında olmayan, anılan maddenin 2. fıkrasının (b) bendi uyarınca kararın bozulmasını gerektiren "hukuka aykırılık" teşkil ettiğinden, İdare Mahkemesi kararının bu kısmının, Mahkemece yeniden bir karar verilmek üzere bozulması gerektiği oyuyla düzelterek onama yolundaki Daire kararına bu yönden katılmıyoruz.