Danıştay 4. Daire Başkanlığı 2016/17303 E. , 2021/3170 K.
"İçtihat Metni"
T.C.
D A N I Ş T A Y
DÖRDÜNCÜ DAİRE
Esas No : 2016/17303
Karar No : 2021/3170
TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Dairesi Başkanlığı
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...
KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Yakıt Gıda Nakliyat ve İnşaat Ticaret Sanayi Limited Şirketi
İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.
YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, sahte fatura kullandığından bahisle hazırlanan vergi inceleme raporu uyarınca re'sen tarh edilen 2010/8, 9, 12 ve 2011/1, 2 dönemleri vergi ziyaı cezalı katma değer vergilerinin kaldırılması istenilmiştir.
İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Vergi Mahkemesince verilen kararda; davacıya ihtilaflı dönemde fatura düzenleyen Polatlı Vergi Dairesi mükellefi ... ve M. Karagüzel Vergi Dairesi mükellefi ... Tesisleri Petrol Ürünleri Nakl. İnş. Oto. San. Ltd. Şti. hakkında idarece yapılan tespitlerin söz konusu faturaların sahte olduğunu ortaya koymak için yeterli olmadığı dolayısıyla yapılan cezalı tarhiyatta hukuka uyarılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, idarece yapılan işlemlerin hukuka uygun olduğu aksi yöndeki kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.
KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.
TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 3/B maddesinde, vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, 134. maddesinin 1. fıkrasında, vergi incelemesinden maksadın, ödenmesi gereken vergilerin doğruluğunu araştırmak, tespit etmek ve sağlamak olduğu kurala bağlanmış, 359. maddesinin (b) bendinde ise gerçek bir muamele veya durum olmadığı halde bunlar varmış gibi düzenlenen belgeler, sahte belge olarak tanımlanmıştır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 29. maddesinin 1. fıkrasının (a) bendinde; mükelleflerin, yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan katma değer vergisinden, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça faaliyetlerine ilişkin olarak, kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisinin indirilebileceği hükme bağlanmıştır.
Katma değer vergisi, bünyesinde yer alan indirim müessesesiyle yansıtılabilir bir vergidir. Katma değer vergisi sisteminde mükellef ve sorumlu; üretim ve dağıtım kademeleri içinde, verginin tahsiline, indirimlerin yapılmasına, beyan edilip ödenmesine aracılık eder. Katma değer vergisinde genel prensip, vergiye tabi teslimler üzerinden hesaplanan vergiden, alış faturalarında gösterilen verginin indirilmesidir. Katma değer vergisi indirimi hakkından yararlanabilmek için Kanun bazı şartların varlığını öngörmüştür. Bu şartların bir kısmı esasa, bir kısmı ise şekle ilişkindir. Katma değer vergisi, vergiyi doğuran olayın gerçekleşmesi halinde, zincirleme olarak kendi içinde otokontrol sistemi taşımaktadır.
Kayıt ve belge nizamına uyulması ve faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanması halinde, mal teslimi veya hizmet ifasına bağlı olarak tahsil edilen katma değer vergisinden, mükelleflerin kendilerine yapılan teslim ve ifaya ilişkin olarak ödedikleri katma değer vergisini indirmeleri mümkün olup, aksi durumda, faturaların gerçek bir mal teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığının tespiti halinde, bu faturalarda yer alan katma değer vergisinin indirimi mümkün bulunmamaktadır.
Buna göre, alış belgelerinde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapılabilmesi için, alış faturası ya da benzeri vesikalarda ayrıca gösterilmesi ve bu vesikaların kanuni defterlere kaydedildiğinin tevsik edilmesinin yanında, söz konusu belgelerin gerçeği yansıtması da gerekmektedir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine göre, uyuşmazlığın esasını, davacıya anılan faturaları düzenleyen firmanın düzenlediği faturaların, gerçek bir mal ve hizmet satışını içerip içermediği, dolayısıyla sahte olup olmadığı hususlarının tespiti oluşturmakta olup, uyuşmazlığın çözümü için söz konusu belgelerin hukuki mahiyetinin anlaşılabilmesi bakımından, bu belgeleri tanzim eden mükellef hakkında yapılan incelemeler sonucunda tespit edilen hususların irdelenmesi gerekmektedir.
Davacıya ihtilaflı dönemde fatura düzenleyen Polatlı Vergi Dairesi mükellefi ... hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; 2008,2009,2010 ve 2011 yılı hesap ve işlemlerinin sahte belge düzenleme yönünden incelenmesi üzerine düzenlendiği, seyyar pazarcılık faaliyetinde bulunmak üzere 13/02/2002 tarihinde mükellefiyet tesis ettirdiği, şahsın işletmesine ait defter ve belgelerden yalnızca 2008 yılına ilişkin olanların gönderildiği ancak 2009,2010 ve 2011 yılları için anılan şahsa gönderilen ... tarih ve ... sayılı defter ve belge isteme yazısına şahıs tarafından verilen bila tarihli dilekçe ile faaliyette bulunduğu dönemde defter ve belgelerinin muhasebecisinde bulunduğu, bunların usulsüz bir şekilde kullanıldığını öğrendiğini, kendisinde defter-belge bulunmadığını beyan ettiği, ifadesine başvurulan şahıs nezdinde tutulan 13/03/2013 tarihli tutanakta "Ben 1985 model ... plakalı kamyonumla pazar takibi suretiyle ve nadiren de köyleri dolaşarak sebze ticaretinde bulundum. Tüm defter ve belgelerim muhasebecim olan ...'da bulunuyordu. Vergi çıktığında bana bildirdiği çıkan ufak tefek vergileri kendisine ödemesi için elden verirdim. Faaliyetimi fiili olarak 2007'nin sonlarında bıraktım. Çünkü faaliyetimde kullandığım ... plakalı kamyon çok eski olduğundan sıkıntılar çıkarıyordu. Hatta 2009 yılının sonlarında bir tane 95 model ... markalı kasalı kamyonu (... plakalı) alarak birkaç ay faaliyette bulunmayı denedim ancak bu kamyonum vergi borcu nedeniyle haciz işlemleri başlatılarak satışı yapıldı. Belgelerim sizde mevcuttur. Faaliyet yaptığım dönemlerde belgelerimi muhasebecim olan ...'ya götürürdüm. Bunun haricinde ben hiçbir şeye karışmazdım. Ben sebze ticareti dışında hiçbir faaliyette bulunmadım ve hiçbir şirkete fatura düzenlemedim. Tarafımda herhangi bir belge de bulunmamaktadır. Ayrıca benim aracımın biri çok eski olduğundan ve diğeri kısa süre bende bulunduğundan ve her ikisi de kamyon olduğundan dolayı hiç kimseye kamyonlarımı kiralayamayacağım malumdur. Daha sonra da ... plakalı kamyonumu resmi olarak hurdaya çıkardım. İnceleme konusu olayı öğrendiğimde muhasebecim tarafımdan mağdur edildiğimi öğrendim. Bu konuda muasebecimden şikayetçiyim." şeklinde beyan verdiği, şahsın muhasebe faaliyetine bakan ...'nın ise alınan ifadesinde anılan şahsın kendi köylüsü olduğunu, kendi arabası ile pazarcılık yaptığını, aracını satıp vergi kaydı silinceye kadar şahsın mali müşavirliğini yaptığını, her ay evrakları getirdiğini ve kendisinin de gereken tüm işlemleri yaparak beyannamelerini zamanında vergi dairesine verdiğini, şahsın gider faturaları ile verilen beyannamelerin tahakkuk fişlerinin 1 yıl boyunca tarafınca saklandığını, yıl sonunda defter dökümü yapıldıktan sonra ise tüm evrakların şahsa teslim edildiğini, dolayısıyla gider faturalarının şahısta olduğunu bürosunda gider faturaları tutmadığını tüm defter ve belgelerin sene sonunda bahsi geçen kişiye teslim edildiğini, şahsın kendisine yönelik iddialara ilişkin soruya karşılık olarak ise şahsın iddialarının asılsız olduğu, her ay kendisine getirilen gelir ve giderlere ait faturaları kayıtlara işledikten sonra gelir faturalarını şahsa verdiği, gider faturalarının ise yıl sonuna kadar bürosunda saklandığı, yıl bittiğinde gider faturalarını da kendisine teslim ettiği yönünde beyan verdiği, tüm bu tespitlerden hareketle şahsın aracının kiralanmasıyla ilgili olarak aracın model ve marka özellikleri de dikkate alınarak kiralama işleminde kullanılmasının mümkün olmadığı, dolayısıyla şahıs adına bastırılmış faturalardan araç kirasına ilişkin olarak düzenlenen tüm faturaların 2007 yılı öncesi de dahil olmak üzere sahte olduğu, sahte faturaların muhasebeci ... tarafından yapıldığı kanaatine varıldığı, muhasebeci ... tarafından %2 oranında komisyon geliri elde edildiğinin kabul edilmesi gerektiği sonucuna, vergi inceleme elemanınca varılmıştır.
Yukarıdaki tespitlerin değerlendirilmesinden; 2007 yılından itibaren faaliyetini sonlandırdığını, 2009 yılı sonlarında bir süre faaliyetine geri döndüğünü(fatura dönemi dışında) ancak devam edemediğini ve aracını herhangi bir şekilde kiralamadığını belirten mükelleften alınan faturaların sahte olduğu anlaşıldığından bu faturalardan kaynaklı cezalı tarhiyatta hukuka aykırılık aksi yöndeki Mahkeme kararında hukuki isabet görülmemiştir.
Yine, davacıya fatura düzenleyen M.Karagüzel Vergi Dairesi mükellefi ... Tesisleri Pet. Ürün Nakl. İnş. Oto. San. Ltd. Şti hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda özetle; 01/01/2008 tarihinden önce Ulusite Vergi Dairesi Müdürlüğü mükellefi olan şirketin ... Yolu ... Km Mamak/ANKARA adresinde petrol ürünleri ticareti faaliyetinde bulunduğu, 26/08/2009 tarihinde yapılan yoklamada belirtilen adreste faaliyetine devam ettiği, işyerinin akaryakıt istasyonu olarak faaliyet gösterdiği, işyerinde 8 işçi çalıştırıldığı, 2 adet LPG pompası, 4 adet akaryakıt pompası olduğu, 15/08/2009 tarihinden itibaren 1 adet market, 1 adet yumurta satış büfesi bulunduğu, depo işyerinin bulunmadığı, ayrıca şirketin ... /AFYONKARAHİSAR adresinde ve ... Mahallesi ... Cad. ... Sok. Yahşiyan/ANKARA adresinde şube işyerlerinin bulunduğu, buraların da akaryakıt satış istasyonu olarak faaliyet gösterdiği, Afyonkarahisar'daki şubenin 24/03/2009 tarihinden itibaren faaliyete başladığı ve 3 işçinin çalıştığı, Yahşiyan'daki şubenin ise 24/04/2009 tarihinde açıldığı ve 1 işçinin çalıştığı, şirketin 2009 hesap ve işlemlerinin ... Temizlik Hizmetleri İnş. Akr. Nak. Tic. Ltd. Şti adına düzenlenen faturalar nedeniyle incelenmek üzere tarh dosyasında tespit edilen adrese defter ve belge isteme yazısı gönderildiği, yazının 02/03/2010 tarihinde daimi işçiye tebliğ edildiği, şirket yetkilisi tarafından 15 günlük süre içinde defter ve belgeler ibraz edilmediği gibi ek süre talebinde de bulunulmadığı, 2009 yılı defter ve belgelerin incelemeye ibraz edilmemesi nedeniyle KDV yönünden yapılan inceleme sonucunda şirket hakkında ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu düzenlendiği, söz konusu raporda belirtilen hususlarla ilgili olarak işbu Vergi Tekniği Raporu'nun tanzim edildiği, ayrıca Kocasinan Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün M.Karagüzel Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne hitaben yazdığı yazılarda dairelerinin mükellefi olan ... Temizlik Hizmetleri İnş. Akr. Nak. Tic. Ltd. Şti. adına şirket tarafından düzenlenen faturaların şirketin yasal defterlerine kayıtlı olup olmadığı, beyannamelere yansıtılıp yansıtılmadığının bildirilmesinin istenilmesi üzerine M.Karagüzel Vergi Dairesi Müdürlüğü'nce şirketin Mart 2009 dönemine ait alış ve satış belgeleri ile 2009 takvim yılı defterlerinin ... tarih ve ... sayılı defter ve belge isteme yazısı ile istenildiği, söz konusu yazının şirkette çalışan işçiye 26/08/2009 tarihinde tebliğ edildiği, şirket tarafından 14/09/2009 tarihinde ... Kargo vasıtasıyla gönderilen dilekçe ekinde yer alan evraklar arasında ... Temizlik Hizmetleri İnş. Akr. Nak. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen faturaların yer almadığı ve 2009 yılına ait yasal defterlerin ibraz edilmediği, hem incelemeye tabi şirketçe hem de ... Temizlik Hizmetleri İnş. Akr. Nak. Tic. Ltd. Şti.'nce söz konusu alım-satımın Ba-Bs bildirimine yansıtılmadığı, bu durumun şirketin 2009 takvim yılı faaliyetini gizleme maksadında bulunduğunu gösterdiği, bununla birlikte şirket hakkında Kırıkkale Defterdarlığı Gelir Müdürlüğü tarafından düzenlenen ... tarih ve ... sayılı tutanakta şirketin Yahşiyan Şubesi'nde Kırıkkale Kaçakçılık ve organize Suçlar Müdürlüğü'nce yapılan araştırmada işyerinde satılmak üzere Anadolu Kurumlar Vergi Dairesi mükellefi ... Akaryakıt Dağıtım Taş. San. Tic. Ltd. Şti.'nden 2 adet irsaliyeli fatura karşılığında 21.125-litre ve 32.164-litre olmak üzere kırsal motorin alındığı, akaryakıt istasyonunda 5 adet akaryakıt tankı bulunduğu ancak 1 ve 4 no'lu tanklarda 27.600-litre markasız akaryakıt bulunduğu ve bu akaryakıtların satışının yapıldığı, şirketin 2009 ve 2010 takvim yılında mal alımında bulunduğu mükellefler hakkında VDİNTRA ortamında yapılan sorgulamada sahte veya muhteviyatı itibariyle yanıltıcı belge düzenlendiğine dair bir tespitin bulunmadığı, buradan hareketle şirketin 2009 ve 2010 takvim yıllarında yasal olarak yapılan satışın dışında kaçak akaryakıt satışı da bulunduğu, ancak şirket yetkilisi tarafından defter ve belgeler ibraz edilmediği için satılan kaçak akaryakıt miktarının tespit edilemediği, dolayısıyla şirketçe bastırılan ...-... sıra numaralı faturaları kapsayan fatura ciltleri ile sondajlama usulü ile seçilerek karşıt inceleme yapılan birtakım firmalara düzenlenen faturalar dışında kalan tüm faturaların sahte kabul edilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Yukarıdaki tespitlerin değerlendirilmesinden; incelenen mükellefin gerçek ticari faaliyeti dışında sahte fatura ticareti yaptığının idarece yapılan tespitlerle ortaya konulmuş olması karşısında; davacının ilgili mükelleften alarak kayıtlarına intikal ettirdiği faturaların belirtilen sıra numaralı faturalar dışında kalıp kalmadığı yönünden yapılacak bir değerlendirmeye göre karar verilmesi gerekmekte olup belirtilen gerekçeyle verilen Mahkeme kararında yasal isabet görülmemiştir.
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Temyiz isteminin kabulüne,
2. Temyize konu ... . Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 15/06/2021 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.